کد: 666869

پرسش

من وقتی سر كلاس می روم و هوا در این چند روز گرم است خود به خود خون دماغ می كنم آیا این یك بیماری حاد است یا نه كمی مرا راهنمایی كنید.
جواب من را در صندوق پستی من قرار دهید.

پاسخ

با سلام
طبق‌ آمار به‌ طور تقریبی‌ یك‌ نفر از هر ده‌ نفر، دست‌كم‌ یك‌بار سابقه‌ خونریزی‌ شدید از بینی‌ داشته‌ است‌. اپیستاکسی در زمستان‌، دهه‌ پنجم‌ زندگی‌ و مردان‌ شایع‌تراست‌. ترومای‌ موضعی‌ كه‌ معمولا توسط خود شخص‌ واردمی‌شود، مانند دست‌ توی‌ بینی‌ كردن‌، شایع‌ترین‌ علت اپیستاکسی است‌.
علل ایپستاكسی
علل اپیستاکسی را می‌توان‌ به‌ دو دسته‌ موضعی‌ یا سیستمیك‌ تقسیم‌ كرد.
عوامل‌ موضعی‌: در میان‌ عوامل‌ موضعی‌ كه‌ سبب‌ خونریزی‌ بینی‌می‌شوند، می‌توان‌ از ضربه‌های‌ وارده‌ به‌ صورت‌، واكنش‌التهابی‌، دفورمیتی‌های‌ ساختمانی‌، وجود جسم‌ خارجی‌، تماس‌ با مواد شیمیایی‌ سمی‌، مداخله‌ جراحی‌ و تومورهای‌داخل‌ بینی‌ نام‌ برد.
ضربه‌ موضعی‌ یكی‌ از شایع‌ترین‌ علل‌ اپیستاکسی است‌. وارد كردن‌ لوله‌ نازوگاستریك‌، افزایش‌ مداوم‌ فشار هوایی‌بینی‌، دستكاری‌ داخل‌ بینی‌ و بازیابی‌ جسم‌ خارجی‌ داخل‌بینی‌ ـ كه‌ سبب‌ پاسخ‌ التهابی‌ شدید شده‌ است‌ ـ همه‌می‌توانند مسؤول‌ خونریزی‌ بینی‌ باشند. عمل‌های‌ داخل‌بینی‌ و شكستگی‌های‌ استخوان‌ بینی‌، دیواره‌ سینوس‌ماگزیلاری‌، كاسه‌ چشم‌ و قاعده‌ جمجمه‌ هم‌ می‌توانند سبب‌ اپیستاکسی شوند.
دفورمیتی‌های‌ ساختمانی‌ ـ مادرزادی‌ یا اكتسابی‌ ـمی‌توانند سبب‌ درگیری‌ قسمت‌ غضروفی‌ یا استخوانی تیغه‌ بینی‌ یا شاخك‌ها شوند. در این‌ حالت‌ هوای‌ دمیده‌شده‌، با سرعت‌ و تلاطم‌ بیش‌تری‌ وارد بینی‌ می‌شود. این‌مسأله‌ سبب‌ خشكی‌ غشای‌ مخاطی‌، التهاب‌ و دلمه‌ بستن‌ می‌شود. برداشتن‌ دلمه‌ها از طریق‌ پاك‌ كردن‌بینی‌ یا با فشار وارد كردن‌ هوا از راه‌ بینی‌ انسداد یافته‌، عروق‌ خونی‌ سطحی‌ را در معرض‌ پارگی قرار می‌دهد و موجب‌ خونریزی‌ می‌شود. رینیت‌های‌ آلرژیك‌، ویروسی‌ و باكتریایی‌هم‌ به‌ علت‌ ایجاد التهاب‌ و احتقان‌ عروقی‌ می‌توانند حتی‌ باضربه‌ای‌ ناچیز، مانند مالش‌ موجب‌ خونریزی‌ شوند.
نئوپلاسم‌های‌ متعددی‌ می‌توانند با خونریزی‌های‌خودبه‌خودی‌ بینی‌ تظاهر كنند. یكی‌ از علل‌ بسیار خطرناك ‌خونریزی‌ شدید بینی‌ در پسران‌، آنژیوفیبروم‌ است‌. این‌تومور خوش‌خیم‌ عروقی‌ كه‌ از نازوفارنكس‌ منشأ می‌گیرد، ممكن‌ است‌ به‌ صورت‌ خودبه‌خودی‌ یا در پاسخ‌ به‌ ضربه ‌خونریزی‌ كند.
عوامل‌ سیستمیك: عوامل‌ سیستمیك‌ كه‌ سبب‌ اپیستاکسی می‌شوند، عبارتند از: فشار خون‌ بالا، اختلالات‌ خونی‌ و عروقی‌، بیماری‌ اوسلر ـ وبر ـ رندو (تلانژكتازی‌ هموراژیك‌ ارثی‌)، كمبود ویتامین‌ و اختلالات‌ انعقادی‌ (كه‌ توسط نارسایی‌كلیه‌ ایجاد می‌شوند)، بیماری‌ مزمن‌ كبدی‌، داروها و موادسمی‌. بیماری اوسلر ـ وبر ـ رندو نقص‌ اتوزومی‌ غالب‌ است‌كه‌ در آن‌ تلانژكتازی‌های‌ مخاطی‌ با ترومای‌ مخاطی‌ناچیز بینی‌، خونریزی‌ می‌دهند. عروق‌ آترواسكلروتیك ‌همراه‌ فشار خون‌ بالا ممكن‌ است‌ طی‌ بحران‌های‌ فشارخون‌ بالا به‌ راحتی‌ پاره‌ شوند. عوامل‌ قلبی‌ ـ عروقی‌ مانند تنگی‌ میترال‌ و نارسایی‌ قلبی‌، سبب‌ افزایش‌ فشارسیستمیك‌ وریدی‌ و احتقان‌ وریدهای‌ مخاطی‌ بینی‌می‌گردند كه‌ حتی‌ با كوچك‌ترین‌ ضربه‌ ممكن‌ است‌ پاره‌شوند. سابقه‌ كبودی‌ مكرر پوست‌ و طولانی‌ شدن‌ خونریزی‌ پس‌ از آسیبی‌ جزئی‌، بیانگر وجود اختلالات‌ خونی‌ است‌ (دربیش‌تر موارد، این اختلال‌ به‌ خاطر كاهش‌ فاكتور 8 است‌). هنگام‌ انجام‌ آزمایش‌های‌ معمول‌ كه‌ شامل‌ PTوPTT، شمارش‌ پلاكت‌ و زمان‌ سیلان‌ است‌، پزشك‌ باید مواردی‌چون‌ لوسمی‌، میلوم‌ مالتیپل‌ و پورپورای‌ ترومبوسیتوپنیك‌ایدیوپاتیك‌ را در فهرست‌ تشخیص‌ افتراقی‌ قرار دهد
محلهای خونریزی دهنده :
1- بخش قدامی بینی (شبكه عروقی) در بخش قدامی از شبكه عروقی واقع در بخش قدامی بینی و پارگی این سیستم خونریزی اتفاق می افتد .
2- بخش خلفی بینی (از سیستم كاروتید داخلی و خارجی مشتق می شود)
گاهی به دنبال ضربات شدید به سر - اكیموز - هماتوری پتشی های پوستی و یا تظاهرات یك اختلال هماتولوژیك ژنرالیزه دیده می شود .
در مواردی كه خونریزی شدید است معمولا خون از پشت سپتوم بینی می گذرد و علاوه بر طرف گرفتار بینی در طرف دیگر نیز ظاهر می شود این حالت ممكن است به صورت یك مورد خونریزی دو طرفه بینی به نظر برسد پی بردن به سمتی از بینی كه خونریزی از آن آغاز شده اهمیت زیادی دارد .

تشخیص محل خونریزی
قبل از آغاز درمان محل دقیق خونریزی باید مشخص شود .
1- پزشك و بیمار بایدگان به تن كنند .
2- بیمار باید روی یك صندلی نشانده شود زیرا در غیر این صورت در مواردی با ضعف بیمار شوك ایجاد می گردد .
3- تمام لخته های خون باید به وسیله یك مكنده زاویه دار از بینی بیرون آورده شود در صورت عدم دسترسی به دستگاه مكنده باید از بیمار خواسته شود تا با فین كردن لخته ها را از بینی خارج سازد .
4- اگر منشا خون در بخش قدام بینی نباشد با چكیدن خون به بخش پشتی گلوی بیمار با بلعیدن خون مشخص می گردد كه از بخش خلفی بینی است .
درمان
بعد از تعیین محل خونریزی می توان به روشهای زیر خونریزی را متوقف كرد :
1- سر بیمار را پایین قرار داده و كمپرس سرد روی پیشانی و بالای سرقرار دهد .
2- با بكارگیری یك دستگاه مكنده لخته های خون را از بینی خارج كنید .
3- با یك گلوله پنبه ای آغشته به اپینفرین در سمت خونریزی دهنده خونریزی را بند آورید .
4- بعد از اعمال فشار باید گلوله پنبه ای را خارج ساخت و با استفاده از یك قلم كوتر داخل بینی را كوتر كرد این كار در افراد بالغ با استفاده از گزیلوكایین 2 درصد یا 4 درصد با بیحسی موضعی و در كودكان به وسیله بیهوشی عمومی انجام می شود .
5- تامپون كردن : در این روش پنبه های چرب شده با پمادهای آنتی بیوتیكی او كسی تتراسیكلین و یا تترامایسین كه به مدت هفت تا ده روز در محل گذشته می شود انجام می گیرد اگر چه این روش بیمار را وادار می سازد از راه دهان تنفس كند اما موجب ترمیم مخاط و جلوگیری از دستكاری بینی می شود .
6- بستن شریانها : این كار با بستن شریان كارتید خارجی و یا شریان اتموئید قدامی انجام می گیرد پزشك جراحی كه تصمیم به بستن شریان می گیرد باید از تنها روش قطعی برای افتراق دادن شریان كاروتید خارجی از داخلی اطلاع داشته باشد . شریان كاروتید داخلی دارای شاخه هایی در گردن است اما خارجی این شاخه ها را ندارد.
7- سایر روشهای جراحی : گاهی از اوقات هنگامی كه بخشهای برجسته سپتوم به علت خشك كنندگی هوای دم دچار تروما می شوند می توان قسمت مسدود كننده سپتوم را برداشت . در بعضی موارد بکار بردن یک ماده چرب كننده مثل وازلین ترمیم ضایعه را امكان پذیر می كند و دیگر نیازی به عمل جراحی نیست .
پس از به كنترل در آمدن خونریزی باید به بیمار گوشزد كرد كه از دستكاری بینی و یا فین كردن بینی بپرهیزد . در صورتی كه بیمار در یك وضعیت نشسته قرار می گیرد میزان خونریزی كمتر خواهد بود و خون به داخل گلوی بیمار نمی چكد و سبب تحریك فلكس گگ نمی شود . همانطور كه قبلا اشاره شد گاهی با بالا بردن قسمت سر بستر بیمار می توان به نشت كردن خون خاتمه داد .
بیماران مبتلا به خونریزی از بینی قالبا رنگ پریده هستند و ممكن است در حالت شوك باشند اما مرگ بیمار به ندرت اتفاق می افتد . برخی از مولفین معتقدند ممكن است در اثر نارسایی كرونری ناشی از خونریزی شدید ممکن است بیمار فوت کند در صورتی که خونریزی بیمار به حدی باشد كه بیمار دچار شوك شود فشار خون افت می كند .
ارث هم می تواند در یكی از عوامل خونریزی دخیل باشد. این بیماری در فصل گرما و یا قرار گرفتن در زیر نور خورشید به مدت طولانی اتفاق می افتد

مشاور : آقای دکتر واسعی | پرسش : شنبه 9/3/1388 | پاسخ : شنبه 16/3/1388 | | دبيرستان | 19 سال | پزشكي | تعداد مشاهده: 22 بار

تگ ها :

UserName