متادون چیست ؟
متادون اولینبار در زمان جنگ جهانی دوم در كشور آلمان ساخته شد. زمانی كه عرضة تریاك در اروپا به دلیل آغاز جنگ جهانی دوم متوقف شد مصرف كنندگان تریاك دراروپا و خصوصاً در آلمان كه تعدادشان كم نبود با مشكل جدی مواجه شدند. در میان مصرف كنندگان آلمانی ، مقامات عالیرتبه نظامی نیز از جمله هرمانگورینگ (جانشین هیتلر) به چشم میخوردند. شیمی دانان و شركتهای داروسازی آلمان به سفارش مسئولین كشور مادهمخدر مصنوعی جدیدیی تولید كردندكه به خشخاش متكی نبود. شیمیدانان موفق به تولید دارویی شدند كه نه تنها مؤثر بود بلكه ماندگاری آن نیز در بدن بیشتر از سایر مواد مخدر بود.
مدت زمان تأثیر هروئین در بدن حدود 2 ساعت است در نتیجه مصرف كنندگان نیاز دارند كه چندینبار در روز از این ماده استفاده كنند درحالیكه این دارو میانگین بین 24 تا 74 ساعت ، با درنظر گرفتن میزان مصرف و سوخت و ساز بدن افراد ، تداوم دارد . نام این دارو یا ماده مخدر مصنوعی متادون بود. با گذشت زمان متادون داروی منتخب پزشكانی شد كه سعی در درمان بیماری اعتیاد و وابستگی به موادمخدر داشتند و دارند .
ـ متادون به چه شكل استفاده میشود ؟
متادون مادهمخدر مصنوعی است كه به صورت قرص ، شربت و آمپول مورد استفاده قرار میگیرد و نوع قرص و شربت آن با دوزهای مشخص به طور خوراكی مصرف میشود. این ماده میتواند معمولاً خماری و اشتیاق معتادان به هروئین را تا 24 ساعت كنترل كند. بیماران معمولاً از نظر فیزیكی به همان اندازه به متادون وابسته هستند كه به هروئین و یا هر مادهمخدر دیگری وابسته بودند .
معتادان پس از هر بار استفاده از هروئین و كذشت ساعات اوج نشئگی ، مدت زمان كوتاهی حالات طبیعی داشته و پس از آن با خماری روبرو میشوند . این خماری و حس نیاز میتواند عوارضی شبیه به آنفلوآنزا با درد ، اضطراب و افسردگی.......... داشته باشد .
این دوره یا سیكل تكراری ، هر 4 تا 8 ساعت با استفاده از هروئین تكرار میشود. برخی از متخصصین بر این باورند كه این دوره یا سیكل با استفاده از متادون قابل كنترل است. از نظر علمی احتمال چنین امری وجود دارد چرا كه متادون با سرعت كمتری به سیستم بدن وارد و رها میشود و مدت طولانیتری از هروئین و یا هر موادمخدر دیگری در بدن باقی میماند. موادمخدر با گیرایی كوتاه مدت مانند هروئین ، هیدروكرون و مرفین باعث ایجاد و تداوم نوعی فرایند غیرطبیعی در مغز شده كه باعث اختلال در احساس سلامتی و روند عملكرد طبیعی بدن میشوند .
استفاده از متادون در شرایط قطع مصرف مواد مخدر باعث قطع بسیاری از این روندهای تخریبی شده و بسیاری از عملكردهای بیولوژی سیستم عصبی را به حالت طبیعی در میآورد .
اما آنچه كه باید درنظر گرفته شود این است كه متادون به عنوان جایگزینی برای دیگر موادمخدر استفاده شده و به خودی خود نوعی اعتیاد است نه درمان !!
ـ تأثیرات متادون
از معمولترین عوارض استفاده از متادون میتوان از خوابآلودگی ، منگی ، ضعف ، ناخوشی ، خشكی دهان ، اختلال دریچه پروستات و تأخیر در روند ادرار طبیعی ، یبوست و یا نوسان تنفسی نام برد .
حساسیت پوستی ، كهیر ، خارش ، سردرد ، سرگیجه ، فقدان تمركز ، احساس مستی ، گیجی ، افسردگی ، ضعف بینایی ، رنگ پریدگی ، عرق كردن ، طپش قلب ، حالت تهوع و استفراغ از عوارض احتمالی استفاده از متادون میباشند.
از غیرمعمولترین عوارض استفاده از متادون میتوان از حساسیت آنافیلاكسی (نوعی مسمومیت خونی) ، اُفت فشار خون كه باعث ضعف و از حالرفتگی میشود ، سردرگمی ، توهم ، عدم تعادل در راه رفتن ، رعشه ، پرش عضلات و ضعف عضلانی نام برد. استفاده از متادون خطر انسداد و از كار افتادگی كلیهها را نیز همراه دارد .
علائم استفاده مفرط (overdose) یا استفاده بیش از حد متادون شامل موارد ذیل می باشد:
خوابآلودگی ، گیجی ، رعشه ، تشنج ، منگی كه منجر به كما میشود ، سرمای بدن ، افت فشار خون و كندی نسبی ضربان قلب میباشد .
ـ سمزدایی با متادون چیست ؟
سمزدایی با متادون معمولاً تحت نظر متخصصین صورت میگیرد. در طول این دوره درمان هر زمانی كه شخص معتاد علائم خماری را تجربه كند به وی متادون داده میشود. این علائم عبارتند از عطسه ، خمیازه ، آبریزش چشمها ، آبریزش بینی ، عرق شدید ، تب ، گشادی مردمك چشمها ، دلپیچه ، حالت تهوع ، بدن درد ، رعشه و تندخویی .
پس از چندین هفته تنظیم میزان و مقدار استفاده و با وضعیت ثابت حال درمانجو، میزان متادون به تدریج كاهش مییابد. میزان كاهش متادون بستگی مستقیم به عكسالعملهای جسمی شخص دارد. هدف استفاده از متادون نگهداری عوارض خماری در حد قابل تحمل ، برای درمانجوست .
دوشنبه 22/1/1390 - 15:33