کشف داروی ایدز توسط محققان ایرانی
اگرچه درباره آمار شیوع ایدز در ایران، اختلاف نظرهای فراوانی وجود دارد، اما این دلیل نمیشود كه محققان ایرانی نسبت به پژوهش در حوزه ی این بیماری بیتوجه باشند.
شنبه 14 بهمن 1385 هجری شمسی، در سومین روز از دهه مبارك فجر، تالار امام بیمارستان امام خمینی دانشگاه علوم پزشکی تهران شاهد مراسم تجلیل از محققانی بود كه نام ایران را به فهرست كشورهای پیشرو در مطالعات مرتبط با درمان ایدز، اضافه كردند.
آیمود (IMOD)، نامی است كه برای داروی ایرانی ضد ایدز انتخاب شده است که برای اولین بار در جهان کشف شده است و کاملا ایرانی است.
در این مراسم، كه با حضور دكتر كامران باقری لنكرانی، وزیر بهداشت و همتایان سابقش و جمعی دیگر از مسئولان نظام سلامت كشور برگزار شد، وزیر بهداشت، سخنان خود را با این جملات آغاز كرد: «ما اینجا میخواهیم در مورد بیماری حرف بزنیم که کابوس قرن نامیده میشود و تا کنون 25 میلیون نفر را به کام مرگ فرستاده است و هم اکنون حدود 40 میلیون نفر در جهان به آن مبتلا هستند.»
دکتر لنکرانی با اشاره به اینكه این دارو حاصل تلاش 6 ساله ی یک تیم پزشکی از متخصصان علوم پایه و بالینی و همکاری 15 مرکز در داخل کشور است، گفت: « در تحقیقات مربوطه معلوم شد، پس از یك دوره درمانی 90 روزه، حتی 2 سال پس از قطع دارو، اثرات تقویت سیستم ایمنی توسط دارو باقی میماند و این در حالی است كه آیمود دارویی است كه اساس گیاهی داشته و بر خلاف تمام داروهای قبلی عوارض مهمی ندارد.»
برنامه ی مبارزه با ایدز در ایران
لنکرانی با اشاره به اینکه ایران تنها کشور منطقه است که داروهای ایدز را رایگان در اختیار بیماران قرار میدهد، گفت: «مطالعات زیادی در دنیا در زمینه داروهای موثر بر بیماری ایدز انجام شده كه نتایج دلگرم کنندهای نداشته است، اما داروی جدید تولید شده در کشور با تقویت سیستم ایمنی و افزایش تعداد سلول های CD4 (سلول های دفاعی) بدن بیمار را در مقابل عوارض عفونت تقویت کرده و باعث عمر طولانی تری برای بیمار میشود.»
وزیر بهداشت گفت: «با وجود اینکه این داروی جدید در حال ثبت در اروپاست، برخی از کشورها خواستار استفاده از این دارو شدهاند؛ چرا که این دارو میتواند بهعنوان داروی همراه، در کنار داروهای ضد ویروس ایدز، تحول مهمی در درمان بیماری ایدز به ویژه در مرحله ی علامت دار شدن بیماری ایجاد کند و سال های عمر طولانیتر و با کیفیت بالاتری را برای بیماران ایجاد كند.»
داروی ایرانی ایدز یا همان " آیمود" می تواند تعداد سلولهای دفاعی بدن فرد مبتلا به ایدز را که موسوم به سلولهای CD4 هستند و کمبود آنها در این بیماران، باعث ایجاد عوارض ایدز و مرگ و میر بیماران میشود، افزایش دهد، یعنی سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند. در نتیجه قادر است بیمار را از مرحلهای که به دلیل نقص ایمنی به شدت بی دفاع است، بیرون آورده و از عوارض بیماری و مرگ و میر بیماران مبتلا به ایدز پیشگیری کند.
برتری بزرگ داروی آیمود
در ادامه این مراسم، دکتر رسول دیناروند، معاون غذا و داروی وزارت بهداشت، پشت تریبون قرار گرفت و به قول خودش «مواردی را که ضروری میدانست» متذکر شد.
دکتر دیناروند گفت: «استراتژی درمان بیماری ایدز در حال حاضر در دنیا روی استفاده از داروهای ضد ویروس متمرکز است و در سالهای اخیر چندین گروه از این داروها در دنیا عرضه شده که معمولا این داروها با قیمت بسیار زیادی وارد بازار دارویی میشوند. این در حالی است كه اکثر بیماران مبتلا به ایدز در کشورهای جهان سومیزندگی میکنند که معمولا فقیر هستند.»
دکتر دیناروند در ادامه به درمانهای ضد ویروسی و واکسن ایدز، به عنوان استراتژیهای کنترل بیماری ایدز در جهان اشاره کرد و گفت: «علی رغم تلاشهای زیاد، هنوز در مورد این استراتژیها، موفقیت زیادی به دست نیامده است.»
معاون غذا و داروی وزارت بهداشت به داروهای تقویت کننده سیستم ایمنی در بیماران مبتلا به ایدز به عنوان استراتژی سوم اشاره کرد و ادامه داد: « امروزه به دلیل سختی مبارزه ی مستقیم با ویروس، توجه شرکتهای داروسازی به سمت داروهایی معطوف شده که بتوانند با تقویت سیستم ایمنی بدن، بیماری را کنترل کنند. هم اکنون چندین داروی تقویت کننده ی سیستم ایمنی بدن انسان، توسط شرکتهای بزرگ چند ملیتی داروسازی جهان تحت بررسی و تحقیق هستند و اولین دارویی که در این گروه از داروها مطرح شد، ولی متاسفانه به دلیل عوارض جانبی زیاد و شدید کنار گذاشته شد، "اینترلوکین 2" بود.»
وی با بیان اینكه نکته جالب در مورد داروی ایرانی ضد ایدز، استفاده از همین استراتژی جدید درمان ایدز در جهان است، گفت: «اگر دارویی وجود داشته باشد که سلولهای دفاعی بدن فرد مبتلا به ایدز را که موسوم به سلولهای CD4 هستند و کمبود آنها در این بیماران، باعث ایجاد عوارض ایدز و مرگ و میر بیماران میشود، افزایش دهد، میتواند بیمار را از مرحلهای که به دلیل نقص ایمنی به شدت بی دفاع است، بیرون آورده و از عوارض بیماری و مرگ و میر بیماران مبتلا به ایدز پیشگیری کند که این داروی جدید یا همان " آیمود" این قابلیت را دارد.»
داروی آیمود حاصل تلاش 6 ساله ی یک تیم پزشکی از متخصصان علوم پایه و بالینی و همکاری 15 مرکز در داخل کشورمان است که در تحقیقات مربوطه معلوم شد، پس از یك دوره درمانی 90 روزه، حتی 2 سال پس از قطع دارو، اثرات تقویت سیستم ایمنی توسط دارو باقی میماند و این در حالی است كه آیمود دارویی است كه اساس گیاهی داشته و بر خلاف تمام داروهای قبلی عوارض مهمی ندارد.
چگونه آیمود باعث افزایش تعداد سلولهای CD4 میشود؟
آنچه در مورد این دارو حائز اهمیت است و همه مسئولان امر روی آن تاکید داشتند، توانمندی داروی آیمود در افزایش تعداد سلولهای CD4 است.
اما اینکه چگونه آیمود باعث افزایش تعداد این سلولها میشود، سئوالی است که در حاشیه ی مراسم، دکتر دیناروند در مورد آن توضیح داد:
«مطالعاتی در حال انجام است که علت این موضوع مشخص شود، ولی هنوز مکانیسم این اثر به طور کامل مشخص نشده است. پروژه ی مشترکی بین محققان ایرانی و سوئدی در حال انجام است و در طول 3-2 هفته ی اخیر به سرنخهایی رسیدهاند که اگر تایید شود، یک اتفاق بسیار ارزشمند خواهد بود. چون اگر مکانیسم اثر یک دارو مشخص نشود، معمولا دفاع از آن دارو سخت میشود.»
اساس گیاهی داروی آیمود
یکی دیگر از نکات مهم در مورد داروی ایرانی ایدز یا همان آیمود، اساس گیاهی آن است. دکتر دیناروند در این باره گفت: «این دارو از سه گیاه و دو ماده ی شیمیایی که اثر آنها در تقویت سیستم ایمنی بدن به اثبات رسیده، ساخته شده است. هم چنین گیاهان به کار رفته در این دارو پیش از این هم در طب سنتی ایران و جهان کاربرد داشته، اما تاثیر جدید آنها در این دارو برای نخستین بار شناخته شده است.»
داروی ایرانی ضد ایدز یا همان آیمود، اساس گیاهی دارد. این دارو از سه گیاه و دو ماده ی شیمیایی که اثر آنها در تقویت سیستم ایمنی بدن به اثبات رسیده، ساخته شده است.
تولید این دارو در ایران بر عهده کدام نهاد بوده و در کجا تولید شده است؟
دکتر دیناروند در این باره گفت: «این دارو با حمایت دفتر همکاریهای فناوری ریاست جمهوری و توسط شرکت پارس روس که محققان بسیاری در آن مشغول پژوهش هستند، عرضه شده و در 6-5 سال گذشته کارآزماییهای بالینی مختلف چند مرکز دانشگاهی و بیمارستانی بر روی این دارو صورت گرفته است. همچنین پرونده این دارو مدت 3 سال است که در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحت بررسی بوده و 2 ماه پیش به تایید کمیسیون قانونی ساخت داروها در وزارت بهداشت رسیده است.»
هنوز امكان تولید انبوه را نداریم
دکتر دیناروند در پاسخ به این سئوال كه ما چقدر با تولید انبوه این دارو فاصله داریم، با اشاره به این که شرکت پارس روس یک شرکت تحقیقاتی بوده و فاقد امکانات لازم برای تولید انبوه این دارو است، گفت: «این شرکت در حال حاضر از امکانات مراکز دیگر مانند انستیتو پاستور ایران استفاده میکند و درباره تولید انبوه آن هم در نهایت خود شرکت پارس روس باید تصمیم گیری کند.»
منبع : همشهری
* مطالب مرتبط در این سایت :
پیشگیری از ایدز با تغذیه صحیح و ... راه های انتقال و تشخیص ایدز تغذیه در مبتلایان به ایدز (
قسمت اول ) و (
قسمت دوم )
افزایش اشتها در مبتلایان به ایدز ایدز و تغذیه با شیر مادر ایدز بلای قرن بیستم (
قسمت اول ) ، (
قسمت دوم ) ، (
قسمت سوم )
آزمایش ایدز قبل از ازدواج آموزش، تنها راه پیشگیری زنان، قربانیان خاموش ایدز ؛ سرماخوردگی تا مرگ تاریخچه ظهور ایدز آدرس مراكز آزمایش ایدز همه چیز درباره ایدز: علائم، مراحل؛ راه های پیشگیری و ... کلینک های مثلثی در ایران برای اولین بار انسانی بر ویروس اچ. آی. وی. فائق آمد! پرسش از پزشک تبیان برخی پرسش ها و پاسخ ها درباره ایدز