• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3409
  • يکشنبه 1386/6/18
  • تاريخ :

تحلیلی از كتاب"بازیگری" میخائیل چخوف

تحلیلی از كتاب

«به گمانم آخرین بار 10 سال پیش همدیگر را دیدیم. من سالیان سال به دنبال نظریه‌هایی بودم كه سرانجام در آموزه‌های شما پیدایشان كردم و فكر می‌كنم در طول یك سالی كه بخت یارم شد و با شما كار كردم، فرصتی دست نداد تا این مطلب را به شما بگویم.

جست‌وجوی من در واپسین سال‌های دهه 20 آغاز شد. آن زمان شما با نمایش‌های"اریك چهاردهم"، "شب شاهان"، "هملت" و... به پاریس آمده بودید. بعد از دیدن یكی از اجراهایتان، مطمئن شدم كه فقط با شما می‌توانم چیزی را كه دنبالش می‌گردم، كشف كنم. من در جست‌وجوی روشی عینی و ملموس برای چیزی دست نیافتنی بودم: "تكنیك دراماتیك".»

این بخشی از مقدمه كتاب"بازیگری" میخائیل چخوف با ترجمه كیاسا ناظران است كه در واقع بخشی از نامه یول براینر یكی از شاگردان چخوف به وی است.

میخائیل چخوف درباره محتوای این كتاب در مقدمه‌ای به قلم خود ‌آورده است:«نتیجه پژوهش‌های من درباره تسلط درونی بر مكانیسم آفرینش در این كتاب آمده است. این پژوهش‌ها، سال‌ها پیش در تئاتر هنر مسكو در روسیه آغاز شد. من 16 سال با آن تئاتر همكاری داشتم و آموزه‌های استانیسلاوسكی، نمیرویچ رانچنكو، واختانگوف و سولرژیتسكی را دنبال كردم. در مقام بازیگران، كارگردان، استاد و سرانجام مدیر دومین تئاتر هنر مسكو، توانستم روش‌های بازیگری‌ام را تنظیم كنم و آن‌ها را در غالب تكنیكی مشخص سر‌و‌سامان دهم. این كتاب درباره همین تكنیك است.

او پس از ترك روسیه، سال‌ها در لتونی، لیتوانی، اتریش، فرانسه، انگلستان و سرانجام در آلمان در كنار ماكس راینهارد كار ‌‌كرد. بخت یارش ‌شد. با بازیگران و كارگردان‌هایی از هر سبك و سیاق آشنا شد. به قول او، مردانی فراموش نشدنی مثل شالیا پین، میرهولد، موآسمی، ژووه، گیلگاد و خیلی‌های دیگر.

چخوف در 1936 ، آموزه‌های خود را در مدرسه‌ هنرهای دراماتیكی در لندن تحت عنوان مدیر هنری در اختیار بسیاری از شاگردانش قرار ‌‌داد و پیش از آغاز جنگ جهانی دوم به آمریكا رفت و به كامل كردن تجربه‌‌های خود پرداخت. مدرسه‌اش كم‌كم به تئاتر حرفه‌ای تبدیل شد و همگان آن را به اسم"بازیگران چخوف" می‌شناختند. این مقدمه را چخوف در 1952 در كالیفرنیا نوشت‌ و در آن مدعی ‌شد كه پس از سال‌ها تجربه كردن متون كلاسیك و آموزه‌های تكنیكی خود، به این نتیجه رسیده است كه با نوشتن ‌كتابی تمام این تجربیات را یك‌جا در اختیار علاقه‌مندان قرار دهد.»

وی در ادامه و در آغاز فصل‌های كتاب، متذكر ‌شد كه متأسفانه هیچ امكان دیگری برای همكاری وجود ندارد:«تكنیك هنر دراماتیك را فقط با انجام دادن آن می‌توان فهمید ولاغیر.»

فصل‌ها

كتاب بازیگری اثر میخائیل چخوف شامل 11 فصل است. بدن و روانشناسی بازیگر(فصل اول)، تخیل و شبیه سازی تصویرها(فصل دوم)، بداهه‌سازی و كار گروهی(فصل سوم)، ژست روانی(فصل پنجم)،‌ ساختمان نقش(ششم)، شخصیت هنری(فصل هفتم)، قوانین تركیب بندی در تئاتر(فصل هشتم)، گونه‌های تئاتری(فصل نهم)، پرداختن به نقش(فصل دهم) و نتیجه‌گیری(فصل یازدهم).

میخائیل چخوف در مقام بازیگر كه بدن را همچون ركن اساسی در خدمت گرفته، به شناخت حقیقی و ‌كتمان ناپذیری درباره بدن رسیده است. او فصل اول را این گونه آغاز كرده است:«بدن می‌تواند بهترین دوست و بدترین دشمن ما باشد.» و در ادامه نوشته است:«همه می‌دانند كه جسم و روح رابطه تنگاتنگی با یكدیگر دارند و مدام روی همگان اثر می‌گذارند. كم كار كردن روی بدن یا به عكس، بیش از حد عضلانی كردن آن، سستی اراده و افت توانایی‌های فكری و عاطفی را در پی دارد. عادت‌ها، وسواس‌ها و از شكل افتادگی‌های خاص بدنی، نتیجه فعالیت‌های مختلف و زندگی شغلی متفاوت است. برای همین، پیدا كردن آدم‌های كاملاً متعادل، كار سختی است؛ آدم‌هایی كه جسم و روح‌شان در ‌هماهنگی آرمانی پرورش یافته باشد. ‌بازیگری كه می‌خواهد به وسیله بدن، جنبش‌های ذهن و احساسش را بیان كند، باید به این هماهنگی برسد. لازمه این هماهنگی، تعادل كامل بین جسم و روح است.

در این كتاب در هر فصل در صورت لزوم تمرین‌های عملی و تكمیلی و خلاصه فصل‌ها برای درك و دریافت و عملی كردن تئوری‌ها آمده است.

بازیگر با استناد به نظریه‌‌ها، در پلاتوی تمرین می‌تواند برای رسیدن به ایده‌های موجود براساس تمرین‌های پیشنهادی وارد عمل شود. در نهایت نیز عمل موجب درك آسان‌تر مفاهیم‌ ‌می‌‌شود.

به نمونه‌ای از این تمرین‌ها برای رسیدن به ‌فرآیندی عملی در جریان بازیگری توجه كنید.

تمرین 14:

یك حركت ساده انجام دهید: چیزی را از روی میز بردارید. پنجره را باز كنید یا ببندید. بنشینید. بلند شوید. دور اتاق راه بروید یا بدوید و... این حركت را آن قدر تكرار كنید كه حالتان را به هم بزند. بعد نیت خاصی را سوار كنید: آرامش، اطمینان، عصبیت، غم، درد، حیله‌گری، محبت و... بعد سعی كنید همین حركت را با شكل دادن به فضا، در حال غوطه‌وری، پرواز و پرتوافكنی انجام دهید. سپس همین حركت را با ریتم‌های مختلف تكرار كنید. حركت را آن قدر تكرار كنید كه به تمام بدنتان سرایت كند و احساساتتان را به شكل كاملاً‌ طبیعی بیدار كنید‌. به تكنیك اعتماد كنید و بگذارید احساسات خودشان ظاهر شوند. فكر سریع به نتیجه رسیدن را از سر بیرون كنید.

میخائیل چخوف به زبان ساده و قابل فهم نظریه و عمل را در هم می‌آمیزد تا بازیگر كه به عنوان یك فرد عمل گرا و پراگمانیست باید در صحنه خلاقیت‌های فردی خود را به عنوان هنر بروز دهد، به راحتی از عهده این كار برآید. كیاسا ناظران هم نهایت سعی خود را كرده كه در ترجمه با اتكای به متن اصلی ترجمه‌ای سالم و در خور تأمل و توجه را در اختیار مخاطب ایرانی قرار دهد. این كتاب برای تمام بازیگران و كارگردانان از دوره مبتدی تا عالی سودمند است.

UserName