غذاهای مفید و مضر برای قلب
بیماری كرونر(1) قلبی به صورت مشكلاتی از قبیل دردهای آنژینی و انفاركتوس ( حمله قلبی) بروز می كند. آنچه كه سبب بروز بیماری قلبی می شود، تشكیل تدریجی رسوب های چربی یا پلاك ها در لایه داخلی دیواره سرخرگ ها می باشد. این رسوب ها سبب محدود كردن عبور جریان خون می شوند كه این پدیده را تصلب شرایین یا سخت شدن رگ ها (آترواسكلروز) می نامند.
دراین بیماری هیچ علامت واضحی وجود ندارد، اما زمانی كه آسیب به سرخرگ ها جدی شده و جریان خون به قلب محدود شود، سبب بروز درد خواهد شد .
مسدود شدن كامل یك سرخرگ خون رسان به قلب، منجر به حمله قلبی ناگهانی و كشنده می شود
. روش های متداول جهت پیشگیری از تصلب شرایین، شامل كاهش فشار خون ، دریافت رژیم غذایی كم چربی ، كاهش وزن اضافی و ترك سیگار می باشد. به برخی افراد نیزجهت كاهش كلسترول خون ، دارو داده می شود.تحقیقات نشان می دهند كه ارتباط مستقیمی میان رژیم غذایی و بیماری قلبی وجود دارد و با دریافت یك رژیم غذایی سالم می توان سلامتی قلب و دستگاه گردش خون را حفظ كرد.
چه غذاهایی برای قلب مفید هستند؟
- كلم برگ، كلم قرمز، گل كلم، كلم بروكسل، كلم بروكلی، شلغم، چغندر، اسفناج، مارچوبه ، لوبیا سبز، نخود سبز، لویبا قرمز، لویبا چشم بلبلی ، نخود خشك وعصاره مخمر دارای ویتامین های گروه ب خصوصا" اسید فولیك هستند. تحقیقات متعددی نشان داده اند كه اسید فولیكی كه به طورطبیعی درموادغذایی یافت می شود، می تواند سبب كاهش ماده ای درخون به نام " هموسیستئین "(2) شود و به این ترتیب از ابتلا به تصلب شرایین پیشگیری می كند.
دانشمندان براین باورند كه این ماده مستقیما به دیواره رگ ها آسیب می رساند و سبب تشكیل رسوب های چربی می شود. تخمین زده شده است كه افزایش دریافت روزانه اسید فو لیك به میزان100 میكروگرم، سبب كاهش مرگ های مرتبط با بیماری كرونر قلبی به میزان 7 درصد در مردان و 5 درصد در زنان می شود.
- درجوامعی كه مقادیر فراوانی از ماهی های روغنی را مصرف می كنند ، مشاهده شده است كه شیوع بیماری های كرونر قلبی كمتر از جوامعی است كه مقدار كمی ماهی مصرف می كنند. ماهی های روغنی از قبیل : ماهی خالمخالی، آزاد و سایر ماهی ها از قبیل قباد، حلوا، شیر، كیلكا و اوزون برون دارای اسیدهای چرب مفیدی می باشند.
دانشمندان معتقدند كه این مواد باعث كاهش خطر انعقاد خون و همچنین ممانعت از افزایش چربی های مضر خون می شوند.
مصرف ماهی حداقل 3 بار درهفته ، برای افرادی كه دارای سابقه بیماری قلبی و همچنین افرادی كه مایل به پیشگیری از ابتلا به این بیماری هستند، توصیه می شود.
- جو دو سر، حبوبات ، سیب وگلابی؛ غنی از فیبر محلول(3) هستند كه به كاهش سطوح كلسترول خون كمك می كنند. سیر نیز اثر مشابهی دارد. افزایش كلسترول خون ، به خصوصLDL كلسترول ( كلسترول بد )، یكی ازعوامل عمده بروز تصلب شرایین است . مصرف منظم چنین غذاهایی به كاهشLDL( كلسترول ) كمك می كند.
- روغن زیتون ، روغن كانولا، مغزها و دانه ها حاوی نوعی از اسیدهای چرب به نامMUFA( اسیدهای چرب غیر اشباع ) هستند كه به كاهش سطوحLDL– كلسترول كمك می كنند.
- میوه ها و سبزی ها ، حاوی ویتامین های آنتی اكسیدان ( ضد سرطان ) ، مواد معدنی و مواد مغذی مفیدی هستند كه سبب متوقف كردن آسیب ناشی از عمل مواد سرطان زا به دیواره سرخرگ ها می شوند.
مصرف حداقل روزانه 3 واحد از این غذاها توصیه می شود. سه چهارم لیوان آب میوه یا سبزی ها به عنوان یك واحد محسوب می شود كه معادل یك عدد میوه متوسط یا یك لیوان سبزی خرد شده خام یا نصف لیوان پخته است .
از چه غذاهایی باید پرهیز كنیم ؟
گوشت و فرآورده های آن، لبنیات پرچربی و كره ، دارای مقادیر زیادی نوعی چربی هستند كه باعث افزایش سطوحLDL ( كلسترول ) درخون می شوند. در بیماریهای قلبی مصرف این غذاها را باید به حداقل رساند.
همچنین مصرف كیك و بیسكویت به علت نوع چربی به كار رفته در آنها، سبب افزایش سطحLDL (كلسترول ) می شود .
انواع غذاها و سوپ های آماده ی مصرف و یا كنسرو شده ، غذاهای بیرون از منزل ، سوسیس و كالباس و گوشت های نمك سود شده و كلا" گوشت و فرآورده های آن و همچنین تنقلات شور سرشار از نمك ( سدیم كلراید) هستند. دریافت زیاد سدیم با فشار خون بالا ارتباط دارد كه از عوامل خطر موثر در بروز بیماری قلبی است. كاهش مصرف این نوع غذاها و نمك طعام سر سفره به كاهش فشار خون كمك می كند.
چند نكته :
- به سیگاری ها توصیه می شود كه به ترك سیگار مبادرت ورزند ، زیرا نیكوتین سبب افزایش ضربان قلب ، افزایش فشار خون و افزایش نیاز بافت قلب به اكسیژن می شود. با مصرف سیگار توانایی خون درحمل اكسیژن كاهش می یابد. عوامل سرطان زای دود سیگار به دیواره سرخرگ ها آسیب می رسانند.
- استراحت و شل كردن عضلات، جهت كاهش میزان استرس لازم است . استرس از طریق افزایش هورمون های استرس ( ازجمله آدرنالین ) سبب تولید و افزایش كلسترول می شود.
پی نوشت ها :
(1) سرخرگ كرونر، سرخرگ تغذیه كننده قلب می باشد.
(2) هموسیستئین، یك ماده ی حاوی سولفور است كه هنگام سوخت و ساز اجزای تشكیل دهنده ی پروتئینها در بدن تولید می شود.
(3) فیبر محلول، بخشی از اجزای تشكیل دهنده ی گیاهان است كه بدن ما قادر به هضم آن نیست و با آب، تشكیل ژل می دهد.