• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3803
  • دوشنبه 1386/4/11
  • تاريخ :

سپرده گذاری در صندوق دل دیگران

آن سوی خط زندگی(3)

سپرده گذاری در صندوق دل دیگران

مقاله ی اول(آن سوی خط زندگی)

مقاله ی دوم(خود را قبله نکن!)

 

در مقالات قبل به موارد«حق شناسی و حق گزاری» ، «خوش بر خوردی» ، «مدارا» و «انصاف» در مبحث اخلاق نیکو پرداختیم. در این مقاله به سه مورد دیگر اشاره می کنیم :

 

5.مهرورزی

آن‏سان كه بخشندگی و كرم، آزادگان را اسیر كرامت و سخاوت می‏كند، مهرورزی و ابراز محبت و برخورد همراه با مودّت با دیگران نیز، جذب‏كننده ی دل‏ها و بستر ساز زندگی پر از صفاست. در توصیه‏های رسول‏خدا(ص) چنین آمده است: «با مردم، محبّت و مهرورزی كن، تا دوستت بدارند».1

 

از این‏گونه توصیه‏ها در آموزش‏های معصومان، بسیار است. تودّد با مردم، نیمی از خردمندی به شمار آمده و دوستی و مهرورزی با آنان، دام شكار دل‏ها شمرده شده است و كیست كه مجذوب مهر و محبّت نشود؟ به قول سعدی در گلستان:

بنده حلقه به گوش ار ننوازی، برود

 

لطف كن لطف، كه بیگانه شود حلقه به گوش!

در كلام حضرت امیر(ع) آمده است: «ناتوان‏ترین مردم كسی است كه از به دست آوردن دوست و برادر، ناتوان باشد و ناتوان‏تر از او، كسی است كه دوستانی را كه دارد، نتواند نگه دارد».2

قدر دوست را باید شناخت و او را نگه داشت. راه آن هم بذل محبّت و مهرورزی است؛ یعنی جایی در خانه ی دل برای دوست نگه داشتن. آدم‏های بی‏دوست و بی‏مونس، «احساس تنهایی» می‏كنند. فقیر، تنها كسی نیست كه پول نداشته باشد؛ فقیرتر از فقرا، انسان‏های بی‏دوست‏اند و گرفتاران غرور و خودخواهی.

 

مهرورزی نسبت به دوستان، همنوعان، همكاران، همسایه‏ها و بستگان و افراد دور و نزدیك فامیل را اگر بتوانیم با شیوه و شرایط «زندگی امروزی» تلفیق كنیم، از مزایای صنعت و مُدرنیسم و عصر جدید هم در كنار زیبایی‏های كهن برخوردار خواهیم شد، و اگر نه، با حسرت و آرزو نسبت به گذشته و آن صفاها و خون‏گرمی‏ها و آمد و شدهای صمیمی و بی‏ریا و زیستن زیر یك «سقف محبّت»، خواهیم گفت: «زندگی هم زندگی‏های قدیم!» و ... آیا این رواست، وقتی كه می‏توان با دیگران صمیمانه زیست؟!

 

6. زندگی‏بخشی به دیگران

بعضی زندگی را برای خود می‏خواهند، بعضی از زندگی خود به دیگران می‏بخشند، یعنی به دیگران زندگی می‏بخشند. به عبارت دیگر، بعضی‏ها درختان بی‏سایه‏ای‏اند كه ثمری برای دیگران ندارند، برخی هم عدّه‏ای را زیر سایه‏سار محبت و احساس و كمك خویش به نوا می‏رسانند. حیات اینان، زندگی مضاعف است و چنان وسعت نظر، همت و اراده، بخشندگی و مردم‏دوستی دارند كه زندگی‏هایی چند، از قِبَل زیستن آنها می‏چرخد و به تعبیر روایات، معیشت دیگران در سایه معیشت و عیش اینان تأمین می‏شود.

 

این گونه «زندگی‏بخشی»، در نگاه دین بسیار ستوده و زیبا و خداپسند است و از بهترین زندگی‏ها محسوب می‏شود و چنین انسان‏هایی از بهترین بندگان.

 

امام علی(ع) می‏فرماید: «بهترینِ مردم از نظر زندگی، كسی است كه زندگی مردم در زندگی او نیكو باشد».3

و این، یعنی دامنه ی برخورداری‏های افراد در زندگی‏هاشان از محدوده ی «خود» فراتر رود و «دیگران» را هم زیر بال بگیرند و چشمه‏ای از احسان، از حیات آنان بجوشد و در رگ‏های حیات دیگران جاری شود.

سپرده‏گذاری در صندوقِ دل دیگران، با سوددهی فراوان و مادام‏العمر، كار انسان‏های عاقلی است كه زندگی را خارج از «لاكِ خود» مَعنا می‏كنند، خوبی‏ها را در دل مردم پس‏انداز می‏كنند و هنگام «نیاز» به كمك و مساعدت، از آن‏جا «برداشت» می‏كنند. این هم، نوعی زیستن با دیگران است، عاقلانه ، خداخواهانه و نوع‏دوستانه!

7. گسترش زندگی به پس از مرگ

منظور، این است كه گاهی رابطه ی افراد با دیگران، با «قیچی مرگ» بریده می‏شود و از آن‏جا كه نه دلی به دست آورده‏اند، نه به زندگی ضعیفی رونقی داده‏اند، نه احسان خداپسندانه‏ای داشته‏اند، نه سنّت حسنه و بنای خیر و فرزند صالحی از خود به یادگار گذاشته‏اند و ... عمرشان محدود به همان «سال‏های زندگی» است. اینان، با مرگشان از یادها فراموش می‏شوند.

 

امّا كسانی دیگر هم هستند كه «تداوم حیات» دارند و پرونده ی زندگی‏شان با مرگ، بسته نمی‏شود. مردم، پیوسته به یاد خوبی‏های آنان‏اند، از جوان‏مردی‏هایشان به نیكی یاد می‏كنند. اینان مشمول مرور زمان نمی‏شوند. تا هستند، محبوب مردم‏اند و پس از رفتنشان، همچنان در یادها باقی‏اند. این، چگونه زیستنی است كه پس از مرگ هم تداوم دارد. باید كلید رمز آن را به دست آورد. امامان نیز به وضوح گفته‏اند.

 

پایان سخن را از كلام حضرت علی(ع) بیاموزیم كه خود، برترین چهره ی ماندگار بشری پس از مرگ است و توصیه به چنین زیستنی می‏فرماید: «با مردم چنان همزیستی و معاشرت داشته باشید كه اگر مُردید، [در حسرت فقدان شما] بر شما بگریند و اگر زیستید، دلباخته و علاقه‏مند به شما باشند».4

این‏گونه خوب زیستن با دیگران، كه بر محور ملاطفت، محبّت، مدارا، مساعدت، خیرخواهی، احسان و گذشت می‏چرخد، نوعی «حیات طیّبه» است و الگوی «چگونه زیستن.»

زندگی با دیگران، تنها به كنار هم قرار گرفتن بدن‏ها نیست.

 

«همدلی» و عطوفت و خیر رسانی، پیوند درونی میان انسان‏ها ایجاد می‏كند و چه پیوندی عمیق‏تر و استوارتر از این؟

 

پا نوشت :

1- الكافی، ج2، ص642.

2- نهج‏البلاغه، تصحیح و ترجمه: علینقی فیض‏الاسلام، حكمت 11.

3- غررالحكم، حدیث 3636.

4-  نهج‏البلاغه، حكمت 9.

 

نویسنده : جواد محدّثی

 

مقالات مرتبط :

چرا دریغ؟؟    

من گم شده ام    

رفتارهای پرخاشگرانه    

قدرشناسی خود را بروز دهید   

بخندید تا دنیا به روی شما بخندد  

چگونه فردی دوست داشتنی شویم ؟    

 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName