• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1099
  • يکشنبه 1386/4/17
  • تاريخ :

سید دلش را در شعر الهی نهاد

سید دلش را در شعر الهی نهاد

 بزرگداشت سیدحسن حسینی با عنوان «از تبار عاشقان؛ تأملی در آثار و نقش سیدحسن حسینی در رویكرد نو به شعر آیینی» روز گذشته در تالار اندیشه‌ی حوزه‌ی هنری تهران برگزار شد.

به گزارش ایسنا سهیل محمودی با اشاره به حضور خانواده‌ی سیدحسن حسینی در مراسم، اظهار داشت:‌ با تلاش این خانواده در این چندساله‌ی فقدان حسینی، در حفظ و نشر آثار سید، جدیت شایسته‌ای شده و خوشحالیم كه این برنامه با تولد فاطمه‌ زهرا (س) همراه شده است.

او سپس به‌مناسبت روز مادر، شعری را از مجموعه‌ی «از شرابه‌های روسری مادرم» حسینی خواند.

محمودی همچنین با اشاره به حضور طاهره صفارزاده و علی موسوی گرمارودی در برنامه، از آن‌ها به عنوان پیشكسوتان عرصه‌ی ادب، شعر و تفكر آیینی یاد كرد.

علی موسوی گرمارودی نیز به‌عنوان اولین سخنران برنامه در نوشتاری با عنوان «شاعری در تصرف شعر» گفت: گفتند كه شاعران و هنرمندان در جهان تصرف می‌كنند و كسانی می‌توانند این‌گونه باشند كه خود در تصرف شعر باشند؛ پس این امر همیشگی نیست و منحصر به همان لحظه‌هایی است كه او در تصرف لحظه‌های شعری است، كه شعر همانند عاشقی آرام و قرار را می‌گیرد.

سید دلش را در شعر الهی نهاد

موسوی گرمارودی افزود: شعری كه شاعر به سراغ آن برود و بخواهد آن را بزایاند، معلوم است چه می‌شود؛ اما سیدحسن شاعری است كه در تصرف شعر است. خاستگاه شعرش، مركزی است در وجود او، كه بر همه‌ی كنش‌ها و واكنش‌های زندگی‌اش حكومت دارد. او و احمد شاملو هر دو در شعر نابخود در تصرف شعرند؛ اما تفاوتی بین آن‌هاست؛ یعنی آن مركزی كه در وجود حسینی است، و همه‌چیز از جمله ذهن او را به تصرف شعر می‌گیرد، «الله» است، و در شاملو و امسال او، آن‌طور كه خودش گفته، «مفصل خاك پوك» است. بی‌آن‌كه بخواهم جذبه‌های بیرونی شعر شاملو را انكار كنم، اما باید بگویم آن نور جذبه‌های الهی كه در شعر حسینی بیرون می‌زند، آیا در شعر شاملو هم هست؟!

این شاعر ادامه داد: حسینی یك عاشق سوخته است كه جان و دلش را در گذرگه شعر الهی نهاده و برای دیدن صفای باطن او، باید شعرش را شناخت.

سید دلش را در شعر الهی نهاد

وی سپس با اشاره به شش دفتر منتشرشده از حسینی اظهار داشت: نگاه من در این‌جا به مجموعه‌ی بسیار مهم شعر آیینی، «گنجشك و جبرائیل» است. این كتاب سراسر شعر آیینی است و شاعر در این مجموعه چند ویژگی را دارد. ابتدا مهندسی استوار شعرهای او در این مجموعه است، به‌طوری‌كه ساختمان مهندسی شعر آیینی حسینی حتا یك آجر اضافه هم ندارد.

گرمارودی در ادامه خاطرنشان كرد: ویژگی دوم شاعر در این مجموعه، شاعری معاصر است؛ نه به این لحاظ كه حتا یك شعر كلاسیك در اثر نمی‌بینیم؛ بلكه به خاطر آن كه شاعر به لحاظ درك و دریافت معاصر است؛ نه به لحاظ تقویم. او وقتی خطاب به شهدای كربلا و حماسه‌ی حسینی می‌گوید، حوزه‌ی معنایی شعرش را از گذشته به معاصر و به شهدای حماسه‌ی خمینی پیوند می‌زند. ویژگی دیگر او، بیان حماسی است. بارها گفته‌ام و دیگر نخ‌نما شده است، كه حماسه مانند تعهد، صفت شاعر است؛ نه شعر. بیان حماسی در سراسر این كتاب موج می‌زند كه شكوهمند، فاخر و استوار است؛ یعنی نه به افراط دور برمی‌دارد، نه با تفریط ؛ مثل برخی سروده‌هایی كه این روزها می‌شنویم. او در این مجموعه‌ی والا و ارزشمند بنایی نو نهاده است.

این شاعر همچنین گفت: ویژگی بعدی درآمیختن آرایه‌ها در شعر حسینی است. سیدحسن در استفاده از آرایه‌ها، نوجویی می‌كند و گاهی به هنجارشكنی دست می‌زند.

سید دلش را در شعر الهی نهاد

موسوی گرمارودی در پایان گفته‌هایش عنوان كرد: این كتاب تنها حادثه‌ای بزرگ در شعر آیینی ما با رویكردی جدید نیست؛ بلكه مبدأ آن است.

در ادامه، بیژن ارژن در سخنانی گفت:‌ باید بگویم درباره‌ی رباعی، كه اگر این بزرگ نبود و اگر بزرگی دیگر به نام قیصر امین‌پور نبود، شاید آن‌چه به نام رباعی امروز می‌شناسیم، نداشتیم، و این قالب به شكلی دیگر ورق می‌خورد.

او سپس تعدادی از رباعی‌های زهرایی را از مجموعه‌ی «رنگ انار» خواند.

همچنین اسماعیل امینی درباره‌ی «طنز در آثار سیدحسن حسینی» گفت: به تعبیر دكتر امین‌پور، بخش عمده‌ای از توانمندی و سخنوری سید در بداهه‌گفتن‌هایش بود؛ در مكالمات شفاهی و تلفنی كه اغلب در جایی هم ثبت نشده‌اند، چیزی نظیر سخنان و مقالات شمس.

امینی افزود: از سویی شاید در شعر جدی مذهبی و آیینی، كم‌تر تصور حضور نشانه‌های طنز را داشته باشیم و مثلا بگوییم مگر در شعر سید، طنز هم هست، و من با مطالعاتی كه در آثارش داشتم، به این نتیجه رسیدم كه طنز هم دارد. اتفاقا فاخرترین طنز در فاخرترین شعرهاست، كه در آثار سید هم فراوان است.

این شاعر در ادامه گفت:‌ البته در فضای نمایشی، شعر دینی كار كردن خیلی سخت است؛ چون اول باید ثابت كنیم كه در این فضا نیستی، و از سویی باید ثابت كنی كه با این مبانی دینی ستیز نداری. «نوشداروی طرح ژنریك» برای مطالعه‌ كردن درباره‌ی آن‌چه در روزگار ما بر سر بخش‌های مربوط به كار فرهنگی و هنری می‌آید، بسیار جای كار دارد، بویژه برای علاقه‌مندان به طنز.

ساعد باقری نیز در باره‌ی «نحوه‌ی استفاده از وزن در شعرهای سیدحسن حسینی» صحبت كرد و گفت: سید هوشیارانه دریافته كه در شعر آزاد چگونه از وزنی به وزن دیگر برود، به طوری كه بخشی از وزن حذف شود، بی‌آن‌كه به شعر لطمه بزند.

سید دلش را در شعر الهی نهاد

او در ادامه افزود: بدون تردید، صفارزاده و موسوی گرمارودی از پیشكسوتان عرصه‌ی شعر آیینی‌اند‌ و سید در این میان به محتوا و باطن موضوع توجه دارد. امید و انتظار در سرتاسر شعر او موج می‌زند و شعرش لبریز از اعتراض به نارواهاست. حضور نگاه تقابل با نارواها بخصوص نارواهایی كه به اسم روا به خورد داده می‌شوند، در شعر او بسیار است.

این شاعر سپس گفت: خط رابط در شعر او دیدن است و عمیق دیدن، كه اگر در شعر اجتماعی و فلسفی هم باشد، من آن را آیینی می‌دانم. شاعری به تیزبینی و حساسیت سید باید هم غلط دیدن‌های منجر به ندیدن را رسوا كند. خیلی صداها هست كه آدم احساس می‌كند صدای دیگری را جایگزینش می‌كنند، تا آن‌ها را نشنویم. در رسانه‌های خبری امروزمان می‌بینیم كه این موضوع واقعا پدیدار است. چه داستانی دارد اتفاق می‌افتد، چه صداهایی برمی‌خیزد برای این‌كه صدای بچه‌های افغانستان و لبنان شنیده نشود؟ سید بر سفره‌ی تربیت دینی پرورده شده است؛ تربیت دینی یعنی عمیق دیدن و ترازوی سنجش داشتن. فقط مدایح و مراثی جزو شعرهای او نیستند. بسیاری از شعرهایی كه سخت باعث شدند مورد تهمت واقع شود، جزو شعرهای آیینی او هستند.

فاطمه راكعی هم در سخنانی گفت:‌ بعد دیگری از سید كه كم‌تر مورد توجه قرار گرفته، علاقه‌مند بودنش به زبان‌شناسی و زبان‌های دنیا بود، كه مطالعاتی داشت حیرت‌آور. زبان‌شناسی حافظ و قرآن و كار تطبیقی كه انجام داد، امیدوارم پی گرفته شود و فراموش نشود، كه از نبوغ عجیب او در همه‌ی زمینه‌ها سرچشمه می‌گرفت.

پس از شعرخوانی راكعی، سهیل محمودی شعری را از عزیز‌الله حاجی مشهدی كه در مراسم حاضر بود، خواند، و طاهره صفارزاده هم شعری را از سروده‌هایش.

در پایان از طرف حوزه‌ی هنری استان تهران، لوح یادبودی با حضور مشفق كاشانی، حسن بنیانیان - رییس حوزه‌ی هنری سازمان تبلیغات اسلامی -، فاضل نظری، ساعد باقری، ‌فاطمه راكعی و طاهره صفارزاده به خانواده‌ی زنده‌یاد حسینی اهدا شد.

همچنین برنامه‌ی گروه «بیدل» به سرپرستی حسام‌الدین سراج، سه تصنیف را از شعرهای سیدحسن حسینی اجرا كردند.

در این برنامه افرادی همچون: پرویز بیگی حبیب‌آبادی، بهروز یاسمی، طاهره ایبد، صابر امامی، ناصر فیض، مظفری ساوجی و كیومرث منشی‌زاده حضور داشتند.

مطالب مرتبط:

مراسم بزرگداشت "سیدحسن حسینی" برگزار شد

غزلی از قیصر امین‌پور برای سیدحسن حسینی

انتشار مجموعه جدید اشعارسید حسن حسینی

گزارش تصویری مراسم بزرگداشت "سیدحسن حسینی"

 

UserName