• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1544
  • پنج شنبه 1385/12/17
  • تاريخ :

امروزدرتاریخ(17اسفند85)

امروز ، پنجشنبه هفدهم اسفند ماه 1385 هجری شمسی ، برابراست با 18 صفر 1428 هجری قمری و 8 مارس 2007 میلادی . رویدادهای مهمی که در طول تاریخ ، درچنین روزی ، بوقوع پیوسته از این قرارند:

***


قتل « ابو طیب احمد بن حسین » شاعر بزرگ و انقلابی عرب

1042 سال پیش در چنین روزی در سال 965 میلادی ، المتنبّی ( ابو طیب احمد بن حسین ) شاعربزرگ عرب در بازگشت از سفر شیراز و دیدار امیر عضد الدوله دیلمی به بغداد در نزدیكی این شهر گرفتار راهزنان شد و به دست آنان در سن 50 سالگی به قتل رسید.

ابو طیب كه در كوفه ( نجف ـ عراق ) به دنیا آمده بود در جوانی از انقلابیون قرمطی بود . وی در شام تحصیل كرده بود ، ولی علاقه داشت كه میان اعراب بدوی زندگی كند .

در جریان همفكری با انقلابیون قرمطی دستگیر و دو سال در زندان بود و گفتن شعر را از زندان آغاز كرد.

پس از آزادی از زندان در شام ماند و چون در طنزهایش حاكم دمشق را هجو كرده بود از ترس او به قاهره گریخت و بعدا از آنجا به بغداد رفت .

وی علاوه بر قصیده كه سبك شاعران عرب بود غزل هم گفته است كه بدعتی در شعر عرب بشمار می رود.

***


تولد زمخشری

932 سال پیش در چنین روزی در سال 1075 میلادی ، عبدالقاسم محمود ابن عمر زمخشری خوارزمی ، متاله اسلامی دیده به جهان گشود. وی از علمای شافعى مذهب است که تالیفات بسیاری از خود به جای نهاده است. کشاف عنوان مهمترین اثر اوست که شیخ طبرسی نیز برآن حاشیه نوشته است. این کتاب معروفترین و متقن‏ترین تفاسیر اهل تسنن است. از نظر نکات ادبی، به ویژه نکات بلاغتی، در میان همه تفاسیر ممتاز است . وی کتب بسیاری در ادب، حدیث و موعظه تألیف کرده است. با اینکه این مرد از بلاد شمالی ایران و سرزمینهای سردسیر بود سالها در مکه معظمه مجاور شد و گرمای طاقت فرسای‏ هوای آنجا را تحمل کرد، زیرا معتقد بود مجاورت بیت‏الله آثار معنوی‏ فراوانی دارد. چون سالها مجاور بیت‏الله بود به " جارالله " معروف‏ گشت و ظاهرا در همان وقت تفسیر کشاف را نوشت .زمخشری در یکی از مسافرتهای علمی زمستانی خود در خوارزم، یک پای خود را از دست داد پس از این واقعه از پای چوبی کمک می‏گرفت با همان حال‏ مسافرتهای طولانی کرد و چند سال مجاور بیت‏الله بود. تولد زمخشری در سال‏ 467 ه ق ، و وفاتش در سال 538 ه ق واقع شده است.

***


درگذشت ایلدرم بایزید ، سلطان عثمانی

604 سال پیش در چنین روزی در سال 1403 میلادی ، ایلدرم بایزید اول سلطان عثمانی در گشت .

وی در جنگ آنكارا در ژوئیه 1402 میلادی به اسارت امیر تیمور گوركان در آمده بود و تیمور او را در قفس آهنین قرار داده و همانند طوطی همه جا با خود می برد .

وی پس از درگذشت پدرش مراد اول سلطان عثمانی شده بود. بایزید در طول حكومت خود سالونیك را در یونان تصرف كرد ، بلغارها را شكست داد و هشت سال قسطنطنیه ( استانبول ) را در محاصره داشت ، ولی موفق به تصرف آن نشد.

امیر تیمور احتمالا قصد جنگ با او را نداشت . وی هنگامی كه در شام سر گرم تاخت و تاز بود برای بایزید نامه ای فرستاده بود كه بایزید پاسخی بی ادبانه و سراسر افترا به تیمور نوشته بود و همین امر باعث حمله تیمور به قلمرو او شد .

با این كه نیروهای تیمور از نظر شمار به مراتب كمتر از نیروهای بایزید بودند پیروز شدند و بایزید اسیر شد و او را به نحوی که در بالا گفته شد کشت .

***


حمله افغانستان به ایران

285 سال پیش در چنین روزی در سال 1722 میلادی ، میرمحمود پادشاه افغانستان به ایران حمله کرد .

پس از شاه عباس دوم بود، که هر یک از پادشاهان صفوی ، به گونه ای در فروپاشی سلسله صفوی سهم داشتند.آنگاه که سلطنت به شاه سلطان حسین رسید میدان سیاسی که از مردان آزموده خالی بود، راه را برای سرکشی والیان و همسایگان گشوده تر کرد.

او که همانند دیگر پادشاهان پرورده دست غلامان و حرمسرا بود ، پس ازبه سلطنت رسیدن شیوه زندگی پیشین را پی گیری کرده و اداره کشور را به وزیران سپرد. زمانی که اراده به انجام کاری می کرد جز با مشورت پیشگویان و اندرزهای خرافی آنان نبود. همزمان با چنین نوع رهبری در ایران، کشور روسیه زیر فرمان پطر کبیر در شمال، سلطان محمد عثمانی در غرب، و کشور های اروپائی ( انگلیس، هلند و فرانسه) با فرمانروایان آزموده همه از نابسامانی و ضعف سلسله صفوی آگاه شده و هر یک به گونه ای چشم به ایران دوخته و برای سود جوئی از این میدان بی سردار نقشه های شیطانی می کشیدند.

از سوی دیگر فرمانداران داخلی هر یک سر شورش برداشتند که از میان آنان محمود پسرمیر ویس گوی را ربود.

میرویس کلانتر قندهار بود. پس از درگذشت او، برادرش میر عبدالعزیز جانشین او شد و به دست محمود کشته شد و امیران و سران محمود را همراهی کرده و به لشگر کشی به ایران و ستیز با سلطان حسین یاری دادند.

محمود که با پادشاهی بی اراده و ضعیف روبرو بود به آسانی توانست شهر های ایران را یکی پس از دیگری تسخیر کرده و به سوی پایتخت بشتابد.

***


تولد اتوهان شیمیدان آلمانی

128 سال پیش در چنین روزی در سال 1879 میلادی ، اتو هان فیزیدان و شیمیدان آلمانی به دنیا آمد.

وی در سال 1944 میلادی نوبل شیمی را از آن خود کرد. وی به همراه فریتس استراسمن جایزه انریکو فرمی را نیز در همین زمینه دریافت نمود.

در اواخر سال 1938 اتو هان، لیزه مایتنر و فردریک اشتراسمن به اکتشافی دست یافتند که دنیا را تحت تأثیر قرار داد، آنها متوجه شدند که می‌توان کاری کرد که هسته‌های اورانیوم 235 شکسته شوند.

این فیزیکدانان با بمباران هسته اتم اورانیوم به وسیله نوترون ها، به عناصر رادیواکتیوی دست یافتند که جرم اتمی کوچکتری نسبت به اورانیوم داشتند. برای توصیف علت ایجاد این عناصر، لیزه میتنر و اتوفریش پدیده شکاف هسته را در اورانیوم توضیح دادند و در اینجا بود که ناقوس شوم اختراع بمب اتمی به صدا درآمد.

تا سال 1939 مباحث فیزیک هسته ای صرفاً آزمایشگاهی و کاربردهای فنی آن اندک بود، تا این که شکافت هسته این امکان را فراهم نمود که از هسته اتم، انرژی آزاد شود. از آن موقع به بعد تحقیقات در این زمینه صورت سری به خود گرفت. در آن زمان در ایالات متحده امریکا حدود یک میلیارد دلار فقط صرف تهیه یک بمب اتمی می شد.

***


شورش مردم اصفهان بر علیه ظل السلطان ، والی شهر

100 سال پیش در چنین روزی در سال 1285 هجری شمسی ، مردم اصفهان كه از دیر زمان بر ضد ظل السلطان والی این خطه شورش كرده بودند در تلگرافخانه شهر متحصن شدند و اعلام كردند كه تا محمد علی شاه قاجار پاسخ تلگرام آنان را ندهد و ظل سلطان ( مسعود میرزا ) را عزل نكند تلگرافخانه را ترك نخواهند كرد. اصفهانی ها ظل سلطان را متهم به ظلم و تعدی و رفتار استبدادی كرده بودند.

شورش اصفهانی ها از 16 اسفند ماه شدت یافته بود. محمد علی شاه كه سرگرم تعیین ولیعهد و بر گزاری مراسم مربوط بود دادن پاسخ به تلگرام اصفهانی ها را به تاخیر انداخته بود . این تعلل باعث شد گروهی از اصفهانی ها كه به ستوه آمده بودند در كنسولگری انگلستان در آن شهر متحصن شوند . در آن زمان تحصن در سفارتخانه انگلستان در تهران و كنسولگری های این كشور در شهرها تشویق می شد تا وسیله مداخله هرچه بیشتر انگلیسی ها فراهم شود ، مقامات بالای كشور بیشتر بترسند . از زمان امضای قرارداد سال 1907 سن پترز بورگ ( تقسیم ایران به مناطق نفوذ میان روسیه و انگلستان) كار تحصن تشویق بیشتری می شد و مردم بی خبر ازسیاست ، فریب می خوردند كه اقدام آنان مغایر منافع وطن بود.

سرانجام 25 اسفندماه محمد علی شاه ، ظل سلطان را از حكومت اصفهان برداشت و بعدا اورا حاكم فارس كرد و شورش اصفهانی ها پایان یافت.

***


تصمیم کمیسیون نفت در مورد ملی شدن نفت

56 سال پیش در چنین روزی در سال 1329 ه ش ، کمیسیون نفت مجلس شورای ملی پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت در سراسر کشور را به تصویب رساند .

متن پیشنهاد تصویب شده بدین شرح بود :

« به‌نام سعادت ملت ایران و به‌منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نمائیم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثنا ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری در دست دولت قرارگیرد. »

مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در 29 اسفند 1329 تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد .

***


تشکیل جلسه برای تقسیم نفت ایران

53 سال پیش در چنین روزی در سال 1332 ه ش ، و چندین ماه پس از کودتای بیست و هشت مرداد 1332 ، نمایندگان 8 کمپانی بزرگ نفتی طی نشستی نفت ایران را بین خود تقسیم نمودند . در این نشست نتیجه بر این شد که دو پنجم سهام کنسرسیوم متعلق به پنج کمپانی آمریکایی، دو پنجم سهام متعلق به شرکت (سابق) نفت ایران و انگلیس و یک پنجم متعلق به شرکت رویال داچ شل و کمپانی فرانسوی باشد.

همچنین در این روز روزنامه اطلاعات نوشت اختلاف آمریکا و انگلستان بر سر چهار درصد سهام مانع اصلی پیشرفت مذاکرات نفت لندن بود. آمریکا نیز پیشنهاد کرد سهم شرکت سابق در کنسرسیوم نفت چهل در صد باشد. در عین حال کمپانیهای نفت متعهد شدند سیصد میلیون دلار به شرکت سابق بپردازند.

***


بر کناری علم از قدرت

43 سال پیش در چنین روزی در سال 1342 ه. ش ، محمد رضا پهلوی شاه ایران اسدالله علم را برکنار ساخت و حسنعلی منصور به نخست وزیری رسید.

علم در سال 1298 در بیرجند متولد شد؛ پس طی دوران كودكی وارد مدرسه شوكتیه در بیرجند شد ودوره مدرسه مزبور راپایان داد و علاوه بر دروس مدرسه در تعلیم حسن خط انشاء و ادبیات فارسی از معلمین خصوصی بهره گرفت وبرحسب تربیت خانوادگی سواركاری و تیراندازی را تعلیم دید وبه تهران انتقال یافت. در آن ایام پدرش از نزدیكان و معاشرین رضاخان پهلوی بود و طبعاً او نیز به دربار راه یافت و به تقاضای سن با ولیعهد كه تازه از اروپا بازگشته و دوره دو ساله دانشكده افسری را طی می كرد، تدریجاً آشنا شد . او برای ادامه تحصیل به دانشكده كشاورزی كرج رفت و دوره سه ساله دانشكده مزبور را پایان داد.

در سال 1325 امیر اسدالله فرماندار سیستان و بلوچستان شد، در سال 1329 وزیر کشاورزی و چندی بعد وزیر کشور شد. علم در 28 تیر ماه 1341 از طرف شاه به نخست وزیری منصوب گردید. اولین اقدامی كه علم در دوران نخست وزیری اش انجام داد، لایحه انجمن های ایالتی و ولایتی بود كه در این لایحه به زنان حق رأی داده می شد. علم در نخست وزیری خوداولین كنگره دهقانان ایران را تشكیل داد و خواسته های شاه را در شش اصل در كنگره مطرح وبه تصویب رسانید .

دولت برای تصویب اصول 6 گانه متوسل به رأی عمومی مردم شد و روز 6 بهمن 1341 رفراندوم در سراسر كشور انجام گرفت و اصول مزبور از طرف شاه برای اجرا به دولت ابلاغ شد. روحانیون برای خنثی ساختن كار دولت دست به مخالفت برداشتند و دولت علم با شدت هر چه تمام تر به سركوب مخالفان پرداخت.

علم در دوران نخست وزیری خود مجری انقلاب سفید بود. وی در ماجرای قیام مردم در پانزدهم خرداد 1342 به عنوان یکی از عوامل سرکوب مردمی ظاهر گشت و در این حوزه جنایات بی شماری مرتکب شد. وی پس از اتمام دوران نخست وزیری رییس دانشگاه پهلوی شیراز شد. علم در سال 1345 بار دیگر به صحنه سیاست بازگشت و به وزارت دربار منصوب گردید. در این پست او به مدت ده ‌سال و نه‌ ماه در کنار شاه بود.

او در به وقوع پیوستن کودتای 28 مرداد تلاش های بسیاری کرد و در واقع می توان وی را یکی از عوامل کودتا دانست.

وی در فروردین سال 1357 درگذشت.

***


اعتصاب در سراسر ایران به نشانه اعتراض به کشتار مردم تبریز

29 سال پیش درچنین روزی درسال 1356ه.ش ، درپی كشتاروحشیانه مردم مسلمان و انقلابی تبریزبه دست نظامیان رژیم ستمشاهی ، اكثردانشگاهها و مدارس متوسطه درسراسرایران برای اعتراض به این اعمال غیرانسانی به مدت یك هفته با تحریم كلاسهای درس به حالت تعطیل واعتصاب عمومی درآمدند.

***


درگذشت استاد احمد عبادی

14 سال پیش درچنین روزی در سال 1371 ه.ش ، استاد احمد عبادی راوی ردیف و استاد كم نظیرسه تارو هنرمند ارزشمند عرصه موسیقی اصیل ایرانی درگذشت.

استاد احمد عبادی در سال 1906 میلادی در تهران دیده به جهان گشود . وی پسر میرزا عبدالله بود و تنها هفت ساله بود که پدر موسیقیدانش را از دست داد . وی به همراه خواهران و برادرانش تحت آموزش های روحی و علمی پدر سه تار را به مهارت بسیار فرا گرفتند . استاد عبادی در هجده سالگی در نواختن سه تار مهارت کامل یافت .

استاد عبادی در نواختن سه تار دارای سبک و شیوه‌ای مخصوص به خود بود که کمتر کسی توانسته از عهده تقلید آن بر آید. عده‌ای سبک خاص ساز زدن او را مربوط به امکانات و وسایل صدا برداری زمان وی می‌دانند. مضرابهای تک سیم و دومضراب‌ها از مشخصه‌های بارز سبک وی هستند.

از کارهایی که او در نوازندگی سه تار ایجاد کرد، ابداع کوکهای مختلف در سه تار است که در آلبوم کوک سه تار آنها راعرضه کرده است.

وی در طول دوره کاری خویش آثار بسیاری را برای رادیو به اجرا در آورد که بر نامه گلها یکی از آنها بود .

استاد عبادی ازابتدای تأسیس رادیو با این مركزهمكاری كرد. سبك استاد عبادی تركیبی ازشیوه پدرش میرزا عبدالله و ابداعات وخلاقیتهای خاص خودش بود كه براثرسالها ممارست بدست آورده بود.

ازوی آثاربسیاری درعرصه موسیقی بجای مانده كه برای رهروان موسیقی سنتی ایران گنجینه‎ای گرانبهاست. ازجلمه این آثار«اجرای كوكهای مختلف سه تار است» كه حاصل 80 سال تجربه استاد عبادی است.

وی در سال 1371 ه ش در تهران دیده از جهان فروبست . از او آثار پژوهشی و تکنوازی بسیاری به جای مانده است .

***

منابع :

روزنامک

ویکی پدیا

مهر

صداوسیما

سالنامه موسیقی ایران :ج 1و2

ASHENA

UserName