گنج رو به فوت رژیم صهیونیستی
این روزها، اسراییلیها یك نگرانی عمده دارند. این نگرانی از احتمال مرگ حسنی مبارك رئیس جمهور فعلی مصر، نشأت میگیرد. مبارك در گذشته نیز چندین بار بدلیل اوضاع نامساعد جسمی تا دم مرگ پیش رفت ولی این بار عمل جراحی حساس وی در آلمان و غیبتی هر چند كوتاه مدت در عرصه سیاسی به موازاتِ افزایش سن وی، بر نگرانی اسراییلیها افزوده است. به نظر میرسد مبارك تنها شخصیت سیاسی از كشورهای اسلامی است كه اسراییلیها بیش از مسلمانان نگران وضعیت سلامت جسمی وی هستند.
- مصر در دوره مبارك
محمد حسنی سید مبارك ملقب به حسنی مبارك در می 1938 در یكی از روستاهای مصر متولد شد و پس ار ترور انور سادات در اكتبر 1981، به عنوان چهارمین رئیس جمهور این كشور زمام امور را در دست گرفت. مبارك پس از محمد علیپاشا، بیشترین دوران حكومت در مصر را به خود اختصاص داد.
در عرصه سیاست داخلی، مبارك در مقابل مخالفین خود بویژه جنبش اخوانالمسلمین دورههای قبض و بسط متعددی داشت و به فراخور شرایط داخلی و موقعیت خود با آنان رفتار نمود. اما قانون «شرایط اضطراری» كه از زمان ترور سادات در 1981 به اجرا درآمده است همانند سندی قانونی، توجیهگر تبدیل دمكراسی به دیكتاتوری محسوب میشود.(1) با توجه به شرایط خفقان سیاسی جامعه مصر در دوران مبارك، به نظر میرسد بحرانهای مشروعیت و مشاركت امری طبیعی باشد.
مصر طی 30 سال اخیر بتدریج به یكی از حامیان اسراییل تبدیل شده است. در حالی كه تا پیش از آن مهمترین و مؤثرترین مخالف و دشمن اسراییل محسوب میشد
در عرصه اقتصادی- اجتماعی، جامعه مصر با بیش از 70 میلیون نفر جمعیت كه پرجمعیتترین كشور عربی منطقه و شمال آفریقا محسوب میشود جامعهای فقیر به شمار میرود كه طبق آمارهای رسمی 44 درصد از مصریها در سال 2007 با متوسط 2 دلار درآمد روزانه زندگی میكردند. همچنین بدهیهای خارجی این كشور در ژوئن سال 2008، 33 میلیارد دلار و بدهیهای داخلی آن حدود 120 میلیارد دلار یعنی 74 درصد از تولید داخلی مصر بوده است.(2)
در عرصه سیاست خارجی نیز، مصر در دوره مبارک از حمایت شوروی خارج شده و تحت نفوذ و حمایت آمریكا درآمده است و از سال 1979 و به دنبال قرارداد كمپ دیوید، مصر به یكی از كشورهای كمك گیرنده از آمریكا تبدیل شده است.
- دلایل اهمیت مصر برای اسراییل
مصر طی 30 سال اخیر بتدریج به یكی از حامیان اسراییل تبدیل شده است. در حالی كه تا پیش از آن مهمترین و مؤثرترین مخالف و دشمن اسراییل محسوب میشد. مصر پای ثابت تمامی جنگهای 4 گانه اعراب با اسراییل به شمار میرود كه در سال 1967 و طی جنگ 6 روزه، صحرای سینا خود را از دست داد اما با قرارداد كمپ دیوید و ایجاد روابط رسمی با اسراییل آن را دوباره بدست آورد.
هم اكنون مصر به عنوان مؤثرترین عضو در اتحادیه عرب، مانع از هرگونه تصمیم مناسب علیه اسراییل میشود. در سازمان كنفرانس اسلامی نیز مصر و اردن همواره در جهت عدم فشار بر اسراییل حركت نموده و در قالب كشورهای عرب به اصطلاح میانهرو، جبههای را علیه ایران، سوریه و حزبا... (محور مقاومت) تشكیل داده و از هرگونه تلاشی برای مقابله با تضعیف اسراییل از سوی آنان (محور مقاومت) فروگذار نمیكنند. حكومت حسنی مبارك طی 30 سال گذشته همانند دفتر حافظ منافع برای اسراییل عمل كرده است. رژیم مبارك با حمایت از تشكیلات ابومازن و حركت در راستای تضعیف جنبشهای مقاومت اسلامی فلسطینی همانند حماس و جهاد اسلامی، بیشترین خدمات در این راستا به اسراییلیها نموده است.
در حال حاضر دولت مصر با هدف به شكست كشاندن حكومت حماس و دولت هنیه در نوارغزه، با تشدید محاصره این منطقه از طریق عدم اجازه ورود به كالاها برای ساكنین نوارغزه، در حقیقت به كمك اسراییلیها شتافته است. طی سالهای اخیر، حسنی مبارك با وجود ملاقاتهای متعدد با ابومازن و سران رژیم صهیونیستی، حتی یك بار نیز با اسماعیل هنیه نخستوزیر فلسطین و خالد مشعل رئیس شاخه سیاسی حماس، دیدار نداشته است. همچنین تعدادی از اعضا و فرماندهان نظامی جنبش حماس به جرم فعالیت علیه اسراییل در زندانهای حكومت مبارك تحت شكنجه قرار دارند.
حمایتهای قوی مصر از اسراییل و مخالفت با مقاومت منطقهای و فلسطینی سبب شده است تا فهمی هویدی اندیشمند معاصر مصر اعلام كند: رهایی مصر از نظام كنونی، شرط آزادی فلسطین است
از همین رو، اسراییلیها با فوت مبارك، گنجی گرانبها را از دست میدهند و برای تداوم این وضعیت از موروثی شدن حكومت در مصر و جانشینی جمال مبارك فرزند حسنی مبارك، حمایت میكنند. در همین راستا آوی دیختر وزیر امنیت داخلی اسراییل در سال 2008 اعلام كرده بود: از آنجا كه روابط اسراییل و مصر فراتر از حالت طبیعی خود است به سود اسراییل است كه وضعیت كنونی در مصر را حفظ و با هر تحولی در آینده كه این وضعیت را بر هم بزند مقابله كند.
بنیامین بن الیعزر وزیر دفاع اسبق اسراییل و وزیر صنعت و تجارت كنونی نیز گفته بود: رهبران كنونی مصر گنجی راهبردی برای اسراییل هستند.
حمایتهای قوی مصر از اسراییل و مخالفت با مقاومت منطقهای و فلسطینی سبب شده است تا فهمی هویدی اندیشمند معاصر مصر اعلام كند: رهایی مصر از نظام كنونی، شرط آزادی فلسطین است.
نتیجهگیری
با توجه به شرایط فوقالذكر و بویژه با در نظر گرفتن تحولات اخیر میان تركیه و اسراییل كه طی 6 دهه گذشته بیسابقه بوده است اهمیت روابط مصر با اسراییل دو چندان میشود. اگر مصر و تركیه را دو بازوی استراتژیك منطقهای اسراییل بدانیم طبیعتاً با سست شدن نقش یكی از این دو بازو، حساسیت و ا همیت دیگری كاملاً آشكار و هویداست. متأسفانه همسویی منافع حكومت مبارك با اسراییل، آمریكا و تشكیلات ابومازن سبب شده است تا امیدها به تغییری اساسی در وضعیت فعلی روند سازش و برتری استراتژیك جریان مقاومت فلسطینی و پیروزی مخالفین مبارك در انتخابات سال آینده تا حدی كمرنگ باشد اما سرانجام، مقاومت پیروز است.
سلام قائمی/گروه جامعه و ارتباطات تبیان
تنظیم:س.آقازاده
پانوشتها
1- التحول الدیمقراطی و المجمتع المدنی فی مصر خبرة ربع قرن فی دراسة النظام السیاسی المصری (1981-2005)، حسنین توفیق ابراهیم، مكتبة الشرق الدولیة، القاهرة، الطبعة الاولی 2006، ص 55
2-www.islamonline/net/servlet/satellite?c=ArticleA_C&cid= 1227019070836& pagen…