• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 5906
  • سه شنبه 1386/3/1
  • تاريخ :

عوامل محافظت کننده و خطر آفرین در سوء مصرف مواد

 

افتاده در باد(3)

برای خواندن مقاله ی قبل اینجا را کلیک کنید.

 

عواملی وجود دارند كه احتمال یا امكان سوء مصرف مواد و اعتیاد را افزایش می ‌دهند كه به آنها عوامل خطرساز می ‌گویند . این عوامل ضامن اعتیاد در آینده نیستند ، بلكه بیشتر پیش‌بینی ‌كننده یا شاخص اعتیادِ بالقوه هستند . همچنین عواملی وجود دارند كه احتمال مصرف و وابستگی را كاهش می ‌دهند كه به آنها عوامل محافظت‌كننده گفته می ‌شود .

دراین مقاله برخی از گزارشات مرتبط با عوامل خطرساز و محافظت‌كننده  آورده می شوند :

 

الف ) عوامل خطر آفرین از نظر روانشناختی

از نظر متخصصین ، بروز برخی اختلالات از جمله افسردگی ، اضطراب ، سطح پایین تحمل استرس ، تصویر ذهنی منفی از خود و فقدان شایستگی ، احتمال گرایش به مصرف مواد را بالا می‌برد و در صورت بروز چنین علائمی بایستی نسبت به ارائه ی خدمات ویژه با هدف جلوگیری از بروز اعتیاد حساس بود.

 

ب ) عوامل خطر آفرین از نظر رفتاری

اجتماع ستیزی اولیه و رفتار بزهكارانه از قبیل اختلال كرداری با سوءمصرف اولیه مواد و اعتیاد مرتبط است . عملكرد تحصیلی ضعیف و فقدان تعهد آموزشی نیز با احتمال افزایش سوءمصرف مواد مرتبط هستند .

سوءمصرف اغلب به دنبال یك دوره نگرشهای منفی نسبت به خود و سایرین ، گرفتاری اجتماعی با سایر همسالان ناراحت ، و رفتار غیرقابل قبول از نظر اجتماعی به منظور دستیابی به خود ارزشی و رضای خاطر ایجاد می‌شود .

ج ) عوامل خطر آفرین جمعیت شناختی

پژوهشها بیانگر آن است که در مجموع  ، مردان میزان بالاتری از سوءمصرف و اعتیاد را نسبت به زنان نشان می دهند . برخی گروهها و طبقات اجتماعی در مقایسه با سایر گروههای اجتماعی بیشتر در معرض موادمخدر هستند . زندگی در داخل شهر، مهاجرت و منابع اقتصادی محدود از جمله عوامل گرایش به اعتیاد هستند .

 

د) عوامل خطر آفرین خانوادگی

انضباط متناقض والدین، فقدان حمایت خانوادگی و وجود والدینی كه فاقد مهارتهای لازم هستند با درگیری اولیه با الكل و سایر مواد مرتبط هستند . برای مثال مصرف الكل و سایر مواد توسط والدین  ، باعث نظارت كمتر آنان بر فرزندان خود می ‌شود .

 

هـ) عوامل خطر آفرین اجتماعی

كودكان از طریق مصرف مواد توسط همسالان و نیز بواسطه ی نگرشهای این همسالان نسبت به مصرف مواد تحت تأثیر هستند . همچنین عواملی مثل در دسترس بودن مواد ، شرایط فشارزای اجتماعی و فقر می تواند مصرف مواد را دامن بزند .

 

و) عوامل خطر آفرین داروشناختی

داروشناسی ، عبارتست از مطالعه ی داروها و اثرات آنها بر بدن . مكانیسم تقویتی مغز در ارتباط نزدیك با اثرات داروشناختی مواد است . از جمله اینكه شواهد بسیار قوی مبنی بر تعامل سیستم لیمبیك میانی مغز با اثرات داروها وجود دارد . در این سیستم ، دوپامین که یک انتقال دهنده ی عصبی است و بیشتر به هنگام شادی ما فعال است ، ظاهراً نقش حیاتی در ایجاد اثر تقویتی تحریك الكتریكی بخش میانی قدامی مغز دارد . در این چارچوب ، شاید مهم ترین عامل دارو شناختی روانیِ مؤثر در سوءمصرف داروها به قابلیت دارو در تقویت وضعیت موجود و ایجاد وضعیت مثبت بستگی داشته باشد .

 

عوامل خطرآفرین در مصرف مواد نوجوانان براساس گزارش برخی از صاحب نظران

 

عوامل

عوامل محافظت‌كننده

 

« آنچه که ما را از مصرف مواد باز می دارد »

 

عوامل خطر‌آفرین

 

« آنچه که ممکن است در گرایش به مصرف مواد تسریع به عمل آورد »

فردی  شخصیت محكم و مقاوم ، جهت‌گیری اجتماعی مثبت ، هوش ، مهارتهای رفتاری

رفتارهای مشكل‌آفرین دیرپا و دارای سابقه طولانی،نگرشهای مثبت نسبت به مصرف مواد ، شروع زودهنگام مصرف مواد

 

خانوادگی انسجام، ارتباط عاطفی گرم و با محبت در بین كودك و والدین در كودكی

 رفتارهای توأم با مصرف مواد غیرمجاز در خانواده ، شیوه‌های مدیریت نامناسب در خانواده ، پیوند ضعیف با خانواده ، وجود كشمكش در خانواده

 

تحصیلی  تعهد مدرسه در برابر دانش‌آموزان ، غلب? فرهنگ مغایر با مصرف مواد شكست تحصیلی ، عدم احساس تعهد كافی به مدرسه
همسالان معاشرت با همسالانی كه مواد مصرف نمی ‌كنند طرد شدن از طرف همسالان در مقاطع تحصیلی پایین‌تر
زمینه‌ساز هنجارها، اعتقادات و معیارهای رفتاری مخالف با مصرف مواد در دسترس بودن مواد ، هنجارهای فرهنگی محرومیت اقتصادی شدید ، ازهم‌گسیختگی ‌اجتماعی ‌درجامعه‌یا‌محل‌زندگی

 

 ما را از نظرات خود بهره مند سازید . اگر عوامل دیگری که در گرایش به سوء مصرف مواد مؤثر است را می شناسید ، با ما در میان بگذارید . با ایمیل : family@tebyan.net

 

نویسنده:دکترعزت ا...نیکوزاده

 

مقالات مرتبط:

«معرفی یک خدمت جدید»

می کشمت پدر!!

وابسته به نابودی

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
UserName