• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 890
  • چهارشنبه 1386/5/31
  • تاريخ :

سماع‌گران مزار مولانا به زبان فارسی دعا می‌خوانند

غلامحسین ابراهیمی‌دینانی

در میزگرد «نیایش و مولانا» عنوان شد

سماع‌گران مزار مولانا به زبان فارسی دعا می‌خوانند

علیرغم تلاش دولت تركیه در نسبت دادن مولانا به این كشور كسانی كه در مراسم سماع در قونیه شركت می‌كنند، بعد از سماع به فارسی دعا می‌خوانند!

این نكته توسط «غلامحسین ابراهیمی‌دینانی» شامگاه روز گذشته در میزگرد «نیایش و مولانا» كه به عنوان آخرین برنامه جشنواره دو روزه «پیام پیامبر» با حضور وی و «غلامرضا اعوانی» و «‌كریم زمانی» برگزار شد، عنوان شد.

«ابراهیم دینانی» به عنوان اولین سخنران با بیان اینكه ارتباط «لفظ و معنا» نه تنها در بحث نیایش مهم است بلكه در طول زندگی و حتی وجود و هستی مساله‌ای مهم‌تر از آن وجود ندارد، گفت: عجیب است كه برای ما رفتن به كره ماه مهم است ولی به ساده‌ترین چیز كه همه ما با آن درگیر هستیم توجهی نمی‌كنیم . البته بنده با پیشرفت و علم روز و تكنولوژی هیچ مخالفتی ندارم.

استاد فلسفه دانشگاه تهران در ادامه، حاضران در نشست را كه در سرسرای موزه قرآن نشسته بودند خطاب قرار داد و گفت: نمی‌دانم حضار محترم تا به حال به این مسأله توجهی كرده‌اند یا نه؟ به نظر من مسأله‌ای مهم‌تر از «لفظ و معنا» نیست.

وی سپس وارد بحث دعا و نیایش شد و گفت: به فارسی هم می‌شود دعا كرد و عیبی ندارد. البته ما ایرانی‌ها معمولاً به زبان عربی دعا می‌خوانیم چرا كه این زبان برای ما حالت قدسی دارد. ولی در قونیه در مزار مولانا كسانی كه در مراسم سماع شركت می‌كنند بعد از سماع وقتی می‌خواهند دعا كنند به فارسی دعا می‌كنند چون زبان مولانا فارسی بوده و آن زبان را مقدس می‌دانند.

«دینانی» سپس با اشاره به اینكه دعا خواستن گاهی به زبان حال است و گاهی به زبان قال و گاهی هم به زبان استعداد گفت: مهمترین زبان همان زبان استعداد است. برای آنكه مسأله برایتان روشن شود مثالی می‌زنم. فرض كنید بذری كه در خاك می‌پاشید مستعد است برای رشد كردن. همین بذر زبانش استعداد دارد. البته زمین هم باید مستعد باشد . اگر زمین مستعد باشد و بذر هم مستعد باشد آن وقت ثمر دارد . این زبان ، زبان استعداد است.

وی سپس به تشریح زبان قال و حال پرداخت و گفت: زبان قال همین وراجی‌های ماست كه گاهی ساده و عامیانه است و گاهی فلسفی است. زبان آن شبان در داستان «موسی و شبان» مولانا زبان قال عامیانه بود. زبان حالش زبان اخلاص بود ولی زبان قالش نارسا بود.

«دینانی» اضافه كرد: گویا آن زبان شبان از زبان بخردانه و پیغمبرانه پیامبر مؤثرتر افتاد. آنجا حضرت موسی پیامبر اولی‌العزم بود و كه در قرآن ندیده‌ام هیچ پیامبری به اندازه موسی نقش داشته باشد.

این استاد فلسفه در ادامه بحث را به موضوع «لفظ و معنا» و تفاوت دیدگاه‌های زبان‌شناسان و عرفا در این باره برد و گفت: عرفا معتقدند معنا، لفظ را به همراه خود می‌آورد. معنا مرتبه وجودی هر شیء است و معنا خداست. گفت المعنی هوالله.

«دینانی» افزود: الان در حال حاضر مهمترین بحث اندیشمندان غربی «meaning»(معنا) است. مدام هم درباره آن بحث می‌كنند و به جائی نمی‌رسند، با تعریفی كه عرفا از معنا دارند در استجابت دعا درنگی صورت نمی‌گیرد اگر در راه استجابت دعا اشكال هست، اشكال در لفظ و گوینده و زمان و مكان است . اگر این اشكال نباشد شك نباید كرد كه گفتن همانا و استجابت همانا.

«ابراهیمی دینانی» سپس قبل از آنكه مجری برنامه از او بخواهد كه سخنان خود را خلاصه كند، خود ادامه بحث و سخنرانی را به «كریم زمانی» واگذار كرد.

«كریم زمانی» كه در سال‌های گذشته مثنوی مولانا را بیت به بیت در 6 دفتر شرح كرده در سخنانی كه همراه بود با شواهد بسیاری از اشعار مولانا در مثنوی و دیوان غزلیات شمس گفت: شخصیت مولانا در باب دعا در «غزلیات» همان گونه است كه در مثنوی هست. در هر دو شوریده و شیدا است.

شارح مثنوی با اشاره به غزلی از مولانا در دیوان او با مطلع «چو نماز شام هر كس بنهد چراغ و خوانی - منم و خیال یاری غم و نوحه و فغانی / چو وضو ز اشك سازم بود آتشین نمازم / در مسجدم بسوزد چو بدو رسد اذانی» گفت: به اعتقاد مولانا دعا عطیه‌ای است كه خداوند به بشر داده. به وسیله دعاست كه انسان به خداوند توسل می‌جوید.

وی ادامه داد: بین خلق و خدا هیچ مجانستی نیست كه بشر را به خالق نزدیك كند. تنها از وجه رحمانیت خداست كه بشر می‌تواند به او نزدیك شود.

«غلامرضا اعوانی» نیز آخرین سخنران این میزگرد بود كه بیشتر به بحث دعا در آیات قرانی پرداخت. این استاد دانشگاه تهران در سخنانی با بیان این كه در قرآن بین اجابت و استجابت فرق هست گفت: آیه «امن یجیب المضطر اذا دعاه ویكشف السوء» دعایی است كه در حال اضطرار خوانده می‌شود و اجابت می‌شود. ولی چه بسیار دعاها كه در حال اضطرار نیست. آیه «وقال ربكم ادعونی استجب لكم» از این آیه‌هاست.

«اعوانی» در ادامه به آیاتی پرداخت كه در آنها شرایط و احكام دعاكردن آمده است.

منبع : خبرگزاری فارس

مطالب مرتبط :

سالروز بزرگداشت مولوی

تلفیق مولانا و باخ برای عشق

گرامی‌داشت مولانا در سازمان ملل متحد

UserName