مصاحبه تبیان با دکتر حمیدرضا فرشچی (2)
چاقی و پُر اشتهایی
در بخش نخست این مصاحبه درباره ی تغذیه ورزشکاران و مصرف مکمل های ورزشی برای شما صحبت کردیم. حال می خواهیم در مورد مشکل چاقی، سئوالاتی از دکتر فرشچی بپرسیم.
چرا بعضی ها هنگامی که عصبی می شوند، دچار پر اشتهایی می شوند و ناخودآگاه سراغ تنقلات و غذاهای کم ارزش می روند؟
جالب است بدانید که یکی از معضلات افراد چاق همین مسئله است. باید رفتار صحیح را به افراد آموزش داد، مثلاً یک فرد سیگاری به هنگام استرس سیگار می کشد، یک فرد چاق هم نوعی وابستگی به مواد غذایی پیدا می کند. خوردن یک لذت خدادادی است. در افراد چاق این لذت بیشتر شده است. برای آدم های چاق،غذا خوردن ایجاد امنیت می کند.
چه باید انجام دهند؟
1- نباید مواد غذایی پرانرژی در دسترس شان باشد، مثلاً فردی که شغل پُراسترسی دارد، وقتی روی میز او شکلات و بیسکوییت باشد، به طور ناخودآگاه سراغ این خوراکی ها می رود و با خوردن شان چاق می شود.
2- خیلی وقت ها ما، بین تشنگی و گرسنگی تفاوتی قایل نیستیم. در هنگام استرس به طور ناخودآگاه دهان فرد خشک می شود و به جای اینکه آب بنوشد، به مواد غذایی پر انرژی رو می آورد.
3- رفتارهای فرد باید تغییر کند.
4- فرد باید راه های مقابله با استرس را تمرین کند.
چرا بعد از گرفتن رژیم لاغری به ویژه در خانم ها، پس از مدتی وزن فرد دوباره به وزن اولیه باز می گردد؟
دو نکته اساسی دراین باره وجود دارد:
1- رژیم های یویو : یعنی فرد می خواهد خیلی سریع مثلا طی مدت دو تا سه هفته یا یک ماه لاغر شود. بعد رژیم را رها می کند و مجددا آن را اجرا می کند. این گونه رژیم ها قطعاً افزایش وزن بعدی را به دنبال خواهند داشت.
2- رژیم های غذایی تضمینی : مطالعات نشان داده است که 90 درصد افرادی که چنین رژیم هایی می گیرند، بعد از سه سال به وزن اولیه شان برمی گردند.
چه باید کنیم؟
- برای گرفتن رژیم باید یک هدف منطقی داشته باشیم، مثلا خانم ها تمایل دارند بعد از زایمان، دوباره به وزن اولیه شان برگردند.
- مدت زمان منطقی برای رژیم گرفتن قایل باشیم. مثلاً هفته ای نیم تا یک کیلو کاهش وزن، طبق مقادیر استاندارد و علمی است.
- رژیم، علمی و صحیح باشد. در رژیم ها بایستی عادات رفتاری و غذایی فرد نیز در نظر گرفته شود، زیرا هر چقدر رژیم لاغری یک فرد به عادات غذایی اش نزدیک تر باشد، احتمال برگشت به وزن قبلی اش کمتر خواهد بود.
پس هدف صحیح، زمان صحیح و رژیم صحیح همه باعث خواهند شد که برگشت به وزن اولیه کمتر شود.
قرص های لاغری چگونه هستند؟
در رابطه با داروها، مسئله ی افراط و تفریط وجود دارد.
داروهای لاغری نمی توانند جایگزین رژیم غذایی، فعالیت بدنی و شیوه زندگی سالم شوند. ابتدا باید به این سه شرط اصلی عمل کرد، ولی اگر علی رغم این ها، کاهش وزن در جایی متوقف شد، می توان از این داروها به صورت کمکی استفاده کرد، نه به عنوان جایگزین.
گاهی اوقات از عوارض جانبی بعضی داروها برای لاغر شدن استفاده می کنند، مثل داروهای درمان کننده ی پرکاری تیروئید. ولی اگر به فردی که اصلاً مشکل تیروئید ندارد، از این گروه داروها بدهیم تا سوخت و ساز بدنش بالا برود و لاغر شود، غده ی تیروئید او را نیز دچار مشکل خواهیم کرد.
داروهایی که در ماهواره تبلیغ می شوند، دروغین و غیراستاندارد هستند.
متفورمین جزو داروهایی است که خوب است، اما نه برای هر کسی. متفورمین برای افراد زیر مناسب است: کسانی که چاقی شکمی و مقاومت به انسولین دارند. خانم هایی که علائم آندروژنیک دارند، یعنی سندرم تخمدان پلی کیستیک دارند.
به طور کلی فرد می تواند تحت نظر پزشک از دارو استفاده کند، ولی دارو معجزه نمی کند و نمی تواند فرد را یک شبه لاغر یا چاق کند.
سایر روش های لاغر شدن چه اثراتی دارند؟
از دارو هم که بگذریم عمل های جراحی مثل
لیپوساکشن است. با لیپوساکشن فقط 2 تا 3 کیلو از وزن فرد کم می شود. حال اگر فردی 100 کیلو باشد، کاهش 2 تا 3 کیلو چه ارزشی برای او دارد که حاضر است خطرات یک
عمل جراحی را تحمل کند.
این روزها مد شده که از بالون استفاده کنند. از بالون فقط برای 6 ماه می توان استفاده کرد و بیش از 6 ماه مجوز نداریم. فردی که از خوردن لذت زیادی می برد، با گذاشتن بالون این لذت را یک دفعه متوقف کرده و دچار مشکلات روانی و افسردگی می شود.
در جراحی کوچک کردن معده نیز، وزن فرد کم خواهد شد، اما دو مشکل برای او ایجاد می شود: 1- افسرده می شود 2- راه حلی برای خود پیدا می کند و کم کم غذایش را اضافه می کند که به تدریج حجم باقیمانده ی معده را بزرگ می کند و به چاقی برمی گردد.
جراحی در چاقی های بیش از حد و بعد از اینکه شیوه زندگی فرد اصلاح شد و مثلا فرد 180 کیلویی رسید به 140 کیلو رسید و در همین وزن ثابت ماند، استفاده می گردد.
نظرتان در مورد کودکان چاق چیست؟
در
کودکان نیز بایستی بین انرژی دریافتی و انرژی سوخت و ساز وجود داشته باشد. مشکلی که در مورد کودکان هست این است که پدر و مادرها خودشان در
چاقی کودکانشان سهیم هستند، زیرا:
- غذا در دسترس کودک فراوان است.
- به عنوان جایزه ی انجام کاری به کودک خوراکی می دهند.
- به کودک می گوییم باید تمام غذای موجود در ظرفش را بخورد.
- عدم تحرک کودکان و بازی های رایانه ای.
آیا کودک چاق رژیم بگیرد یا نه؟
برای کنترل وزن
کودکان چاق باید :
- انرژی دریافتی را کم کنید.
- نوع غذا را تغییر دهید.
- جایگزین کردن مواد غذایی مفید مثل میوه های خشک ( برگه ی میوه ها) به جای تنقلات پر کالری.
- استفاده از میوه های گوناگون با رنگ های مختلف که ذائقه کودک را تحریک کند.
- ثبت نام کودکان در کلاس های ورزشی و افزایش تحرک بدنی در آنها.
برای مشاهده ی وب سایت دکتر حمیدرضا فرشچی می توانید به آدرس اینترنتی www.dr-farshchi.com و www.novindiet.com مراجعه کنید.
تهیه مصاحبه : معصومه آیت اللهی – کارشناس تغذیه تبیان
*مطالب مرتبط:
تفاوت کنترل اشتها در مردان و زنان
راز پُر اشتهایی در چاق ها
لذت کمتر از غذا = چاقی بیشتر
راه های تقویت انگیزه ی لاغر شدن
اصلاح سبك زندگی هم بیفایده است!
باورهای غلط درباره چاقی
درمان چاقی: تغذیه،ورزش،دارو
شما باید بخواهید تا بدن تان تغییر کند
چرا لاغر نمی شوم؟
تعداد سلول های چربی در بزرگسالی ثابت می ماند
راه آسان برای کاهش وزن
برای لاغر شدن چه باید کرد؟
قبل از رژیم لاغری باید بدانید
آرام تر بخورید تا چاق نشوید
با چشم باز غذا بخورید