• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1227
  • چهارشنبه 1388/9/11
  • تاريخ :

درها و درکات جهنم

(1)

در جهنم

جهنم چنانکه در متون دینی آمده است، هفت در دارد و بعید نیست عدد هفت در اینجا عدد کثرت باشد، یعنى درهاى بسیار و فراوان دارد، همانگونه که در آیه 27 سوره لقمان نیز عدد هفت به همین معنى آمده است ولى واضح است این تعدد درها (مانند تعدد درهاى بهشت) نه به خاطر کثرت واردان است به طورى که از یک در کوچک نتوانند وارد شوند، و نه جنبه تشریفاتى دارد، بلکه در حقیقت اشاره به عوامل گوناگونى است که انسان را به جهنم مى کشاند و آن اینکه هر نوع از گناهان درى است به سوی جهنم.

این آیه دلالت مى کند به محیطى که در آنجا غلظت و مضیقه و کراهت باشد، و این معنى متناسب با کسی است که اعراض از ذکر خدا کند.

نیروهایی که عده ای به وسیله آنها سرنوشت ابدی جهنم را برای خود رقم می زنند عبارتند از قواى پنجگانه حواس ظاهرى (سامعه، باصره، لامسه، ذائقه، شامه) باضافه دو نیروى داخلى شهویه و غضبیه.

این هفت نیرو در درون هر انسانى موجود بوده، و اگر به دقت کنترل نشده و تحت نظر قرار نگیرند انسان را از مقام خود منحرف ساخته، و دربهاى جهنم را بروى او باز مى کنند.

هر شخصى لازم است براى حفظ سعادت خود این هفت نیرو را به دقت مراقب بوده، و در همه حال آنها را تحت نظر بگیرد، مانند یک دشمنى که در صدد ایذاء و حمله به انسان باشد. و باید توجه داشته باشد که: جهنمیان همه از همین دربهاى هفتگانه وارد جهنم مى شوند، و دربهاى جهنم همین هفت نیرو، هستند، و البته در داخل جهنم رشته ها از همدیگر جدا مى شوند.

خداى سبحان نه در این آیه و نه در هیچ جاى کلام خود، بیان ننموده که مراد از این"ابواب: درها" چیست؟

آیا مانند درهاى خانه و چهار دیوارى است که در آنجا داخل مى شوند و همه واردین را در یک عرصه جمع مى کند؟

و یا طبقات و درکات مختلفى است که از نظر نوع عذاب، و شدت آن با هم تفاوت دارند؟

استعمال کلمه ی "باب" در هر دو معنا متداول است و چه بسا امورى را که در نوع مختلفند، هر نوعش را یک باب مى گویند، مثلا گفته مى شود:"ابواب خیر"،"ابواب شر" و"ابواب رحمة" و قرآن فرموده: "فتحنا علیهم أبواب کل شی ء؛ درهاى همه چیز را [براى امتحان ] بر آنان گشودیم " سوره انعام، آیه 44، 

چه بسا که اسباب رسیدن به چیزى و راههاى رسیدن به آن را نیز ابواب مى گویند، مانند"ابواب رزق" که مقصود از آن انواع معاملات است. و بعید نیست از آیات متفرقه در قرآن که در باره ی آتش دوزخ آمده، معناى دومى نیز استفاده شود، مانند آیه ی"و سیق الذین کفروا إلى جهنم زمرا حتى إذا جاؤها فتحت أبوابها تا آنجا که مى فرماید: قیل ادخلوا أبواب جهنم خالدین فیها؛ کسانى که کفر ورزیدند دسته دسته به سوى جهنم رانده مى شوند، وقتى به آن رسیدند درهایش باز مى شود... گفته مى شود براى همیشه به درهاى جهنم درآیید. " سوره زمر، آیه 72. 

و نیز  آیه ی " إن المنافقین فی الدرک الأسفل من النار بى تردید منافقان در پست ترین طبقه از آتش اند" سوره ی نساء، آیه ی145. و همچنین آیاتى دیگر.

در خطبه جهاد در نهج البلاغه مى خوانیم: «ان الجهاد باب من ابواب الجنة فتحه الله لخاصة اولیائه: جهاد درى از درهاى بهشت است که آن را به روى بندگان خاصش گشوده است». و در حدیث معروف مى خوانیم:«ان السیوف مقالید الجنة؛ شمشیرها کلیدهاى بهشتند. » این گونه تعبیرات به خوبى منظور از درهاى متعدد بهشت و دوزخ را روشن مى سازد. مؤید این احتمال فقره دوم آیات 43 و 43از سوره حجر است است که مى فرماید:"و إن جهنم لموعدهم أجمعین *لها سبعة أبواب لکل باب منهم جزء مقسوم و قطعا جهنم وعده گاه همه آنهاست. آن را هفت در است و براى هر درى، گروه معینى از آن [گمراه ] ها تقسیم شده اند. " چون ظاهر آن این است که خود جزء تقسیم شده بر درها است، و این وقتى معناى صحیح مى دهد که "باب" به معناى طبقه باشد نه در ورودى.

و اما اینکه بعضى کلمه ی "جزء مقسوم" را به معناى"طائفه معین و مفروز" گرفته اند تفسیر موهونى است که وهنش بر همه روشن است.

بنابراین، معناى "هفت در داشتن جهنم" این مى شود که هفت نوع عذاب دارد، و هر نوع آن به مقتضاى واردین براى خود چند قسم دارد. و این مطلب خالى از دلالت بر این معنا نیست که گناهانى که مستوجب آتش است هفت قسم، و طرقى که آدمى را به هر یک از آن گناهان مى کشاند نیز چند قسم است، این در در حقیقت درهاى گناهانى است که به وسیله آن، افراد وارد دوزخ مى شوند، هر گروهى بوسیله ارتکاب گناهى و از درى، همانگونه که درهاى بهشت، طاعات و اعمال صالح و مجاهدتهایى است که به وسیله آن بهشتیان وارد بهشت مى شوند. و در صورتى که آیه شریفه چنین دلالتى داشته باشد مؤید روایاتى خواهد بود که در باره طبقه بندى عذابهاى دوزخ آمده.

قابل توجه اینکه در حدیث امام باقر ع مى خوانیم" بهشت، هشت در دارد" در حالى که آیات فوق مى گوید: جهنم هفت در دارد، این تفاوت اشاره به این است که هر چند درهاى ورود به بدبختى و عذاب فراوان باشد، ولى با این حال درهاى وصول به سعادت و خوشبختى از آن افزونتر است.

منبع: طهور، با تصحیح و تصرف


تنظیم برای تبیان: الف_شکوری
UserName