• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
عضویت در خبرنامه
تعریف انواع خواب ، مراحل خواب ، مشکلات خواب
توسط : minoodar


خواب چیست ؟


خواب فرایندی طبیعی است که بطور منظم هر بیست و چهار ساعت اتفاق میافتد و در آن حالت انسان، ناهشیار و نسبت به اتفاقات اطراف خود نا آگاه است.

 


انواع خواب


الف:خواب با حركت سریع چشم ها

كه سرتاسرشب چند بار اتفاق می افتند و ما طی آنها خواب می بینیم.
دراین نوع خواب كه حدودا یك پنجم زمان خوابیدن را به خود اختصاص میدهد مغز بسیار فعال بوده و ماهیچه‌های بدن در حال استراحت هستند و چشم ها به سرعت به چپ و راست حركت میكنند
.

 


ب:خواب بدون حركت سریع چشم ها

در این حالت مغز آرام بوده ولیكن بدن حركت میکند ، در این هنگام هورمونها آزاد شده و وارد سیستم گردش خون میشوند و بدن به ترمیم خستگی ها و فرسودگی های حاصل از فعالیتهای روزانه میپردازد.


این نوع خواب دارای چهار مرحله است:


یك- مرحله پیش از به خواب رفتن : در این مرحله عضلات آرام میگیرند، ضربان قلب كند شده و دمای بدن كاهش میابد.


دو- خواب سبك : در این مرحله هنوز میشود به سادگی و بدون احساس گیجی از خواب بیدار شد.


سه- موج آهسته : در این مرحله فشار خون كم میشود، ممكن است در خواب صحبت كنیم یا راه برویم.


چهار- خواب عمیق با موج آهسته : در این حالت از خواب بیدار کردن ما خیلی سخت است و در صورت وقوع احساس گیجی خواهیم کرد.
جابجایی بین مراحل یك و دو در خواب شبانه حدود پنج بار اتفاق می افتد و هر چه به صبح نزدیكتر شویم میزان خواب دیدن ما افزایش می یابد.

 


در جریان یك خواب طبیعی تقریبا هر دوساعت یك بار به مدت یك یا دو دقیقه بیدار می شویم ولی معمولا آن را بیاد نمی آوریم ولی اگر در این حالت از قبل دلشوره داشته باشیم یا در اطراف ما سرو صدا باشد یا همسر ما خروپف كند، احتمالش بیشتر است که این دوره های بیداری را به یاد آوریم.



به چقدر خواب نیاز داریم؟




پاسخ این سوال عمدتا بستگی به سن ما دارد.


نوزادان روزانه حدود هفده ساعت میخوابند ؛ كودكان بزرگتر تنها به نه یا ده ساعت خواب شبانه نیاز دارند و اغلب افراد بالغ نیازمند هفت یا هشت ساعت خواب شبانه هستند ، افراد مسن تر هم به همین مقدار خواب نیاز دارند ، اما اغلب ممكن است فقط یك دوره خواب عمیق شبانه در طی سه تا چهار ساعت اول داشته و پس از آن ممكن است آسان تر از خواب بیدار شوند .


بعلاوه، تمایل به خواب دیدن با افزایش سن كاهش میابد، همچنین افراد همسن در شرایط یكسانی به سر نمیبرند و با هم تفاوت دارند.
اغلب افراد به هفت یا هشت ساعت خواب نیاز دارند اما افرادی هم هستند که با سه تا چهار ساعت خواب شبانه سرمیکنند.


خوابیدن شبانه بطور منظم و بیش از هفت یا هشت ساعت، مفید نخواهد بود.
دوره های كوتاه مدت بیداری بسیار بیشتر از آنچه واقعا هستند حس میشوند بنابراین به سادگی ممکن است احساس کنیم كمتر از میزان واقعی خواب بوده ایم
.


 

اگر نخوابیم چه میشود؟


اگر نتوانیم بخوابیم نگران میشویم، اگر بی خوابی گهگاهی اتفاق بیفتد روز بعدش احساس خستگی خواهیم داشت اما در این حالت آسیبی به سلامتی جسمی و روانی ما وارد نمیشود اما پس از چند شب بیخوابی به تدریج متوجه خواهید شد:
تمام مدت خسته هستید ، در طی روز چرتتان میگیرد ، تمرکز فکری برایتان سخت میشود ، تصمیم گیری برایتان مشکل میشود ، شروع به احساس افسردگی میکنید ، اگر با ماشین آلات سنگین کار میکنید یا در حال رانندگی باشید این میتواند بسیار خطرناک باشد
.
سالانه مرگ و میر فراوانی به دلیل به خواب رفتن افراد حین رانندگی اتفاق میافتد و فقدان خواب همچنین میتواند ما را در مقابل فشار خون بالا، چاقی و دیابت آسیب پذیر سازد
.



مشکلات خواب



خواب بیش از حد کم ( Insomnia) :
¤
ممکن است احساس کنید خواب کافی ندارید و یا حتی اگر میزان ساعات، برای خواب شبانه به نظر کافی آیند، یک استراحت مناسب در طول شب برایتان حاصل نمیشود
.

 

 ¤ اتاق خواب گرم یا سرد است یا سر و صدا زیاد است ، ممکن است رختخواب، ناراحت یا كوچك باشد.


¤
احتمال دارد الگوی خواب همسر شما با شما متفاوت باشد .


¤
شما ممکن است یک الگوی منظم برای خواب نداشته باشید یا به میزان کافی نرمش بدنی نکنید .


¤
خوردن بیش از حد ممکن است خوابیدن را مشکل سازد و گرسنه به بستر رفتن ممکن است سبب بیداری پیش از موعد گردد .


¤
سیگار و نوشیدنی های کافئین دار مثل چای و قهوه ،بیماری ، درد یا تب بالا .


¤
مشکلات مهم تر مانند مشكلات احساسی ، مشکلات ناشی از كار ، اضطراب و نگرانی ، افسردگی و ...


¤
شما ممكن است صبح زود از خواب بیدار شوید و قادر به خوابیدن دوباره نباشید یا بیش از حد به مشكلات روزانه فکر میکنید .

 



 

خواب آلودگی در روز ( Narcolepsy ) :

شما ممكن است صبح به هنگام بر خواستن از خواب هنوز احساس خستگی و خواب آلودگی داشته باشید و عمده ترین دلیل میتواند این باشد كه شما شب را خوب نخوابیده اید.
شما حتی ممكن است پس از یك هفته خواب كافی شبانه، هنگام روز احساس خواب آلودگی كنید.


علت این مشكل می تواند یك بیماری مانند دیابت ، عفونت ویروسی و یا مشكل در كار غده تیروئید باشد
شرایط دیگری هم باعث خواب بیش از حد افراد میشود.


این یک حالت شرایط غیر معمول است كه اغلب توسط پزشكان قابل تشخیص نیست و دو نشانه عمده برای این بیماری موجود است:


¤
احساس خواب آلودگی شدید هنگام روز ، حتی در حضور دیگران انسان ممكن است چرت بزند.


¤
شما ممكن است به طور ناگهانی ، هنگام عصبانیت یا خندیدن یا هیجان زدگی كنترل عضلات خود را از دست بدهید و ولو شوید ، به این حالت cataplexy میگویند.

 

 

 


همچنین شما ممكن است به حالت های زیر دچار شوید:

 

¤ هنگام به خواب رفتن یا هنگام بر خواستن قادر به تكلم نباشید ، به این حالت فلج ناشی از خواب می گویند (sleep paralysis).


¤
صدا های عجیب و غریب بشنوید یا تصاویر خیالی را مشاهده كنید.


¤
شما ممكن است در خواب به طور اتوماتیك كارهایی را انجام دهید كه به هیچ وجه هنگام بیداری آنها را به یاد نمی آورید.


¤
ممكن است نیمه شب با احساس گرگرفتگی از خواب بپرید.


دلیل این موضوع اخیرا كشف شده و مربوط به كمبود ماده اوركسین یا هیپوكرتین میباشد و درمان این بیماری شامل انجام ورزش منظم وداشتن برنامه منظم شبانه میباشد و با توجه به الگوی بیماری شما مصرف برخی از دارو های ضد افسردگی یا داروهایی که باعث افزایش سطح هوشیاری میشوند مانند مدافینیل میتواند سودمند باشد.


¤
شما ممكن است هنگام خواب خروپف كنید ویا در زمان های كوتاهی تنفستان دچار وقفه شود، دلیل این امر بسته شدن قسمت فوقانی دستگاه تنفسی شما میباشد.

 


¤
هر وقت كه تنفستان متوقف شود شما از خواب میپرید و عضلات بدن و به ویژه دست و پایتان ممكن است دچار پرش شوند.


¤
شما فقط برای مدت کوتاهی قبل از دوباره به خواب رفتن بیدار هستید ، این حالت معمولا چند بار در هنگام شب روی میدهد و درنتیجه شما روز بعد احساس خستگی و کوفتگی و خواب آلودگی شدید خواهیدداشت.


¤
شما همچنین پس از برخواستن از خواب ممكن است دچار سردرد یا خشكی دهان شوید ، این حالت در سالخوردگان ، همچنین سیگاری ها  و همچنین افرادی كه اضافه وزن دارند بیشتر روی می دهد.
خود بیمار خیلی ممكن است متوجه این حالت نشود و بیشتر همسرش متوجه این رویداد میشود.


برای بهبود شرایط باید برخی از رفتار های روزمره خود مانند سیگار كشیدن ، اضافه وزن  وخوابیدن در وضعیتهای مختلف را متوقف كنید.
اگر وضعیت راه های تنفسی شما وخیم است ،شایدلازم باشد از وسایل مخصوصی که برای کمک به این منظور ساخته شده اند مانند CPAP استفاده کنید ، این وسایل ماسك مانند روی بینی شما نصب می شوند و فشار هوای لازم را برای باز نگاه داشته شدن مجرای تنفسی شما اعمال میكنند
.

 


راه رفتن در خواب :
حدود پنج درصد بالغین دچار وحشت شبانه میشوند و یك درصد هنگام خواب راه می روند اما این دو حالت در كودكان بیشتر مشاهده میشود
.
اگر شما در خواب راه می روید به چشم افراد دیگر مانند كسی خواهید بود كه تازه از خواب عمیق برخاسته است .

 


شما ممکن است از خواب بیدار شوید و کارهایی انجام دهید که ممكن است كاملا پیچیده باشد مانند راه افتادن در اطراف منزل ، بالا و پایین رفتن از پله ها و انجام سایر كارهایی كه ممكن است باعث شرمساری شما شود یا حتی شما را به خطر اندازد .


در راه رفتن شما اغلب متوجه این رویداد ها نخواهید شد مگر اینكه كسی شما را بیدار كند.
راه رفتن درخواب ممكن است در پی از وحشت شبانه روی دهد ؛ فردی را که در خواب راه میرود بدون بیدار کردن با احتیاط به سمت رختخواب هدایت کنید
.
شایدلازم باشد اشیاء تیز و خطرناک مانند چاقو را در کمد قرار داده و در آن راقفل کنید ، همچنین قفل کردن در و پنجره برای حفاظت از آسیب دیدگی لازم باشد
.

وحشت شبانه
:

خواب های ترسناك میتواند به تنهایی روی دهد ، فردی كه با دیدن خواب ترسناك از خواب می پرد مانند كسی به نظر میرسد كه ناگهان از خواب پریده و هنوز نیمه هشیار است ، این گونه افراد اغلب بدون بیدار شدن كامل دوباره به خواب میروند .


بهترین كاری كه می توانید برای این افراد انجام دهید این است كه به نشستن آنها كمك كنید تا كم كم به خواب بروند ، وحشت شبانه با خوابهای وحشتناک یا کابوس متفاوت است زیرا فرد هنگام بیداری آنرا به یاد نمیاورد .

كابوس :

بسیاری از ما خواب های ترسناك یا كابوس را تجربه كرده ایم.
كابوسها معمولا حوالی صبح كه ما واضح ترین و خاطرآورترین خوابها را می بینیم روی می هند ، این كابوسها در اثر آشفتگی ذهنی روی میدهند و اغلب به خودی خود بی خطرند مگر اینکه مکررا تکرار شوند
.
این كابوس ها بیشتر در اثر ترس از مرگ ، حوادث ناگوار ، تصادف و ترس از مورد حمله قرار گرفتن روی می دهند ؛ مشاوره ممکن است مفید باشد
.

سندرم پاهای بیقرار:

¤
شما احساس میكنید باید پاها یا در بعضی موارد اعضای دیگر خود را حركت دهید ، شما ممكن است در پاهای خود احساس سوزش ، خارش یا درد داشته باشید.


این احساس اغلب مزاحم استراحت شما میشود ، این احساسات بد معمولا شب هنگام بیشتر می شوند.این احساسات ناخوشایند اغلب با حركت دادن پا و یا راه رفتن از بین می روند ، حركات كششی هم به از بین رفتن این حالت كمك میكنند.ابتلا به این بیماری در هنگام روز برای كار كردن شما و هنگام شب نیز برای خواب شما ایجاد مشكل میكند.


این بیماری معمولا ارثی است و مبتلایان اغلب تا میانسالی به پزشك مرجعه نمیكنند ، گرچه علائم این بیماری در سنین كودكی هم قابل مشاهده است .
این بیماری اغلب به خودی خود ظاهر میشود ، همچنین این بیماری ممكن است در اثر كمبود ویتامین یا آهن ،همچنین مشكلات كلیوی یا دیابت روی دهد
.
حاملگی نیز میتواند باعث بروز این مشكل شود، اگرعلت این بیماری ، بیماری دیگری نباشد درمان ان بستگی به شدت آن دارد ، در حالتهای خفیف میتوان با انجام كارهایی ساده ، علائم این بیماری را کنترل کرد و خواب شما را بهبود داد
.
در موارد حاد انجام معالجات پزشكی سودمند خواهد بود ، این معالجات شامل معالجات بیماری پاركینسون ،صرع و مصرف دارو های مسكن خواهد بود ، اگر معالجات ساده سودمند نبود ، شما باید به متخصص بیماری های حركتی و خواب مراجعه كنید
.

خیال بافی
(Autism) :
بعضی افرادی كه دچار اوهام هستند و در عالم غیر واقعی زندگی میكنند ممكن است متوجه نشوند که شب برای خواب است و شب هنگام وقتی همه خواب هستند ، بخواهند بیدار بمانند ، این افراد همیشه به كمك پزشك متخصص نیاز مندند



درمان مشکلات خواب


درمان با قرص های خواب :
این قرص ها چندین سال است كه بوسیله مردم مصرف میشوند ولی این قرصها اثر طولانی مدت ندارند ، روز پس از مصرف آنها شما خسته و تحریک پذیر خواهید بود ، خیلی زود كارایی خود را از دست می دهند و شما مجبورید از مقدار بیشتری دارو استفاده كنید .


بسیاری به آن معتاد میشوند ، در واقع با مصرف طولانی مدت قرص های خواب آور انسان از نظر جسمی و روانی به آنها وابسته میشود .
بسیاری از عوارض قرصهای خواب آور جدید(zolpidem,zalpelon, zopiclone) هم شبیه قرصهای قدیمِی مانند ( Nitrazepam,Temazepa m,Diazepam )میباشد
.
قرصهای خواب باید برای مدت کوتاه (کمترازدوهفته) مصرف شود ؛ مثلادر مواقعی که شما اصلا خوابتان نمیبرد و دچار پریشانی شده اید
.
اگر شما مدت طولانی است كه از این دارو ها استفاده می كنید بهتر است با مشورت پزشك خود مقدار مصرف را به تدریج كاهش دهید ، در برخی موارد نیز مصرف دارو های ضد افسردگی مفید می باشد.

 


داروهای بدون نسخه پزشک :

چند مورد از این گونه دارو ها وجود دارد كه شما مثل دارو های ضد آلرژی و سرماخوردگی میتوانید آنها را بدون نسخه پزشك خریداری كنید.
البته این داروها تا حدودی موثرند اما به احتمال قوی روز بعد شما كاملا خواب آلود خواهید بود .


اگر شما از این دارو ها مصرف كردید حتما به اخطار های مربوطه توجه كنید و روز بعد جدا از رانندگی و كار با وسایل خطرناك دوری كنید.مشكل دیگر هم اینكه بدن نسبت به این دارو ها مقاوم شده و به تدریج شما مجبورید مقدار بیشتری دارو مصرف كنید تا به اثر مطلوب دست یابید ، بهترین راه این است كه به طور موقت از این دارو ها استفاده كنید و هر گز به مدت زیاد آن را به كار نبرید.


استفاده از دارو های گیاهی :


اکثر آنها بر پایه گیاه دارویی سنبل الطیب ساخته میشوند ، اگر از این گیاه دارویی به مدت دو سه هفته شبانه استفاده شود بهترین نتیجه را خواهد داشت اما اگر گهگاه از آن استفاده كنیم نتیجه مورد نظر را نخواهد داشت.
به مانند دارو های ضد آلرژی ما باید مراقب عوارض استفاده از این دارو ها باشیم
.
اگر برای فشار خون دارو مصرف می كنید یا از سایر دارو های آرامبخش یا خواب آور استفاده میكنید حتما قبل از استفاده از این دارو ها با دكتر خود مشورت كنید.


درمان با روان شناسی :

یك روش درمانی به نام درمان رفتار شناسی مفید بوده است.
این نوع درمان به بیمار كمك میكند تا از فكر و خیال بیهوده ای كه باعث اضطراب میشود دوری كند
.

 


روش های مفید در رفع مشکلات خواب


مواردی كه برای بسیاری افراد مفید بوده است :

¤
مطمئن شوید اتاق خواب و رختخواب شما راحت ، نه خیلی سرد و نه خیلی گرم باشد و سر و صدای زیادی هم در محیط نباشد.


¤
مطمئن شوید كه تشك شما به خوبی وزن شما را تحمل میكند و نه آنقدر نرم نرم باشد كه بدن شما خم شود و نه آنقدر سفت كه شانه ها و باسن شما تحت فشار قرار گیرد به طور معمول شما هر ده سال یک بار تشك خود را عوض كنید تا بهترین كارایی را داشته باشد.


¤
هنگام روز مقداری فعالیت بدنی نظیر شنا یا پیاده روی داشته باشید ، اما زیاده روی نكنید .
¤
بهترین زمان انجام این فعالیتها ساعات آخر بعد از ظهر یا اوایل عصر میباشد زیرا فعالیت بدنی پس از این زمان باعث آشفتگی در خواب خواهد شد .


¤
قبل از به رختخواب رفتن زمانی را برای تمدد اعصاب اختصاص دهید ، بعضی افراد استفاده از مواد خوشبو را برای تمدد اعصاب مفید یافته اند (آروماتراپی) .


¤
اگر چیزی با عث آزار شما میشود و نمیتوانید برای خلاصی از آن كاری انجام دهید ، قبل از رفتن به رختخواب آنرا یادداشت كنید و با خود بگویید كه فردا به حل این مسئله خواهم پرداخت.


¤
اگر نمیتوانید بخوابید ، برخیزید و كاری انجام دهید كه اعصاب شما را راحت كند ، مثلا مطالعه كنید، تلویزیون نگاه كنید یا به موسیقی آرام گوش كنید ، پس از مدتی باید به قدر كافی خسته شده باشید كه به رختخواب باز گردید.



موارد ممنوعه برای درمان کردن مشکلات خواب


¤
دارو های كاهش وزن ، دارو های مخدر مانند اكستاسی ، كوكائین ، آمفتامین و غیره نیز باعث بی خوابی میشوند.
¤
برای مدت طولانی سعی کنید بی خواب نمانید ، سعی كنید برنامه زمانی مشخصی برای خوابیدن و بیدار شدن داشته باشید.


¤
حتی اگر احساس خستگی میکنید یا نمیكنید همیشه سعی كنید در ساعت مشخص به رختخواب بروید و در ساعت مشخص هم بیدار شوید.


¤
کافئین تا مدت زمان نسبتا زیاد در بدن میماند، سعی كنید از اواسط بعد از ظهر از نوشیدن چای ،قهوه و سایر نوشیدنی های كافئین دار خودداری كنید و اگر به نوشیدنی گرم نیاز دارید از شیر یا نوشیدنی های گیاهی استفاده كنید البته مطمئن شوید این گیاهان دارای كافئین نباشند.


¤
شب هنگام از خوردن و آشامیدن بیش از حد خودداری كنید ، سعی كنید عصر هنگام شام خود را میل كنید .


¤
اگر شب بدی را گذرانده اید و شب خوب نخوابیده اید روز بعد نخوابید چون شب بعدی نخواهید توانست خوب بخوابید.


¤
اگر با وجود بكار بردن موارد فوق باز هم بد خواب هستید به پزشك مراجعه كنید و در باره مشكلاتی كه مانع از خوب خوابیدن شما میشوند با وی مشورت كنید ، دكتر میتواند تشخیص دهد آیا علت بی خوابی شما ، بیماری ، استفاده از دارویی خاص ، یا مشكلات هیجانی است یا نه؟

شواهدی وجود دارد كه نشان میدهد درمان رفتار شناسی مفیداست بخصوص اگربی خوابی شما مزمن شده باشد.

 


¤
خوابیدن در زمان نادرست، شیفت كاری كردن ، مراقبت شبانه از فرزندان
شما ممكن است بنا به شرایط كاری در زمان طبیعی خواب مجبور باشید بیدار بمانید ، اگر گهگاهی این شرایط را دارید ، كنار آمدن با آن خیلی سخت نیست اما شیفت كاران ، مانند دكتر ها یا پرستارانی كه تمام شب را كار میكنند ، یا مادرانی كه شبانه از كودكان خود مراقبت می كنند ، ممكن است دچار مشكل شوند.


این درست حالتی است كه در مسافرت های هوایی طولانی رخ میدهد ، یعنی زمان خواب طبیعی شما به هم میخورد و زمانی كه سایر مردم خواب هستند شما مجبور به بیداری هستید.


یك راه خوب برای بازگشت به حالت طبیعی بیدار شدن صبح زود و در زمان مشخص میباشد ، مهم نیست شب گذشته چقدر دیر خوابیده باشید ، میتوانید برای كمك به این منظور از ساعت زنگدار استفاده كنید .

 

همچنین شب بعد زود تر از ساعت ده به رختخواب نروید اگر از این روش استفاده کنید به زمان خواب طبیعی باز خواهید گشت

يکشنبه 5/2/1389 - 0:4
5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
UserName