نگاهی به رابطه سرطان و سبک زندگی
سرطان در کمین کیست؟
امروزه برای انواع سرطان، روشهای درمانی متعددی وجود دارد. اما چه کسی می خواهد به سرطان مبتلا شود؟ حتی با وجود پیشرفتهای پزشکی در سالهای اخیر همه می خواهند از خطر بیماریها در امان باشند تا اینکه با صرف هزینه زیاد از شرشان خلاص شوند. یکی از مهمترین راهها اصلاح سبک زندگی است. نمی توانیم هر طور می خواهیم زندگی کنیم و از عوارض تغذیه نادرست و استرس زیاد و زندگی کم تحرک دور بمانیم.
اولین اقدام، قبول این واقعیت است كه سبك زندگی خاصی كه به طور كامل و صد درصد به دور از سرطان باشد وجود ندارد، لیكن می توان تصمیماتی اتخاذ کرد كه در صورت عمل به آنها احتمال ابتلا به سرطان، به شدت تحت تأثیر قرار گرفته و محدود شود.
این تصمیمات بیشتر بر پایه احتمالات بوده و اغلب افراد برای درك صحیح از آن با مشكل مواجهاند.
مهاجرت سرطانها
میزان شیوع انواع سرطانها در مناطق گوناگون جهان با یكدیگر متفاوت است اما دیده شده كه اگر گروهی از یك كشور به جای دیگری مهاجرت کرده و به جمعیت كشور جدید اضافه شوند، این میزان در آنها تغییر می یابد.
در قرن بیستم تعداد قابل توجهی از ژاپنیها به آمریکا مهاجرت کردند، با مطالعات گوناگون روشن شد كه میزان شیوع سرطان در نسلهای اول و دوم زنهای ژاپنی به مرور زمان در آمریکا تغییر یافت. بیشتر این مطالعات متوجه سرطان پستان در نزد خانمها بود زیرا میزان شیوع این سرطان در ژاپن كم و در آمریکا بالاست. جالب این است كه نسل دوم زنانی كه در آمریکا به دنیا آمده و همان جا بزرگ شدهاند، میزان شیوع بالاتری از سرطان پستان را در خود نشان دادهاند، به طوری كه با میزان شیوع همین سرطان در جمعیت زنان آمریکایی سفیدپوست تقریباً برابری می كند. جالبتر اینكه شیوع سرطان معده در این گروه روند معكوس داشته و كمتر شده است و هر چه مدت زندگی زنان ژاپنی و اولاد آنها در آمریکا بیشتر می شود، این شیوع كمتر می شود.
خطر شغلی
احتمالاً در كشورهای توسعه یافته درصد كوچكی از سرطانها با شغل فرد مرتبط است. در عین حال این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است، چون مهر تأییدی بر ارتباط سرطان با عوامل محیطی است. افزایش شیوع سرطان مثانه در كارگران صنایع رنگرزی و لاستیك سازی دیده شده كه به واسطه ارتباط این كارگران با عوامل شیمیایی مورد استفاده در شركتهای یاد شده بود. این عوامل خطرزا شامل گروهی از مواد شیمیایی به نام "آمینهای آروماتیك" هستند. در یك مورد نشان داده شد كه استفاده از یك ماده شیمیایی خاص سبب ایجاد سرطان مثانه در تمامی 19 كارگر یك كارخانه شده است. از جمله مواد بسیار خطرناك آزبستوز (آزبستوز عبارت است از التهاب ریه ها به علت استنشاق ذرات آزبست. این یک اختلال مزمن است اما مسری نیست. آزبستوز ممکن است منجر به سرطان ریه شود، آزبستوز شاید مهمترین بیماری ریوی ناشی از کار باشد. ) است كه در بعضی كارخانهها مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده عامل ایجاد نوعی سرطان نادر ریه به نام مزوتلیوماست. این ماده در معادن آزبستوز و در شغلهای مرتبط با آن به مقدار زیاد وجود دارد.
رفتار پرخطر جنسی
رفتار پرخطر جنسی با بیشتر مسائل زندگی مرتبط است. سرطان نیز از این موضوع مستثنا نیست. به طور مثال درباره سرطان دهانه رحم این ارتباط به طور مستقیم وجود دارد و درباره لنفوم و ساركوم كاپوزی به طور غیرمستقیم و با واسطه درباره بیماران مبتلا به ایدز، این ارتباط به اثبات رسیده است. ابتلا به ویروس پاپیلومای انسانی در ایجاد سرطان دهانه رحم نقش دارد. قابل ذكر است كه به طور اولیه خصوصیات سرطان زایی این ویروس در ژنهایی مشاهده می شود كه در معرض ابتلا به این سرطان قرار دارند. بنابراین به نظر می رسد كه می توان سرطان دهانه رحم را به عنوان یك بیماری كه از راه جنسی قابل انتقال است در نظر گرفت و این در شرایطی است كه مردان به عنوان ناقلان اولیه بیماری بهحساب می آیند. در سالهای اخیر بحثهای فراوانی درباره احتمال سرطانزا بودن قرصهای ضد حاملگی شده است. گر چه به نظر می رسد كه در ابتدا مداركی دال بر این خطر ارائه دادهاند اما این فرضیه توسط مطالعات جدید حمایت نشده است. بنابراین در حال حاضر مجبوریم بپذیریم كه احتمال ابتلا به سرطان در زنان مصرف كننده این گونه قرصها بیشتر نیست.
تغذیه به وسیله شیر مادر
مسئله تغذیه نوزاد از طریق پستان مادر ، موضوع جالبی است. مطالعات قبلی نشان دادهاند كه زنهای بچهداری كه بچههای خود را از طریق پستان تغذیه كردهاند، كمتر به سرطان پستان مبتلا می شوند. به عبارت دیگر، هر چه یك خانم مدت زمانی طولانیتری از طریق پستان خود شیر دهد، از حفاظتی بیشتر در برابر سرطان این عضو برخوردار می شود.
درمان جایگزین با هورمون
در درمان جایگزین با هورمون (HRT)، از هورمون استروژن برای جبران كاهش ترشح استروژن كه به طور طبیعی در دوران یائسگی در زنان اتفاق می افتد، استفاده می كنند. این كاهش در میزان ترشح استروژن به طور مستقیم موجب كاهش تراكم استخوان ها می شود. افزایش میزان استروژن با هورمون درمانی (HRT) خطر ابتلا به پوكی استخوان را كاهش می دهد و استحكام استخوان ها را بیشتر می كند.
این درمان در بیشترخانمها بسیار مفید بوده، لیكن نگرانیهایی را به وجود آورده است كه به واسطه احتمال افزایش خطر سرطان در مصرف كنندگان است. این مطلب در حال تحقیق و مطالعه است و به نظر می رسد كه خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد اما باید دانست كه احتمال ایجاد سرطان تخمدان و دهانه رحم با استفاده از اینگونه هورمونها افزایش نمی یابد و مشابه زنانی است كه هورمون دریافت نمی كنند. همچنین مداركی دال بر افزایش خطر ابتلا به سرطان رحم در خانمهایی كه فرآوردههای هورمونی از نوع استروژن تنها مصرف می كنند، وجود دارد. این مسائل نشان می دهد كه سبك زندگی می تواند در پیشگیری و یا ایجاد سرطان نقش اساسی را داشته باشد. سالم زندگی كنید تا به سرطان مبتلا نشوید.
دکترمریم خیامزاده
متخصص پزشکی اجتماعی
*مطالب مرتبط:
سرطان چیست؟
سرطان معده و علائم آن
سرطان مثانه چیست؟
سرطان ریه و علائم آن
سرطان پستان در زنان
اثر شیر و فراورده های آن در پیشگیری از سرطان
رژیم غذایی کشورهای حاشیه مدیترانه خطر سکته و سرطان را کاهش می دهد
رژیم غذایی در سرطان ها
تغذیه و پیشگیری از سرطان ( قسمت اول ) و ( قسمت دوم ) و ( قسمت سوم )