• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3468
  • يکشنبه 1386/2/16
  • تاريخ :

امروز در تاریخ(16 اردیبهشت) 

       

امروزدرتاریخ(16اردیبهشت86) 

       

امروز ، شانزدهم اردیبهشت ماه 1386 هجری شمسی ، برابراست با 18 ربیع الثانی 1428 قمری و 6 می   2007 میلادی . رویدادهای مهمی که در طول تاریخ ، درچنین روزی ، بوقوع پیوسته از این قرارند:

***

اسکندر دموستینز را از صحنه خارج کرد

2342 سال پیش در چنین روزی در سال 335 پیش از میلاد ، به نوشته مولف دائرة المعارف دمكراسی، اسكندر مقدونی كه سرگرم انحلال «كشور - شهرها» ی یونان و تأسیس یك حكومت مركزی بود ، «دموستینز» حقوقدان یونانی را متهم به طرح توطئه نسبت به جان خود كرد و از صحنه خارج ساخت.

« دموستینز» معتقد به ادامه استقلال كشور ـ شهرهای یونانی و نیز كنفدراسیون بود و شعار می داد: یك دولت مركزی که اختیارات وسیع داشته باشد، پس از اندك مدتی، تبدیل به یك ماشین بوروكراتیك و چاهی ویل برای بلعیدن و اتلاف پول عمومی و وسیله ای برای تضییع حقوق مردم خواهد شد و با نطق هایش اسكندر را درمانده و كلافه كرده بود.

***

درگذشت بر كیارق ، فرزند ملك شاه سلجوقی

930 سال پیش درچنین روزی در سال 498 قمری  ، « ركن الدین ابو المظفر بر كیارق» فرزند ملك شاه سلجوقی و چهارمین حاكم این سلسله در بروجرد از دنیا رفت. بر كیارق در 13 سالگی پدرش را از دست داد و توسط تركان خاتون زوجه ملكشاه كه قصد به سلطنت نشاندن پسر چهار ساله اش را داشت به زندان افتاد. اما غلامان خاص خواجه نظام الملك در نظامیه اصفهان بر تركان خاتون شوریدند و بر كیارق را آزاد كردند. وی توسط همین گروه در ری به سلطنت نشست و از آن پس جنگها و نبردهای بسیاری میان شاهزادگان مدعی سلطنت در قلمرو سلاجقه بر پا شد. بدین سبب در عهد بركیارق قدرت و وحدت دولت سلاجقه رو به ضعف نهاد .

برکیارق، در سن 25 سالگی و در حالیکه با این سن و سال، 12 سال و 4 ماه سلطنت کرده بود ، بر اثر بیماری سل ، در بروجرد درگذشت . بیشتر دوران پادشاهی وی به نبرد و کشمکش گذشت.

برکیارق رسما جانشین ملکشاه و الب ارسلان بود؛ اما جز بر بلاد جبل و اصفهان و عراق عرب، بر سایر ممالک وسیع سلجوقیان حکم نمی راند. شام و بلاد روم و کرمان و دیاربکر و ارمنستان و ... هرکدام در دست دیگر امیران سلجوقی بود. این وضعیت در نهایت به تجزیه دولت سلجوقی منجر شد. در میان پادشاهان سلجوقی، پس از این، تنها سلطان محمد (جانشین برکیارق) بود که بر تمام تصرفات این سلسله حکومت کرد.

***

زادروز نجم الدین ، از بزرگان فقهای شیعه

826 سال پیش درچنین روزی در سال 602 قمری ، « محقق حلی ملقب به نجم الدین» از مفاخر علمای امامیه و از بزرگان فقهای شیعه در قرن هفتم چشم به جهان گشود . او عالمی جلیل القدر و فقیهی فاضل بود و در شعر و ادب و فصاحت و بلاغت شهره آفاق بشمار می رفت. علاوه بر فقاهت و جامعیت تمامی علوم در انشاء و قریحه شعری ادیبی كم نظیر بود و اشعار بسیاری از این محقق برجسته باقی است. او شاگردان فراوانی تربیت كرد و اكثر فقهای نامی جملگی خوشه چین خرمن كمالات وی به شمار می رفتند كه از آن جمله می توان به علامه حلی اشاره كرد. از این فقیه برجسته آثاری قلمی متعددی بر جای مانده است كه از آن جمله اند« شرایع الاسلام مختصر الشریع، معارج در فقه« و« كتاب نافع» را بر شمرد.

***

زادروز ژان باتیست دولامارك ، طبیعی دان فرانسوی

263 سال پیش درچنین روزی در سال 1744 میلادی ، ژان باتیست دولامارك طبیعی دان فرانسوی بدنیا آمد. او با نگارش نخستین كتاب خود بنام گیاهان فرانسه شهرت یافت. آثاربعدی لامارك فرهنگ گیاهشناسی و تاریخ طبیعی بود كه برشهرت او افزود. این دانشمند فرانسوی درزمان انقلاب كبیرفرانسه سرپرستی موزه تاریخ طبیعی را به عهده داشت و دركناراین مسئولیت تحقیقات جامع و مفصّلی درباره بی مهرگان زنده و فسیلها انجام داد. كتابهای فلسفه جانورشناسی و تاریخ جانوران بی مهره لامارك بعدها فریضه تكامل تدریجی و تاریخی موجودات زنده قرارگرفت.

***

دعوت مهاجران انگلیسی به قیام ، توسط پاتریک هنری

 

پاتریک هنری

232 سال پیش در چنین روزی در سال 1775  میلادی ، پاتریك هنری اندیشمند و مبارز آمریكایی ، از مهاجر نشینان انگلیسی این سرزمین خواست كه بپاخیزند و آزادی و استقلال خود را از انگلستان ـ انگلیسی كه با آنان پنج هزار مایل فاصله دارد و از چنین مسافتی حق حكومت كردن بر آنان را ندارد - بگیرند.

وی برای تحریك مهاجرنشینان به قیام، این جمله مشهور خود را كه باقی مانده است بیان داشت: به من آزادی و استقلال بدهید، و یا مرگ.

***

زادروز "رابیند رانات تاگور" ، شاعر و متفکر هندی

 

رابیند رانات تاگور

146 سال پیش درچنین روزی در سال 1861 میلادی ،  رابیند رانات تاگور فیلسوف، ادیب و شاعرمتفكرهندی درشهر  کلکته  درخانواده مهاراجه ای که بسیار ثروتمند بود ،  متولد شد.

تاگور از پیروان نهضت ادبی و فلسفی «راجا را موهان روی » در هند بود . او کار ادبی خود را درسال 1876 با سرودن اشعار «غنایی» آغاز کرد. آثار اولیه ی وی تقلیدی از شعرای بزرگ هندی بود که با مایه ای از فولکلور چاشنی خورده بود، لیکن درسال 1878 منظومه های  «ترانه های آفتاب» و «سرودهای شبانه» که حاوی ایده های انسانی و بزرگی  بودند انتشار یافت. انتشار آنها در سراسر هندوستان وی را به عنوان یک شاعر بزرگ معرفی کرد. او برای اندیشه های خود قالبی از رمانتیسمی داشت که از فرهنگ و دانش و سرودهای جاویدان و با عظمت هند باستانی آکنده بود.

 این شاعرگرانقدردرسروده ها و نوشته های خود توصیفهای طبیعی را با تفكرات مذهبی و فلسفی درهم آمیخته است. ازاین ادیب بزرگ هند حدود 50 نمایشنامه، 100دیوان شعر، 40داستان كوتاه و بلند و تعدادی رساله و كتابهای فلسفی باقیست.

 تاگور درهند به نهضت ملی مردم هند پیوست و با آزادیخواهان هندی همراه شد تا استقلال كشورش را بدست آورد. او درسال 1913 میلادی به عنوان اولین هنرمند از آسیا جایزه ادبی نوبل را دریافت كرد.

رابیند رانات تاگور بیش از شصت اثر منظوم منتشر نمود وداستانهای بزرگ ، مقالات ، نمایشنامه های او به اغلب زبانهای زنده دنیا ترجمه شده است . ازآثار جاویدان او می توان «سلطان قصر سیاه »، «میوه جمع کن»، «اشعارخیبر»، «رشته های گسسته»، «نامه هایی به یک دوست»، «پیوند آدمی»،«مذهب بشر»، «شخصیت» ،«نکاتی از بنگال» و «هدیه عاشق» را نام برد .

شخصیت تاگور کاملاً در آثار او متجلی است. او به عنوان یک هنرمند رسالت خود را می شناخت و همیشه آماده ی مبارزه با بیداد و ظلم و شقاوت بود . متد فلسفی این نابغه ی بزرگ مبتنی بر درون بینی و اعتماد به تجلی بارقه ای از نورخداوند در وجود انسان است و اندیشه های فلسفی او در پیدایش مکاتب فلسفی جدید تاثیری عظیم بخشیده است .

وی  درهفتم اوت 1941 در شهر کلکته  در80 سالگی  درگذشت .

***

كشف عامل بیماری «سل» توسط رابرت کخ

 

رابرت کخ

125 سال پیش در چنین روزی در سال 1882 میلادی ، «رابرت كخ» زیست شناس آلمانی میكروب سل را كشف كرد و موفق شد این بیماری را مهار كند. دانشمندان جهان به پاس این خدمت، بر میكروب سل نام « باسیل دو كخ » گذارده اند.

 این میكروب در برابر دارو مقاومت می كند و تا كشف پنی سیلین مخصوص درمان آن (استرپتوماسین)، این میكروب از قاتلین عمده بشر بود. میكروب بیماری سل می تواند سال ها در بدن بدون فعالیت باقی بماند و هنگامی كه زمینه را مهیا ببیند شروع به تاخت و تاز كند. ضعف بدن بر اثر بیماری های دیگر، سوء تغذیه و یا فعالیت جسمانی شدید، زمینه فعالیت این میكروب را آماده می سازد.

رابرت کخ در هانوور و در خانواده ای که دوازده فرزند داشتند، چشم به جهان گشود. او در سال 1866 درجه دکتری خود را از دانشگاه گوتینگن دریافت نمود. رابرت کخ در ابتدای مطالعات و آزمایشات خود، خون حیوان مبتلا به یک بیماری خاصی را  مورد آزمایش قرار داد و  متوجه شد که باسیلهایی در آن خون وجود دارند. به کمک باسیلها سرم سیاه زخم را کشف کرد. سپس یک باکتری ار به بدن موشی انتقال داد و مرتبا از موشی به موش دیگر منتقل کرد. در این انتقال ها پیوسته با سیل و افزایش تعداد روبه رو شد. او توانست میکروب را خارج از بدن موجود زنده کشف کند.این نخستین بار بود که میکروب را در خارج از بدن موجود زنده تولید می کردند. او نتیجه مطالعات خود را در مجله ای منتشر کرده و نشان داد که به چه طریق می توان با رنگ کردن میکروب ها آنها را زیر میکروسکوپ مشاهده نمود. او به واسطه کشف خود، پزشک مشهوری شده بود و دیگر گمنام نبود و همه او را می شناختند. کخ اصول و قواعدی را بنیان نهاد و مشخص کرد که ابتدا باید میکروب را در بدن بیمار تشخیص داد و سپس آن را کشت داده و وارد بدن دیگری کرد، اگر بیماری اصلی دوباره بروز کرد در این صورت می توان میکروب اولیه را عامل بیماری زا دانست. وی در سال 1882 میکروب سل را کشف کرد و یک سال بعد اظهار کرد  با تلقیح سرم می توان از مبتلا شدن جانداران دیگر جلوگیری کرد. او با تکنیکهای خاص خود موفق به شناخت بساری از بیماری های عفونی گشت . وی در سال 1905 به اخذ جایزه نوبل نائل آمد. کخ در سالهای اواخر زندگی پربارش، به بیماری که خود میکروب آن را کشف کرده بود، مبتلا شد. این دانشمند بزرگ جهان در 27 مه سال 1910 در اثر بیماری سل در سن شصت و پنج سالگی دیده از جهان فروبست.

***

شكست نیروهای دولتی از سالارالدوله و كشته شدن یپرم خان

 

 

سالارالدوله

95 سال پیش در چنین روزی در سال 1291 شمسی ، در زد و خورد نیروهای دولتی با افراد مسلح  سالارالدوله پسر مظفرالدین شاه ، كه ادعای سلطنت داشت در نزدیكی همدان، نیروهای دولتی شكست خوردند و با برجای گذاردن مقدار زیادی اسلحه و مهمات فراركردند.

     در پی این شكست، از تهران یپرم خان رئیس نظمیه (پلیس) كه از مجاهدان مشروطیت بود و در شكست دادن محمدعلی شاه مشاركت فعال كرده بود، با افرادش عازم جنگ مدعیان سلطنت شد.

     پیرم 29 اردیبهشت در نبرد با هواداران مسلح سالارالدوله كشته شد. سالارالدوله سال ها در مناطق غرب ایران با نیروهای دولتی زد و خورد می كرد و تا ساوه هم پیشروی كرده بود كه بالاخره شكست خورد.    

***

استقلال آلمان

 

52 سال پیش درچنین روزی در  سال 1955 میلادی ، جمهوری فدرال آلمان استقلال خود را اعلام کرد . این اتفاق ده سال پس از پایان جنگ جهانی دوم رخ داد .

آلمان ، امروز یکی از صنعتی‌ترین کشورهای پیشرو جهان است. این کشور که در قاره اروپا واقع شده از شمال با دریای شمال، دانمارک و دریای بالتیک، از شرق با لهستان و جمهوری چک، از جنوب با اتریش و سوییس و از غرب با فرانسه، بلژیک، لوکزامبورگ و هلند هم‌مرز است.

آلمان دارای نظام سیاسی جمهوری فدرال دموکراتیک پارلمانی بوده و دارای 16 فدراسیون است. این فدراسیون‌ها می‌توانند در برخی مسائل مستقل عمل کنند. آلمان هنگام جنگ فرانسه و پروس در سال 1871 به عنوان یک ملت دولت متحد شد.

جمهوری فدرال آلمان یکی از اعضای سازمان ملل متحد، ناتو، کشورهای گروه هشت و گروه پنج بوده و از بنیانگذاران اتحادیه اروپا است. این کشور پرجمعیت‌ترین و ثروتمندترین عضو اتحادیه اروپا نیز هست.

احزاب عمده سیاسی در این کشورعبارتند از:

حزب سوسیال دموکرات (سوسیالیست)

حزب دموکرات مسیحی (محافظه کار)

حزب سوسیال مسیحی

حزب دموکرات آزاد (لیبرال)

حزب سبز (حفاظت از محیط زیست)

حزب سوسیالیسم دموکراتیک (حزب کمونیست آلمان شرقی سابق)

***

آغاز نخست وزیری علی امینی

 

46 سال پیش در چنین روزی در سال 1340 شمسی ، در پی اعتصاب و تظاهرات خیابانی معلمان تهران و كناره گیری شریف امامی از نخست وزیری، علی امینی مأمور تشكیل كابینه شد . در این روز او ضمن نطقی كشور را در وضع بد اقتصادی و در آستانه ورشكستگی مالی توصیف كرد . تحت تأثیر این اظهارات بهای زمین و خانه ظرف چند روز به كمتر از نصف قیمت سابق پایین آمد.

     برخی مدعی شده بودند كه تظاهرات معلمان به اشاره آمریكا صورت گرفته بود تا با تغییر كابینه، اصلاحاتی كه از شاه خواسته شده بود عملی شود.

اما علی امینی که در سال 1284 در تهران متولد شده بود ، از سال 1312 و در وزارت دادگستری فعالیتهای دولتی خود را آغاز کرد . وی در سال 1315 رییس کل گمرک و در سال 1318 معاون وزیر دادگستری شد .از دیگر پستهای وی این عناوین را می توان نام برد:

دبیر کل شورای عالی اقتصاد و ریاست بانک صنعتی و معدنی ایران ، وزیر اقتصاد ملی در دولتهای علی منصور و مرحوم مصدق ، وزیر دارایی در کابینه زاهدی ، وزیر دادگستری کابینه علاء و در سالهای 40 و 41 نخست وزیر .

 از اتفاقات مهم دوره او ایجاد سیاست اصلاحات ارضی بود که قصد داشت به کمک این شیوه از بار سیاسی و اقتصادی مالکان و تاحدود زیادی نیروهای سیاسی چپ   در کشور بکاهد . چراکه شاه معدوم تصورمی کرد در این صورت نیروهای  کار از روستا ها به در خواهند آمد . با این حال سیاست اصلاحات ارضی نا موفق می نمود . چرا که علاوه بر افزایش طبقه متوسط شهر نشین بسیاری از روستاییان را همچنان از داشتن زمین و علاوه بر آن کار کشاورزی محروم ساخت . 

او پس از سال 41 طی 15 سال از صحنه سیاست خارج بود تا اینکه در سالهای پایانی دوران پهلوی بار دیگر به صحنه سیاست بازگشت که البته این بازگشت دیری نپایید.

***

درگذشت محمد علی امیر جاهد ، شاعر و تصنیف ساز

امیرجاهد

30 سال پیش در چنین روزی در سال 1356 شمسی ، محمد علی امیرجاهد ، شاعرپرشورایرانی ، در سن 81  سالگی به سرای باقی شتافت.

محمد علی امیرجاهد معروف به امیر جاهد در سال 1275 شمسی در تهران به دنیا آمد. وی اولین فرزند خانواده بود ووقتی قدم به كلاس دوم دبیرستان دارالفنون گذاشت پدرش را از دست دادوسرپرستی خانواده پر عائله خود را به عهده گرفت . او تحصیلات خود را دردارالفنون به پایان رساند و ازهمان زمان درروزنامه های رسمی و جراید دیگربه خبرنگاری و خدمات مطبوعاتی مشغول شد. آنگاه در سال 1305 به انتشار سالنامه پارس پرداخت كه انتشار آن 28 سال ادامه یافت .

 امیرجاهد درزمان جنگ جهانی اول ازجمله خبرنگارانی بود كه به سیاست متجاوزان اعتراض می كرد و با سری پرشور ازمهرمیهن، اشعارو تصنیف های شورانگیزمی سرود و درجراید منتشرمی كرد.

محمد علی  امیر جاهد یكی از شاعران وتصنیف سازان برجسته دوران خود است كه اشعارش دارای مضامین میهنی –اجتماعی- سیاسی وفلسفی است. تصنیف هایش در سال 1333 و 1349 در دیوانش همراه با نت آهنگهایش به چاپ رسیده است .

امیر جاهد در سفر به غرب كشور در هنگام پیوستن به مهاجرین در شرق قزوین از سوی قزاقهای روسیه تزاری دستگیر شد و پس از مدتی  از این گرفتاری خلاص‍ی یافت در سال 1299 به استخدام مجلس شورای ملی درآ مد نامبرده دبیر انجمن اشاعه واعتلای موسیقی نیز شد ومدتی هم مسئولیت هنرستان شبانه موسیقی ملی به وی سپرده شد . تصانیف ارزشمندی توسط او ساخته شد که برخی از آنها از این قرارند: كشوردل ، جان من ، در بهار امید ، در ملك ایران، هزار دستان به چمن و ...

سر انجام این هنرمند فرهیخته وگرانقدر در سال 1356 در 81 سالگی در گذشت .

***

 

در گذشت بابی ساندز

26 سال پیش درچنین روزی در سال 1981 میلادی ، بابی ساندزشاعر و مبارز مشهور ایرلندی پس ازهفته ها  اعتصاب غذا در زندانهای انگلستان در گذشت .

وی عضو ارتش جمهوری‌خواه ایرلند و عضو مجلس عوام انگلیس بود . او در اعتراض به رعایت نکردن حقوق زندانیان سیاسی و شرایط نامساعد زندان دست به اعتصاب غذا زد و سرانجام پس از 65 روز مقاومت بی‌امان در زندان "میز" در نزدیکی بلفاست درگذشت. ساندز 27 ساله، طول مدت اعتصاب غذا بارها به اغما رفت، اما بر خواسته‌‌های خود پای فشرد تا مرگ او را مغلوب کرد.

 بر اثر  مرگ این شاعر و نماینده‌ مردم ایرلند بسیاری از مردم انگلستان دست به اعتصابات گسترده ای زدند .

***

منابع:

مهر

روزنامک

صدا و سیما

شرقیان

کتاب خاطرات علی امینی

زیست نامه

آستان جانان

تبیان

دانشنامه رشد

ویکی پدیا

irib

امروز در تاریخ (7 تیر )

امروز در تاریخ (7 تیر )

امروز در تاریخ (7 تیر )
امروز در تاریخ (24 اردیبهشت)

امروز در تاریخ (24 اردیبهشت)

امروز در تاریخ (24 اردیبهشت)
امروز در تاریخ (17  اردیبهشت )

امروز در تاریخ (17 اردیبهشت )

امروز در تاریخ (17 اردیبهشت )
امروز در تاریخ(30خرداد )

امروز در تاریخ(30خرداد )

امروز در تاریخ(30خرداد )
UserName