خادم الحرمین الشریفین یا ...؟!

این روزها جنگ غزه به اوج خود رسیده است. درگیری های نظامی زمینی در غزه به شدیدترین حالت ادامه دارد و اسراییل هم چنان نتوانسته است به هدف اصلی خود که نابودی حماس است دست یابد.اما در کنار این تحولات نکته بسیار مهمی وجود دارد که در ذهن افکار عمومی منطقه باقی مانده است.نکته اصلی آن است که صرف نظر از نتیجه این جنگ ،واکنشها و عملکرد دولتهای عربی در قبال این بحران چه بوده؟ عملکرد بسیاری از کشورهای عربی در این بحران بسیار شگفت انگیز است.سکوت توام با رضا و یا حتی تاییدآمیز ومخالفت با ابراز احساسات مردمی  و حتی خنثی سازی تلاشهای دیپلماتیک سایر کشورها برای حمایت از غزه از این گونه رفتارهاست.مقام معظم رهبری در پیام امید آفرین خود به اسماعیل هنیه چنین نوشتند:

جهاد شما تا امروز امریکا و رژیم صهیونیست و حامیان آنان و سازمان ملل و منافقان امت اسلامی را رسوا کرده است.

نفاق آمیز عمل کردن در سیاست خارجی به معنای وجود تعارض شدید میان سیاستهای اعلامی و اعمالی کشورهاست. به گونه ای که عملکرد خلاف گفتارها را به اثبات برساند.یکی از مهم ترین کشورهای جهان عرب که به نوعی رهبری جهان عرب  را بر عهده دارد و سیاست خارجی آن از اهمیت خاصی برخوردار است،عربستان سعودی می باشد. عربستان سعودی در قضیه فلسطین نیز در سالهای اخیر تحرکاتی نشان داده است و با ارائه طرح صلحی می خواهد ابتکار عمل را در اختیار بگیرد.

هم چنین شاه عربستان سعودی به واسطه در اختیار قرار داشتن دو شهر مقدس مکه و مدینه  خود را خادم الحرمین الشریفین می داند و مدعی است که دین در ارکان حکومت او جریان دارد.او به نوعی خود را رهبر جهان اسلام و ام القری می داند.از سوی دیگر در ارکان حکومتی عربستان سعودی زعما و مدرسان وهابیت ، همواره نقش مهمی در کشور ایفا کرده‌اند و قدرت سیاسی نامحدودی دارند . علمای عربستان سعودی شامل دانشمندان دینی ، قضات ، وکلا ، مدرسان، و پیشنمازان هستند. در عربستان سعودی ، شورای علمای اعظم قدرت عزل و نصب پادشاه را دارند . این گروه به صورت هفتگی با شاه ملاقات می‌کنند. در بسیاری از موارد حکومتی ، شاه با علما مشورت می‌کند. اغلب علمای عربستان سعودی به خاندان بزرگ الشیخ تعلق دارند که از نوادگان محمد بن عبدالوهاب بنیانگذار فرقه وهابیت هستند. این علما ، با خانواده سلطنتی پیوند نزدیکی دارند.  حال باید دید دولت سعودی در قبال بحران غزه و قتل عام غیر نظامیان مسلمان چه موضعی دارد:

1-تظاهرات در حمایت از مردم غزه حرام است:

در این رابطه  شیخ عبدالعزیز آل‌الشیخ مفتی  بزرگ عربستان سعودی اعلام کرد: «هرگونه تظاهرات مردمی در همبستگی با مردم غزه حرام است».

او در فتوای عجیبی اعلام داشت: «هرگونه تظاهراتی که توسط ملت‌های عربی و اسلامی در حمایت از مردم غزه و محکوم کردن تجاوز صهیونیستی علیه غزه برگزار شود، حرام است و شرکت در آن جایز نیست، چرا که ارتباطی به ذکر و یاد خدا ندارد».

این مفتی وهابی در پاسخ به سوالی در مورد اینکه چه اقدامی به سود فلسطینیان غزه است، گفت: «سر و صدا کردن فایده‌ای ندارد؛ ولی ارسال پول و کمک می‌تواند مفید باشد. تظاهرات هیچ سودی نداشته و جز ایجاد هرج و مرج نتیجه‌ای ندارد».

هم چنین یکی دیگر از علمای سعودی تظاهرات را نمادی از فساد بر روی زمین اعلام کرد. شیخ اللحیدان در این خصوص گفته است وی مشاهده کرده تظاهرات باعث غفلت از یاد خداوند می شود، علاوه بر اینکه امکان بوجود آمدن تخریب می شود.

وی در توضیح فتوای خود میگوید اولین تظاهراتی که اسلام شاهد آن بود تظاهراتی بود که در زمان عثمان برگزار شد که به ادعای این مفتی باعث بلا و شر برای امت اسلامی شد!

بنابراین گزارش این مفتی عربستانی استفاده از تظاهرات برای بیان اعلام نظر مردم را اعتراض غوغاسالارانه و تظاهر کنندگان را انسانهای بی عقل نامیده است.

2-سرکوب تظاهرات های مردمی در حمایت از مردم غزه:

برای مثال در روزهای ابتدایی جنگ صدها نفر از شهروندان عربستانی در شهر “صفوة” در دفاع از ملت مظلوم فلسطین به ویژه اهالی غزه و نیز محکومیت جنایات صهیونیست ها دست به تظاهرات زدند اما نیروهای امنیتی عربستان که در حالت آماده باش کامل به سر می بردند، این تظاهرات را بر هم زده و مانع تجمع تظاهر کنندگان شدند.  از سوی دیگر نیروهای امنیتی عربستان سعودی تظاهرات دیگری را نیز که در شهر قطیف برگزار شده بود را سرکوب کرده و تعدادی از تظاهر کنندگان را پس از پایان تظاهرات بازداشت کرد و به محل نامعلومی انتقال دادند.

3-عدم پوشش اطلاعات و اخبار جنگ در شبکه های ماهواره ای وابسته:

یکی از مهم ترین شبکه های منطقه وابسته به آل سعود شبکه العربیه می باشد.این شبکه با پول سعودی ها مدیریت و کنترل می شود که به گروه(MBC) وابسته است.در این جنگ این تلویزیون مواضع بسیار عجیبی اتخاذ کرد: برای مثال این شبکه  دراقدامی نمادین و بر خلاف شبکه  الجزیره که از لفظ شهید استفاده می کند برای شهدای غزه از کلمه کشته شده استفاده میکند.البته استدلال مدیر این شبکه در این زمینه هم جالب است. او  درباره بکارگیری "کشته شدگان" برای قربانیان حملات اسراییل درغزه به جای "شهدا" گفت حتی میان علمای مسلمین توافقی بر سر این نامگذاری وجود ندارد وی سپس با استناد به قرآن مجید گفت که قربانیان مسلمین در جنگ ها را قرآن کشته شدگان نامیده است .

این شبکه هم چنین به اخبار غزه اولویت نداده و مانند سایر وقایع خبری بر خورد می کند.حجم اخبار غزه کم بوده و بسیار کلی به آن میپردازداگرچه شبکه های المنار،الاقصی الجزیره و العالم از بروز خلا خبری جلوگیری کرده اند.راشد عبدالرحمن  مدیر العربیه در پاسخ به منتقدان خود که معتقدند العربیه در بحران غزه به رسالت خبری خود عمل نمی کند،پیش داوری ذهنی خود را آشکار می کند و می گوید: دفاع از فلسطینیان در غزه نباید تبدیل به حملاتی شود که با هدف قرار دادن مصر وعربستان سعودی آب در آسیاب ایران وغیره بریزد !!!

4-مخالفت با استفاده از سلاح نفت علیه حامیان اسراییل:

دولت عربستان یکی از بزرگترین صادر کنندگان نفت جهان است و سیاستهای نفتی اش در جهان بسیار مورد توجه می باشد.یکی از ایده هایی که پس از آغاز حمله اسراییل به غزه مطرح شد استفاده از ابزار نفت علیه حامیان اسراییل بود.اگرچه این ایده می توانست با کار کارشناسی بیشتر و برنامه ریزی حرفه ای مورد مطالعه قرار گیرد اما وزیر خارجه عربستان در اقدامی پیش دستانه اعلام کرد کشورهای تولیدکننده نفت خاورمیانه درخواست ایران از کشورهای اسلامی برای توقف عرضه نفت به حامیان اسرائیل را رد خواهند کرد.

سعودالفیصل در یک کنفرانس خبری گفت: "تولیدکنندگان نفت که به درآمد خود نیاز دارند... چنین نخواهند کرد."

5-عدم شرکت در اجلاس اضطراری دوحه درباره غزه :

یکی از ابتکارات دیپلماسی اعراب در بحران غزه ترتیب دادن نشست سران عرب به دعوت امیر قطر در دوحه بود.موضوع اصلی این کنفرانس،اجماع سیاستهای کشورهای عربی در قبال بحران غزه بود.در این اجلاس ایران نیز در سطح عالی با حضور رییس جمهور محترم ،شرکت یافت.اما دولت سعودی با هم گرایی  مصر،شرکت در این اجلاس را ضروری احساس نکرد و ملک عبدالله در این اجلاس شرکت ننمود. ملک عبدالله همگام با حسنی مبارک بر این عقیده است که موضوع غزه به عنوان بحث جنبی در دستور کار قرار گیرد. مصر و عربستان تصمیم گرفتند که موضوع غزه در سطح سران عرب در روز دو شنبه  در اجلاس  اقتصادی سران عرب مورد بررسی قرار گیرد.هم چنین بر این مبنا و با این هماهنگی محمود عباس هم از حضور در اجلاس دوحه که برای غزه برگزار می شد سرباز زد!!!

سید حسین زرهانی

گروه جامعه و سیاست