• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 16469
  • پنج شنبه 1382/11/2
  • تاريخ :

آیا شما هم عصبانی می شوید ؟

عصبانیت و عوارض آن ( قسمت اول )

كاربر محترم شما می توانید این مطلب را در دو قسمت مطالعه نمایید.

عصبانیت از احساسات طبیعی  انسان است كه همه ی ما آن را تجربه كرده ایم . با این همه  افراد زیادی عصبانیت را حسی بد یا منفی تلقی می كنند كه مانع از بیان احساسات به روشی طبیعی و مؤثر می گردد. مقاله حاضر به بررسی  این حس و شیوه به كارگیری آن ، به طریق مؤثر در زندگی می پردازد.

عصبانیت چیست ؟

عصبانیت یك حس طبیعی است درست مانند شادی ، غم و اندوه . احساسات زمانی بروز می كنند كه اتفاقی برای فرد رخ دهد . عصبانیت وقتی بروز می كند  كه فرد احساس كند مثلاً با او به درستی رفتار نشده است . با بروز این حس ، بدن مقدار زیادی از تركیبات شیمیایی را كه موجب تغییر نحوه ی كاركرد بدن می گردند آزاد می نماید . این تغییرات عبارت اند از :

تلمبه زدن سریعتر قلب

نفس نفس زدن

بالا رفتن دمای بدن

لرزیدن

این تغییرات ، بدن را آماده ی درگیری یا فرار از موقعیت به وجود آمده می كنند و  قدرت و هوشیاری را آنقدر بالا می برند كه  می توان با گریختن یا ایستادن برای درگیری ، به جهت دفاع از حق و امنیت فردی از خود محافظت كرد . كاری كه  مردم در گذشته انجام می دادند . در حال حاضر وقتی كاری درست انجام نگیرد هنوز همان تغییرات  فیزیكی وجود دارند اما در بیشتر اوقات این وضعیت طوری نیست كه بتوان درگیری فیزیكی پیدا كرد یا گریخت . بنابراین تغییرات فوق همچنان وجود خواهند داشت و برای خلاص شدن از آنها راه آسانی وجود ندارد .

عصبانیت رابطه نزدیكی  با سایر احساسات از جمله ترس ، ناراحتی ، یأس و ناامیدی دارد اما گاهی ، تنها احساسی است كه فرد برای نشان دادن  هیجانات خود انتخاب می كند .

گاهی اوقات  حتی نمی توان آن را از سایر احساسات تمیز داد . برای مثال یك یخ  شناور را تصور كنید . روی آب بخش كوچكی از یخ  وجود دارد كه می توان آن را حس عصبانیت تلقی كرد . نصف بیشتر یخ  در زیر آب قرار دارد كه حاكی از سایر احساسات مرتبط با عصبانیت مانند ترس ، نارحتی ، شرمندگی و غم می باشد .

زمانی كه عصبانی شدید ، مكث كنید و از خود این سؤالات را بپرسید :  واقعاً چرا عصبانی هستم؟ آیا به خاطر ترسیدن از چیزی است ؟ آیا احساس می كنم برخورد نامناسبی با من صورت گرفته است ؟ آیا مسئله ای احساساتم را جریحه دار كرده است ؟ آیا احساس می كنم به من و خواسته هایم بی احترامی شده است ؟ آیا این عصبانیت ، من را به یاد تجربه ناراحت كننده ای می اندازد ؟ آیا از عصبانی شدن هراس دارم ؟

چه كسی عصبانی می شود ؟

همه ، از پیر و جوان و زن و مرد در هر زمانی عصبانی می شوند . بسیاری تصور می كنند مردها بالاخص پسرهای جوان بیشتر از خانمها عصبانی می شوند . این تنها یك تصور است . چنین عقیده ای شاید از آنجا نشأت گرفته باشد كه مردان و زنان عصبانیت خود را به شیوه های مختلف بروز می دهند .

به مردان و پسران  گفته می شود كه باید محكم باشند و این خلاف مردانگی  است كه ترس ، ناراحتی ، مخالفت  و سایر احساسات ناراحت كننده خود را بروز دهند . اگر آنها احساسی غیر از عصبانیت را نشان دهند ، دیگران چه می گویند .

به زنان و دختران معمولاً می  آموزند كه عصبانی شدن ، رفتاری خانمانه نیست . اگر آنها عصبانیت  خود را بروز دهند دیگران چه می گویند ؟  این بدان معناست كه زنان بیشتر عصبانیت خود را پنهان می كنند یا آن را نادیده می گیرند .

یك فیلم سینمایی ، مجله یا كمدی عامه پسند را تصور كنید  . شخصیت های مرد و زن  چه احساساتی را نشان می دهند ؟  شخصیت آنها شبیه كیست ؟  فكر می كنید این شخصیت ها به مردان و زنان در خصوص احساساتشان چه پیغامی می دهند ؟

جنبه مثبت عصبانیت

علیرغم نحوه بروز عصبانیت آن چنان كه  دیده می شود ،  این احساس در زندگی ما می تواند مفید باشد و در دستیابی به موارد ذیل به ما یاری رساند :

 - برای نیل به اهداف ، كنترل موقعیت های اضطراری و حل مشكلات

- كمك به بروز استرس ها و فشارهای عصبی به شیوه ای صحیح

- صحبت با دیگران در خصوص احساسات خود

- برانگیختن تغییرات در جهت عدالت اجتماعی

 در گذشته كه زنده ماندن كار پر مشقتی بود عصبانیت برای ادامه بقا سهم مهمی ایفا می كرد . وقتی مردم بدوی امنیت خود را از سوی حیوانات وحشی یا دشمنان در خطر می دیدند  مقادیر زیادی تركیبات شیمیایی از طریق حس عصبانیت وارد مغز می شد . این تركیبات شیمیایی قدرت بسیار زیادی برای فرار كردن ، ایستادن و درگیر شدن با مهاجمان ، تمركز داشتن در طی درگیری و كاهش حس درد تأمین می كرد.

چنین واكنش هایی ، بخشی از نحوه عكس العمل بدن  برای دفاع از خود و كمك به واكنش در مقابل موقعیت های خطر ساز یا تهدید كننده هستند .

در زندگی امروزی ، عصبانی شدن در موارد زیر مفید است :

-وقتی كه با شما رفتار نامناسبی صورت گرفته  یا به احساستتان صدمه خورده است .

- كمك به حفظ احساسات مثبت

- كمك به اعتماد به نفس و دفاع از حقوق فردی

- نشان دادن عدم تأیید نقض قوانین یا معیارهای اجتماعی .

ایجاد تغییراتی در شیوه حیات جامعه . وقتی گروهی از مردم به خاطر مسائل یكسان عصبانی می شوند ، اغلب به یكدیگر می پیوندند تا آن موقعیت را تغییر دهند مانند تظاهرات علیه رژیم  یا اعتراض علیه جنگ .

نكته : عصبانیت می تواند مفید باشد اما تنها با این شرط كه به روش مؤثری آن را بروز دهید و به خود یا دیگران و یا به اموال آسیب نرسانید .

جنبه ی منفی عصبانیت

برخی مردم معتقدند عصبانیت همیشه منجر به طغیان می شود و در نتیجه ی انواع مختلف خشونت ، یا حتی آزار و اذیت  كودكان به وجود می آید . افراد دیگر معتقدند از آنجا كه بروز عصبانیت نامعقول است باید آن را پنهان كرد .  بروز عصبانیت به این شیوه می تواند برای خود فرد ، سایر افراد  یا برای مسائل مهم در زندگی وی ، منفی ، مخرب و زیان آور باشد .

اگر به كرات عصبانی می شوید ، بدانید كه:

-در حفظ دوستان ، شركاء ، خانواده یا كار خود دچار مشكل می شوید .

- خود و سایرین را به شدت ناراحت می كنید .

- خودتان و دیگران را ( اغلب آنهایی را كه دوستشان دارید ) می رنجانید.

- در نهایت تنها و غمگین می شوید .

- و یا عصبانیت شما به خشونت منجر می شود كه غیر قانونی است و احتمالاً دستگیری یا سایر جرائم  را به دنبال  خواهد داشت .

- عصبانیت می تواند زندگی شما را زیر سلطه  خود درآورد .

اگر فرد افسرده باشد یا كمتر زندگی خود را كنترل كند ، گاهی اوقات از عصبانیت برای تدبیر یا ترساندن دیگران استفاده می كند ؛ زیرا این حالت حس توانایی و قدرت و كنترل برافراد پیرامون را ایجاد می كند و حفظ  رابطه را با مشكل روبرو می سازد و می تواند  منجر به احساس  گناه یا شرم شود . چنین احساساتی ، اعتماد  به نفس را كم و عصبانیت و تنهایی را زیاد می كند. بنابراین ، ناراحت كردن دیگران با استفاده از عصبانیت  به هر نحوی هیچ وقت مطلوب نیست .

از سوی دیگر ، وقتی مردم عصبانیت خود را پنهان می كنند این حس در جای دیگری  بروز می كند و خود فرد را در كنترل می گیرد .

وقتی عصبانیت خود را پنهان می كنید  ممكن است به نتایج زیر برسید :

- این شیوه  تنها د ركوتاه مدت كارایی دارد .

- دچار افسردگی ، كمیِ اعتماد به نفس یا اضطراب می گردید .

- احساس بسیار بد و ناخوشایندی  پیدا می كنید و از خود متنفر می شود .

- به خود آسیبی می رسانید ، یا خود را مجازات می كنید .

- اغلب در برابر مسائلی كه معمولاً باعث نگرانی شما نمی شوند به شدت واكنش نشان می دهید .

- افرادی را هدف قرار می دهید كه با علت اصلی عصبانیت شما هیچ رابطه ای ندارند .

این شیوه ها مانع از مقابله سالم و مؤثر با عصبانیت می شوند و این بدان معناست كه عصبانیت مانند بحران عاطفی عظیم و پنهان ، برای آسیب رساندن به خود فرد یا دیگران در انتظار فرصت است .

ادامه دارد ...

در قسمت بعد به مشكلاتی كه سبب عصبانیت می شود و  همچنین روشهای مقابله با عصبانیت می پردازیم.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName