حتي وسايلي که بوي سيگار مي دهند، خطر دارند
دود دست سوم سيگار
تا کنون در مورد تاثيرات منفي دود سيگار روي اطرافيان فرد سيگاري بسيار گفته و شنيدهايم و اکثريت افراد از مشکلات بهداشتي ناشي از سيگار غير مستقيم يا به اصطلاح دود دست دوم به خوبي باخبرند اما هم اکنون پژوهشگران نگراني خود را در باره پديدهاي اعلام کردهاند که اصطلاحا به آن دود دست سوم سيگار ميگويند و بسياري از مردم از اين قضيه بياطلاعاند که حتي سيگار کشيدن، دور از اطرافيان ميتواند براي آنان (اطرافيان) بسيار خطرناک باشد.
در حالي که دود دست سوم نيز مانند دود مستقيم سيگار خطرناک است، ولي اطلاعات اندک مردم از آن باعث آسيبرساني ناخواسته به ديگر افراد به خصوص کودکان ميگردد.
به همين بهانه با دکتر آرش نيکخلق درباره اين پژوهش جديد در حوزه دخانيات گفتگو کرديم.
دود دست سوم سيگار که اين روزها در محافل علمي از آن صحبت مي شود، چيست و چرا به اين نام بيان ميشود؟
به تازگي مشخص شده که سموم ناشي از سوخت انواع دخانيات که حتي به صورت دود در هوا رويت نميشوند، بيش از آنچه انتظار ميرفت خطرناک و آسيبرسان هستند و ما نياز به واژهاي داريم که سموم دخاني را که به رويت نميرسند نامگذاري کنيم.
اين سموم از طريق لباس، پوست، مو و وسايل اطراف فرد سيگاري به ديگران منتقل ميگردد و تا ماهها قابل تاثيرگذاري است.
به اين ترتيب بوي باقي مانده از سيگاري که مدتها قبل در محلي کشيده شده، هشداري است براي مغز تا هرچه سريعتر به فرد اطلاع دهد، از محل دور شود.
آيا در دنيا در زمينه دود دست سوم سيگار تحقيقات قابل قبولي انجام شده است؟
با توجه به جديد بودن موضوع، هنوز تحقيقات جامعي در اين زمينه انجام نگرفته است، ولي چند تحقيق که مستندتر به نظر ميرسند، عبارتند از: تحقيقي که در دانشگاه سانديگو انجام شد و نشان داد حدود 90 درصد نيکوتين تنباکوي دود شده به ديوار، سطوح، وسايل نرم درون خانه مانند فرش، بالش و مبلمان و نيز لباس ، مو و پوست افراد ميچسبد.
همچنين در يک بررسي، مقدار کوتينين (يک متابوليت فعال نيکوتين) موجود در ادرار و موي اطفالي که والدين سيگاري دارند، ولي در بيرون يا دور از کودکان خود سيگار ميکشند را اندازهگيري کردند و معلوم شد مقدار آن حدود 7 برابر کودکان با والدين غير سيگاري است.
اين دود دست سوم در چه قسمتهايي بيشتر وجود دارد؟
اين در واقع دود نيست، بلکه ريز ذرات سمي ميباشد که به واسطه مصرف دخانيات، در محيط پخش ميگردد و براي مدتها باقي مي ماند و عوارض خود را به جا ميگذارد.
استفاده کننده از مواد دخاني مانند يک کاربر سلاح شيميايي است که علاوه بر تاثيرات مخرب آني، در طي گذشت زمان نيز عوارض مخربي را از خود به جا ميگذارد. بهطوري که با بررسي اتاق خواب اطفال و اتاق نشيمن خانه فرد سيگاري و تجزيه گرد و غبار ، مو و ادرار اطفال، ترکيبات مرتبط با دود سيگار و ديگر انواع دخانيات يافت شده است.
به طور کلي اين ذرات سمي در گرد و خاک خانه، فرش و موکت، سقف و ديوار و وسايل تزييني خانه، پرده و مبلمان، پنجره و صندلي ماشين، پوست ، مو و لباس افراد يافت شده است.
چه سمومي به وسيله سيگار در محيط باقي ميمانند؟
به طور کلي، تمامي سموم ناشي از استعمال سيگار ميتوانند در محيط باقي بمانند، ولي آنچه مشخص شده شامل ترکيبات کروم، کادميوم، سيانيد هيدروژن، بوتان، تولوئن، آرسنيک، مونو اکسيد کربن، سرب و پولونيوم 210 ميباشد.
بعضي از اين سموم بسيار کشنده و حتي براي قتل و کشتار به کار مي روند، مثلا گاز سيانيد هيدرژون در کشتارهاي دسته جمعي و پولونيوم به عنوان يک ماده راديواکتيو بسيار قوي و خطرناک توسط بعضي از سازمانهاي جاسوسي براي از بين بردن قربانيان خود استفاده شده است.
در ضمن 11 ترکيب سرطانزاي ديگر نيز در مواد دست سوم دخانيات کشف شده است.
سموم ناشي از سوخت انواع دخانيات که حتي به صورت دود در هوا رويت نميشوند، بيش از آنچه انتظار ميرفت خطرناک و آسيبرسان هستند.
آيا واقعا دود دست سوم تا اين حد موثر و سمي است؟
بله. اين يک واقعيت است و پژوهشها ثابت کرده که حتي مقدار کم ذرات دخانيات ميتواند با ايجاد مسموميت در سيستم عصبي کودکان، مشکلات شناختي در آنها ايجاد نمايد.
چرا کودکان بيشترين تاثير منفي را از اين پديده متحمل ميشوند؟
کودکان زمان بيشتري را در منزل سپري ميکنند. همچنين افراد سيگاري تماس بيشتري با کودکان دارند، از جمله در آغوش کشيدن و بوسيدن کودک توسط فرد بزرگسال سيگاري که حامل ذرات مضر دود دست سوم در مو، پوست و لباس خود است.
کودکان با خصوصيت منحصر به فرد خود، از جمله سينه خيز و چهار دست و پا رفتن بيشتر خود را در معرض سموم پخش شده در سطوح قرار ميدهند و اگر تنفس سريعتر کودکان و به دهان بردن وسايل اطراف و دست آلوده خود را به اين قضيه اضافه کنيم، مطمئنا به پاسخ خود خواهيد رسيد.
آيا فقط کودکان از اين پديده آسيب ميبينند؟
مطمئنا همه افراد از تاثير اين سموم بيبهره نيستند! ولي افراد خاص مانند خانمهاي باردار و بيماران قلبي و ريوي نيز مانند کودکان و نوزادان بيشتر تحت تاثير قرار مي گيرند.
بنابراين پاسخ شما به افراد سيگاري که مي گويند ما در کنار کودکان و افراد حساس، سيگار نميکشيم تا به آنها آسيبي نرسد، چيست؟
بدون شک حتي اگر شما در اطراف کودکتان سيگار نکشيد، سموم ناشي از دود سيگار شما ميتواند در مو، لباس، پوست و ديگر قسمتهاي منزل باقي بماند و به آساني به کودکان و نوزادان و ديگر افراد حساس مانند خانمهاي باردار و سالمندان و بيماران قلبي و ريوي آسيب جدي وارد کند.
اين موضوع را جدي بگيريد و به آن اهميت دهيد. يادتان باشد حتي مصرف سيگار در کنار هواکش و پنجره اتاق هم آنجا را به مکان پخش دايمي سموم تبديل ميکند و باعث ميگردد حتي در زماني که شما در منزل نيستيد نيز اطرافيان از مضرات سيگار کشيدن شما در امان نباشند.
تهيه مصاحبه: افسانه حسنزاده
*مطالب مرتبط:
سيگار کشيدن اجباري
43 درصد کودکان ايراني در معرض دود سيگارند
تصاوير هشدار دهنده روي پاکت سيگار
پيام مشمئزكننده براي سيگاري ها
سيگار قند خون را افزايش مي دهد
تاثير سيگار بر ريه ها و ساير اندام هاي بدن
تاثير سيگار بر دستگاه قلب و عروق
هديه سيگار به سيگاريها !
تغذيه در افراد سيگاري، چگونه بايد باشد؟
شما را به جان مادرتان، به اين 22 دليل سيگار نکشيد!
سيگار با قلبتان نمي سازد