مسواکهای ویژه زبان
آیا استفاده از مسواكهایی كه دارای قسمت خاصی برای شستشوی زبان هستند، مفید است؟
سطح زبان به طور طبیعی پوشیده از پرزهایی است كه در اصطلاح به آن "پاپی" می گویند. این پاپیها حاوی جوانههای چشایی هستند كه گاه تعداد آنها به دویست عدد برای هر پاپی میرسد. پاپیهایی كه نقش چشایی دارند، عمدتاً در نوك، كنارهها و ناحیه خلفی زبان قرار دارند.
طویل شدن بیش از حد این پاپیها میتواند یك حالت غیرطبیعی تلقی شود و منظره ناخوشایندی را ایجاد كند. این پاپیها در صورتی كه خیلی طویل شوند، میتوانند محل تجمع باكتریها و قارچها شده و در عین حال رنگهای خارجی را به خود جذب كنند و به رنگهای مختلفی از زرد تا قهوهای و یا سیاه درآیند.
علت این طویل شدن به درستی معلوم نیست، ولی به نظر میرسد به دلایلی مثل افزایش لایههای شاخی و یا تاخیر در ریزش لایههای شاخی باشد.
بیمارانی كه سطوح زبانشان را تمیز نمیكنند، بیشتر به این عارضه مبتلا میشوند.
احتمال بروز این عارضه در سیگاریهای حرفهای بسیار بالاتر از افراد عادی است.
بهترین درمان برای این عارضه رعایت صحیح و دقیق بهداشت دهان به همراه استفاده از یك مسواك نرم در سطح زبان است. كشیدن مسواك به سطح زبان و روی پاپیها به حل این مشكل كمك فراوانی میكند، چون رنگ ظاهری پاپیها ناشی از رنگهای خارجی مثل غذاها، تنباكو، شكلات و ... است.
همچنین تجمع باكتریهای رنگزا در سطح زبان میتواند رنگ آن را تغییر دهد.
این مشكل در مردان شایعتر بوده و اغلب در افراد بالای 30 سال دیده میشود.
علاوه بر رعایت بهداشت كامل دهان و دندان و زبان، تغذیه صحیح و استفاده از مواد غذایی فیبردار میتواند به ریزش طبیعی لایههای شاخی كمك كند و اندازه پاپیها را در حد طبیعی نگه دارد.
گفتیم که عدم تماس مواد غذایی با زبان، یكی از دلایل تاخیر در ریزش این لایههاست ،از اینرو در بیمارانی كه مدتی به دلایل مختلف در بیمارستان بستری شده و تغذیه وریدی داشتهاند و یا به دلایل مختلف نتوانستهاند از راه دهان تغذیه كنند، این پدیده به نحو شایعی مشاهده میشود. به محض بهبود بیماری و بازگشت بیمار به تغذیه عادی، اندازه پاپیها به مرور زمان، طبیعی میشود. در عین حال مصرف ماست نیز میتواند تا حدی به كوچك شدن پاپیهای كمك نماید.
در آخر توصیه می کنم اگر به این عارضه دچار شدید، به پزشک متخصص مراجعه کنید، چون در موارد مقاوم به درمان، داروهای ضد قارچ نیز توصیه میشود.
دکتر جلیل مومن بیتاللهی
عضو هیات علمی دانشكده دندانپزشكی دانشگاه علوم پزشكی تهران
*مطالب مرتبط:
رنگ زبان نشانه سلامتی است
التهاب و قرمز شدن زبان (گلوسیت)
سوزش دهان، از پیشگیری تا درمان
بیماری های دهان و ویتامین B
علت تلخی دهان
آیا دهان شما خشك است؟
ضایعات دهانی سفید رنگ
بهداشت دهان و دندان
چگونه مسواک می زنید؟
مسواک زدن مانع سکته قلبی می شود