• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
مطالب مرتبط
  • مناطق جنگی خوزستان
    مناطق جنگی خوزستان
    منطقه مرزی شلمچه در منتها اله غرب خرمشهر واقع شده است و نزدیك ترین نقطه مرزی به بصره می باشد. شلمچه یكی از محورهای هجوم دشمن در 31/6/59 به خرمشهر بود. در عملیات بیت المقدس اگر چه خرمشهر آزاد شد ولی...
  • جست وجوی نمادی برای معرفی چغازنبیل
    جست وجوی نمادی برای معرفی چغازنبیل
    از اندیمشک که به سمت اهواز حرکت کنید، شوش را نمی‌بینید از پل رو گذری که از کنار این شهر می‌گذرد عبور می‌کنید و راه را که به سمت اهواز در پیش بگیرید باید چشمتان مراقب تابلوی سبز رنگی باشد که به ناگاه ظاهر می‌شود...
  • پل سفید، اولین پل معلق ایران
    پل سفید، اولین پل معلق ایران
    كمتر از پنجاه سال از احداث و افتتاح پل بروكلین پل فلزی جهان می‌گذشت كه در شهر اهواز پایه‌های پل فلزی معلق بنا گذاشته شد. از جمله روایات مربوط به احداث پل، این که می‌گویند مهندسی آلمانی به اتفاق همسرش كه مهندس نیز بود شروع به ساختمان پل كرد و كار را تا ..
عضویت در خبرنامه
  • تعداد بازديد :
  • 9650
  • شنبه 10/9/1386
  • تاريخ :

سیمای عشایر استان خوزستان

تعاریف:

سیمای عشایر استان خوزستان

عشایر به گروهی اطلاق میگردد كه دارای ویژگی های جابه جایی بین قلمروهای ییلاقی - قشلاقی ، وجود ساختار اجتماعی مبتنی بر سلسله مراتب ایلی واتكای اصلی معاش بر دامداری می باشد .

عشایر به چه كسانی میگوئیم :

1- كوچندگی

2- عشیره ای بودن و وجود ساختار ایلی

3- معیشت بر اساس دامداری

جمعیت استان:

جمعیت استان خوزستان بر اساس آخرین سرشماری در سال 1375 مرکز آمار ایران 3746772 نفر بر آورد شده که از این تعداد 1910529 نفر مرد و 1836243 نفر زن در قالب 644040 خانوار بوده است . از جمعت استان 62/5 درصد ساکن نقاط شهری ، 36/5 درصد ساکن نقاط روستایی و 1درصد در زمان سرشماری غیر ساکن بوده اند ، نسبت جنسی جمعیت استان 104 محاسبه شده است یعنی به ازای هر یکصد نفر 104 نفر مرد وجود داشته است ، در فاصله سالهای 1365-75 جمعیت استان به طور متوسط از نرخ رشد سالانه 3/4 درصد برخوردار بوده است در حالی که نرخ رشد جمعیت کشور در فاصله زمانی ذکر شده 1/96 درصد بوده است . این استان یکی از گسترده ترین و مهمترین استانهای عشایری کشور محسوب می شود به طوریکه قلمرو زیستی 25983 خانوار عشایری در فصل قشلاق است.

جدول جمعیت عشایری استان خوزستان به تفکیک شهرستان 1377:

 

دوره قشلاقی

دوره ییلاقی

 شهرستان
جمعیت خانوار جمعیت خانوار
242 33 0 0 امیدیه
18939 2773 759 104 اندیمشك
107 13 181 18 اهواز
36085 5272 17633 2701 ایذه
4951 769 5365 826 باغملك
309 48 309 48 بندرماهشهر
1021 148 0 0 بهبهان
34580 5480 5141 896 دزفول
1197 126 1304 137 دشت آزادگان
2711 385 199 29 رامهرمز
480 64 450 61 شادگان
1171 147 525 55 شوش
4598 679 148 29 شوشتر
68602 10046 11890 2019 مسجد سلیمان
174993 25983 43894 6923 استان خوزستان

 

مساحت استان:

استان خوزستان در جنوب غربی کشور ایران قرار دارد و از جنوب به استان بوشهر و خلیج فارس، از مغرب به کشور عراق ، از شمال به استانهای ایلام ، لرستان و اصفهان و از مشرق به استان چهار محال و بختیاری و کهگیلویه و بویر احمد محدود گردیده و مرکز آن شهر اهواز است ، وسعت این استان 64746 کیلومتر مربع بوده و شامل 16 شهرستان ، 28 شهر ، 36 بخش ، 114 دهستان و 6400 آبادی می باشد. استان خوزستان به دو قسمت کوهستانی و جلگه ای تقسیم شده ، قسمت جلگه ای در جنوب غربی استان قرار دارد که قسمت اعظم این جلگه از آبرفتهای رودهای کارون ، کرخه .و جراحی تشکیل شده و وسعت آن 41 هزار کیلومتر مربع است ، این جلگه با شیب ملایمی به سوی جنوب تا سواحل خلیج فارس امتداد دارد.

قسمت کوهستانی در سمت شمال و شمال شرقی استان قرار دارد و بخشی از رشته کوه زاگرس است که ارتفاع آن بتدریج به سمت جلگه کاهش می یابد ، خوزستان دارای آبو هوای معتدل و سرد در ارتفاعات ، نیمه بیابانی در مناطق کوهپایه ای و نیمه بیابانی تا بیابانی در مناطق جلگه ای است، همین اقلیم و جغرافیا ، بستر مناسبی برای زندگی عشایری فراهم نموده است.

ایلها و طوایف عشایری استان:

سیمای عشایر استان خوزستان

در استان خوزستان ایلها و طوایف مختلفی همچون ایل بختیاری اعراب, ایل قشقایی, ایل بهمئی, ایل بویر احمد سفلی, ترک یارم طالقو و همچون لرها یلرستان زندگی می کنند.

بر اساس نتایج سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده در سال 1377 تعداد 14 ایل و 14 طایف مستقل فقط دوره قشلاقی را در همین استان می گذرانده اند. همچنین تعداد 5 ایل و 9 طایف مستقل هم دوره قشلاقی و هم دوره ییلاقی را در این استان زندگی می کرده اند .بیشترین جمعیت عشایری استان را ایل بختیاری تشکیل می دهد که از استانهای چهارمحال و لرستا ن به این استان کوچ می نمایند. به طوری که در سال 1377 بیش از 5/86 درصد جمعیت عشایری در دوره قشلاقی و 3/83 درصد جمعیت عشایری در دوره ییلاقی را عشایربختیاری تشکیل می داده اند

سواد:

در آخرین سر شماری عشایر کوچنده 1377 مرکز آمار ایران از مجموع 143845 نفر جمعیت 6 ساله و بیشتر عشایر استان (در دوران قشلاقی) 59839 نفر (65/41 درصد) با سواد بوده است مقایسه نسبت با سوادی در عشایر استان خوزستان و عشایر کل کشور نشانگر پایین بودن میزان سواد در جامعه عشایری استان است به طوری که میزان با سوادی در بین عشایر استان حدود 9 درصد کمتر از میزان فوق در عشایر کل کشور است.

درصد با سوادان 6 ساله و بیشتر عشایر استان خوزستان:

 

دوره قشلاقی دوره ییلاقی گروههای عمده سنی
زن مرد مرد وزن  زن مرد مرد وزن 
29.94 52.05 41.65 28.62 53.97 42.23 جمعیت 6 ساله و بیشتر
46 61.42 54.04 45.67 63.52 55.14 کودکان (6-10 ساله)
59.37 81.65 70.99 61.47 83.36 73.2 نوجوانان(11-14 ساله)
37.55 68.85 54.47 35.85 72.04 55.98 جوانان (15-24 ساله)
5.02 26.07 15.81 3.36 72.2 15.46 میانسالان(25-64ساله)
0.57 10.1 6.61 1.26 9.6 6.7 بزرگسالان(65 ساله و بیشتر)

 

ماخذ: مرکز آمار ایران سر شماری عشایر کوچنده تیر ماه 1377

ساختار جنسی:

سیمای عشایر استان خوزستان

بر اساس آخرین سر شماری عشایر کوچنده مرکز آمار ایران (تیرماه 1377) از مجموع 174993 نفر جمعیت عشایری دوره قشلاق استان خوزستان 92285 نفر مرد و 82708 نفر زن بوده اند که در نتیجه نسبت جنسی برابر 112 بدست می آید به عبارت دیگر در جامعه عشایری استان در دوره قشلاق در مقابل هر 100 زن 112 مرد وجود داشته است همچنین از جمعیت عشایری دوره قشلاق استان 7/45 درصد در گروه سنی کمتر از 15 ساله ، 16/49 درصد در گروه سنی 15 تا 64 ساله ، 12/4 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار داشته اند و سن 02/1 درصد از آنان نامشخص بوده است

وضعیت اشتغال و فعالیت به کار:

بر اساس اطلاعات سر شماری عشایر کوچنده سال 1377 مرکز آمار ایران از جمعیت مردان 6 ساله و بیشتر عشایر دوره قشلاق 6/63 درصد شاغل ، 8/21 درصد محصل و 2/5 درصد بیکار (جویای کار) بوده اند، در مقابل از جمعیت زنان 3/39 درصد شاغل ، 4/14 درصد محصل ، 34 درصد خانه دار و 4/0 درصد (جویای کار) بیکار بوده اند. 

نمودار نسبی جمعیت 6 ساله و بیشتر عشایر دوره قشلاقی استان بر حسب وضع فعالیت:

 

سیمای عشایر استان خوزستان
سیمای عشایر استان خوزستان
سیمای عشایر استان خوزستان

 

ساختار اقتصادی:

اساس اقتصاد خانوارهای عشایری بر پایه دام و دامداری استوار است و بخش مهمی از در آمدهای آنان از طریق فروش دام و فرآورده های دامی تامین می شود ، بر اساس نتایج سرشماری عشایری کوچنده در سال 1377 عشایر استان خوزستان در دوره قشلاقی 1239117 راس گوسفند و بره و 1030870 راس بز و بزغاله در اختیار داشته اند.

مجموع دامهای کوچک عشایر استان 2269987 راس و سرانه دام خانوارهای عشایری 87 راس بوده است.

 تعداد و انواع دام عشایر در دوره قشلاقی:

 

دوره استقرار قشلاقی دوره استقرار قشلاقی
1239117 گوسفند و بره
1030871 بز و بزغاله 
19699 گاو و گوساله
499 گاومیش و بچه گاومیش
202 شتر و بچه شتر
2224 اسب و کره اسب
13866 قاطر و استر
32837 الاغ و کر? الاغ

 

ماخذ: سرشماری عشایر کوچنده تیر ماه 1377

زراعت و باغداری:

بر اساس نتایج سر شماری عشایر کوچنده و مرکز آمار ایران در تیرماه 1377 اراضی زیر کشت محصولات سالانه خانوارهای بهره بردار عشایر در استان 26140 هکتار بوده است که از این مقدار 2205 هکتار (4/8 درصد) زیر کشت محصولات سالانه آبی و 23935 هکتار (6/91 درصد) زیر کشت محصولات سالانه دیم بوده که اواخر باغ و قلمستان خانوارهای عشایری در استان 567 هکتار آبی و 97 هکتار دیم بوده است

صنایع دستی:

سیمای عشایر استان خوزستان

بر اساس نتایج سر شماری عشایر کوچنده و مرکز آمار ایران در تیرماه 1377 در بین خانوارهای عشایری دوره قشلاق در 95/24 درصد خانوارها بافت «قالی» و ... در 23 درصد بافت «گلیم» و... در 57/30 درصد بافت «پلاس» در 81/2 درصد بافت «چوقا یا برک و مشابه» در 54/1 درصد بافت «کلاه» و... و در 18/8 درصد خانوارها بافت حصیر وجود داشته است

وضعیت اجتماعی عشایر:

سیمای عشایر استان خوزستان

جمعیت عشایر استان خوزستان ترکیبی از ایلات و طوایفی است که از استانهای لرستان کهگیلویه و بویر احمد , چهار محال بختیاری , اصفهان , همدان و کرمانشاه برای طی دوره قشلاقی به این استان کوچ می کنند .براساس نتایج سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر در سال 1377 جمعیت عشایر کوچنده استان در دوره قشلاق 993/174 نفر در قالب 25983 خانوار بوده است . براساس همین آمار گروهی که تمام ییلاق و قشلاق را در استان می گذرانند 43894 نفر در قالب 6922 خانوار هستند. بعد خانوار در جامعه عشایری استان 73/6 نفر است که نسبت به عشایر کل کشور (56/6)کمی بیشتر است. از مجموع 174993 نفر از جمعیت عشایری دوره قشلاق استان 92285 نفر مرد و82708 نفر زن بوده اند . مقایسه عشایر استان طی دوره 133 الی 1377 بیانگر این است که عشایر دوره قشلاق 2068 خانوار (3/7) درصد کاهش یافته و در عوض عشایر دوره ییلاقی (عشایر درون کوچ) 1366 خانوار (31 درصد) افزایش داشته است که شاید این افزایش بدلیل دست کشیدن از کوچ بلند توسط عده ای از عشایر دوره قشلاقی است . عشایر دوره قشلاقی استان شامل 14 ایل و14 طایفه مستقل می باشند. جمعیت عشایری کل کشور 1304089 نفر است که عشایر خوزستان با جمعیتی برابر با 174993 نفر حدود 3/13 درصد از عشایر کل کشور را تشکیل می دهد.

 

منبع:

تبیان خوزستان

 

 

 

مطالب مربوط به استان:

دانستنی های استان خوزستان

صنایع دستی استان خوزستان(1)

صنایع دستی استان خوزستان(2)

UserName