• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1427
  • شنبه 1386/3/12
  • تاريخ :

مدرک‌های اجاره‌ای!! (2)

مدرک‌های اجاره‌ای
 

 بخش اول گزارش :مدرک‌های اجاره‌ای!! (1)

 

آیا ما را می‌گیرند؟

اینجا حوالی میدان فاطمی است. سازمان آب كجاست؟ حوالی همان‌جا! باید از نزدیك رفت یكی از این شركت‌ها را دید و مستقیم وارد مذاكره شد. مگر می‌شود كاسه‌ای زیر نیم‌كاسه نباشد و همین جوری به خلق‌الله حال بدهند؟ وارد شركت كه می‌شوی برق از كله‌ات می‌پرد. بعید است اینجا یك شركت پیمانكاری- عمرانی باشد. یك میز تحریر كه رویش یك كامپیوتر گذاشته‌اند و یك فایل 5 طبقه و چند تا صندلی فلزی، تمام دارایی این شركت است! به اضافه یك آشپزخانه كوچك و اتاق كوچك دیگری كه گویا آقای مدیر گهگاه آنجا می‌نشیند.

با قیمت‌هایی كه دستت آمده وسوسه می‌شوی كه به جای مهندس مكانیك، خودت را مهندس عمران جا بزنی. قیمت: یك میلیون. «مداركتان همراهتان هست؟» «مشكلی نیست. فقط می‌خواستم سؤال كنم اگر خدای نكرده شركت شما ورشكست شد، اگر به هر ترتیبی هر مشكل دیگری پیش آمد (قبول كنید كه نمی‌شود مستقیم بهشان گفت اگر كلاهبردار از آب درآمدید!) تكلیف من چه می‌شود؟ بالاخره شما با مدارك ما رفته‌اید سازمان مدیریت، رتبه‌تان را گرفته‌اید. نمی‌آیند ما را بگیرند؟»

«به هیچ وجه مشكلی برای شما پیش نمی‌آید. شما جزو سهامداران شركت محسوب نمی‌شوید. پس در سود و زیان شركت سهیم نیستید. خیالتان راحت».

اما خیالتان اصلا راحت نباشد، چون پایتان حسابی گیر است. (برای توضیح بیشتر به همین گفت‌وگوی پایین با معاون وزیر مسكن مراجعه كنید.)

اما شمایی كه تا اینجای گزارش را خوانده‌اید، شد یك بار از خودتان سؤال كنید اینها چه شركت‌های عمرانی و پیمانكاری هستند كه 2 تا مهندس در شركتشان ندارند؟ گیریم كه با مدارك دیگران، رتبه‌شان را هم گرفتند و توانستند براساس این رتبه‌ها قراردادهای میلیونی و میلیاردی هم ببندند.

با كدام نیروی متخصص و مهندس و دفتر و دستك و تجهیزات می‌خواهند زمین مردم را آباد كنند؟  اینجاست كه تق قضیه درمی‌آید: «اینها اكثرا دلال هستند نه شركت‌های پیمانكاری حقیقی. قراردادها را هم دست دوم می‌كنند؛ یعنی می‌آیند با مدارك تحصیلی دیگران رتبه‌های لازم را برای اخذ قراردادهای پیمانكاری به دست می‌آورند. بعد برای پروژه‌های 400 میلیون به بالا قرارداد می‌بندند و قرارداد مذكور را می‌فروشند به شركت‌های پیمانكاری حقیقی! خیلی از اینها اسمشان شركت‌های پیمانكاری است ولی جز دلالی، كاری بلد نیستند. البته همین كار هم كم برایشان سودآور نیست».

اینها را یك مهندس جوان می‌گوید كه قصد دارد به همراه دوستانش برای رتبه 5 شركتش اقدام كند. (قضیه اینكه این رتبه‌بندی‌ها اصلا به چه درد می‌خورد را هم در  همین صفحه بخوانید.)

به هر حال، همیشه هر حكم قانونی استثنا هم دارد. تا اطلاع ثانوی هم برای فارغ‌التحصیلان برخی رشته‌های فنی- مهندسی، مثل «مدركت را بگذار در كوزه آبش را بخور»، مرد. نامبردگان می‌توانند گرد و خاك مدركشان را بگیرند و بروند باهاش آب هلو نوش جان كنند.

 

قضیه رتبه‌بندی شركت‌ها چی هست؟

معیارها و قوانینی وجود دارد كه طبق آن می‌آیند و شركت‌های پیمانكاری را رتبه‌بندی می‌كنند. برخلاف بوندسلیگا هم كه بیشترین امتیاز برای بازیكنان، 5 است، شركت‌ها پایین‌ترین رتبه و گریدشان 5 و بیشترین و بالاترین رتبه‌شان یك است.

به این ترتیب كه سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی توان انسانی (تعداد مهندسین)، فنی، مالی، سابقة اجرایی و قراردادها و... شركت‌ها را بررسی می‌كند و سرجمع امتیازی برایشان منظور می‌كند كه می‌شود رتبه آنها. تفاوت رتبه5 و یك هم در سقف قراردادهایی است كه این شركت‌ها می‌توانند ببندند.

برای مثال، شركت‌ها با گرید5 نهایتا می‌توانند تا سقف 750 میلیون تومان قرارداد منعقد كنند. از این به بعد و برای رتبه‌های 4، 3، 2 و 1 دیگر بیشتر به فعالیت‌های شركت‌ها بستگی دارد و سقف قراردادها به 20میلیارد به بالا هم می‌رسد.

فقط اینكه همه صحبت‌ها برای شركت‌ها مثل كارت پایان خدمت است؛ یعنی شركت‌ها تا زمانی كه نخواهند وارد مناقصه‌های دولتی شوند، اساسا نیازی به این رتبه‌ها و این جنگولك‌بازی‌ها ندارند. اما همین‌كه بخواهند قرارداد دولتی ببندند، كارشان گیر رتبه‌بندی می‌افتد. ملاحظه می‌كنید كه صحبت، صحبت قراردادهای میلیاردی است. پس پرداخت یك میلیون بابت مدرك شما هم چندان برایشان سنگین نیست.

مسئولیت پای خودتان است

مهندس خواجه‌دلویی، معاون مسكن و ساختمان وزارت مسكن به این مهندسان جوان اطمینان‌ خاطر می‌دهد اگر شركتی كه از مدركشان استفاده می‌كند تخلف داشته باشد، پای آنها هم گیر است!

 

آقای مهندس! شركت‌ها و آدم‌های فعال در بخش ساختمان اگر تخلف داشته باشند، با چه جریمه‌ای مواجه می‌شوند؟

در نظام مهندسی هركس كه از وزارت مسكن پروانه اشتغال گرفته باشد، در برابر كار و پروژه‌هایی كه انجام می‌دهد، مسئول است؛ چه شخصیت حقیقی و چه حقوقی باشد و تخلف ممكن است موجب لغو پروانه اشتغال یا فعالیت شركت، عدم تمدید آن و دریافت تذكر شود.

 

درمورد شركت‌ها یا همان شخصیت‌های حقوقی، بالاخره پای كی گیر است؟

مدیرعامل یك شركت مهندسی خودش باید مهندس و دارای پروانه اشتغال باشد. او اولین نفر مسئول در شركت است. اما هنگام بروز تخلف مهندسان مرتبط با آن و مدیرعامل به شورای انتظامی سازمان نظام مهندسی فراخوانده می‌شوند. مثلا اگر تخلف در بخش سازه ساختمان صورت گرفته باشد، فقط مهندسان سازه‌ای كه مدارك مرتبط را امضا كرده‌اند، به همراه مدیرعامل باید پاسخگو باشند.

 

این جرائم جنبه كاری دارد یا قضایی هم هست؟

فعلا جرائم مهندسی حالت قضایی پیدا نكرده مگر در مواردی كه منجر به خسارت مالی یا جانی شود و شاكی پیدا كند. اما در تدوین سیاست‌های كلی نظام مربوط به پیشگیری از سوانح ساختمانی، پیش‌بینی شده است كه تخلف ساختمانی جرم محسوب شود.

 چقدر نظارت ضمنی برای جلوگیری از این‌طور تخلف‌ها وجود دارد؟

آیین‌نامه اجرایی ماده 33 نظام مهندسی در سال 84، به دنبال مشاهده تخلفات مهندسی و عدم نظارت صحیح یا صوری، در هیات دولت تصویب شده كه جلوی تخلفات را خواهد گرفت.

 

زمینه‌های تخلف كه با این آیین‌نامه جلویش گرفته می‌شود چه بود؟

قبلا خود صاحب كار، مهندس ناظر را مشخص می‌كرد و بالطبع مهندس ناظر به حرفش گوش می‌داد. اما حالا مهندس ناظر از طریق شهرداری معرفی می‌شود.

هركسی هم اجازه اجرا ندارد؛ یعنی كسی كه كار را طراحی كرده نمی‌تواند بدون  داشتن شرایط، كار ساخت آن را هم انجام بدهد. نكته دیگر الزام به تهیه شناسنامه ساختمان است كه در آن تمام جزئیات ساختمان و كسانی كه مسئولیت قسمت‌های مختلف برعهده‌شان است، مشخص می‌شوند.

 اینها شاید آن‌طور كه باید نظارت ضمنی ایجاد نكند.

البته مكانیزم جدیدی كه خودكنترل است به زودی فعال خواهد شد. لایحه بیمه عوامل موثر در كیفیت ساختمان، هم‌اكنون در مجلس در دست بررسی است. براساس این دستورالعمل، ساختمان هنگام شروع به ساخت باید بیمه شود و طبیعی است كه شركت بیمه‌گر، از طریق شركت‌های كنترل و بازرسی بر عملكرد مهندس و شركت‌های فعال در پروژه نظارت خواهند كرد.

 

با همه این تفاسیر، چه اشكالی دارد كه یك مهندس جوان مدركش را وارد بازی شركت‌های فنی‌ای كند كه اعتمادی به كیفیت كارشان نیست؟

به هرحال اگر شركت‌هایی كه در خواست همكاری به این شكل می‌دهند، تخلفشان محرز شود، همان‌طور كه گفتم پای مهندسانی كه اسمشان در رزومه شركت است هم گیر است. این نكته تكمیلی را هم بگویم كه براساس دستورالعمل جدید سازمان نظام مهندسی، سابقه حرفه‌ای مهندسان به‌طور دقیق ثبت می‌شود و یكی از مهم‌ترین ملاك‌ها برای ارتقای درجه نظام مهندسی، تمدید پروانه اشتغال و گرفتن مجوز تاسیس شركت و همین سوابق خواهد بود.

به مهندس‌های جوان توصیه می‌كنم اخلاق حرفه‌ای را رعایت كنند و وارد هر بازاری نشوند. آنها باید مسئولیت استفاده از موقعیتشان را خودشان به عهده بگیرند.

 

 

UserName