• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1887
  • پنج شنبه 1382/7/10
  • تاريخ :

گزارش همایش كاستیها و راهكارها در بخش فرهنگ

آلبوم تصاویر

همایش " كاستیها و راهكارها در بخش فرهنگ"روز یكشنبه شش مهر ماه سا ل82 در تالار فردوسی دانشكده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد. در این همایش مصوبات پیشنهادی بخش فرهنگ به برنامه چهارم توسعه كشور ارائه گردید.

اصلی ترین بخش این همایش ارائه گزارش مطالعات كار گروههای تخصصی درباره راهكارهای توسعه فرهنگ بود كه بدنه اصلی این همایش را تشكیل می داد. از جمله این گروهها می توان به گروههای تخصص، كتاب، مطبوعات و خبرگزاری ها ، هنر و سینما، گردشگری، میراث فرهنگی، روابط بین الملل فرهنگی، فضاهای فرهنگی، فناوری اطلاعات، فرهنگ دینی، آموزش و پژوهش فرهنگی،  حج و اوقاف و امور خیریه اشاره كرد.

 علاوه بر گزارش كار گروهها، هفت مقاله و گزارش از طرح های پژوهش ملّی كه از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در طول برنامه سوم توسعه انجام شده بود ارائه گردید.

از سخنرانی های مهم این همایش می توان به سخنرانی جناب آقای دكترخاموشی ریاست محترم سازمان تبلیغات اسلامی و جناب آقای مسجد جامعی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره نمود كه خلاصه ای از آنها ارائه می گردد:

*سخنرانی حجة الاسلام و المسلمین خاموشی ریاست محترم سازمان تبلیغات اسلامی

آقای دكتر خاموشی در سخنان خود ضمن بیان نقش تعیین كننده مباحث فرهنگی در جوامع امروزی و اشاره به بحث دینداری اجتماعات به عنوان مهمترین بحث فرهنگی در كشوربه ارزیابی مفاد برنامه توسعه سوم كشور پرداخته و در زمینه برخی از نقایص آن تذكراتی را بیان نمودند.

ایشان تصریح كردند كلی گویی درباره برنامه توسعه سوم زیاد بوده و همچنین در این برنامه نسبت به حوزه دینی در راستای تنظیم آئین نامه ها سردرگمی ویژه ای هم در اصل تدوین، هم در ارائه این آئین نامه ها به دولت محترم و هم در بخش تصویب آئین نامه ها مشاهده می شود.

ایشان متذكر شدند  از مواد تصویبی فقط یك آئین نامه تصویب شد و وظیفه ی اجرای آن بر عهده سازمان تبلیغات اسلامی قرار گرفت و در آن آئین نامه بحث «نهضت قرآن آموزی» مطرح شده است. خوشبختانه با همكاری ای كه صورت گرفت این آئین نامه ابلاغ شد و دستگاههای ذی ربط را موظف نمود برای بهینه سازی بحث قرآن آموزی در اجتماع در شهرهایی كه تكلیف شده است اقدام كنند و با ستاد نهضت قرآن آموزی هماهنگی داشته باشند. لیكن مواد دیگر آئین نامه ها تصویب نشد و در هیئت محترم دولت ماند كه این را می توانیم یكی از نقایص برنامه توسعه سوم بدانیم.

آقای دكتر خاموشی، در نظر نگرفتن ظرفیتهای داده شده به دستگاههای متولی امر فرهنگ دینی و همچنین چگونگی مشاركت این دستگاهها را از دیگر نقایص برنامه توسعه سوم بیان كرد و افزود در ساختمان برنامه توسعه سوم، ساختار مناسب برای اجرای برنامه ها دیده نشده است .

ایشان با اشاره به بخشهای مطالعاتی برنامه توسعه چهارم اظهار داشتند كه در این برنامه اندیشه های جدیدی مطرح گردیده كه  حركتی بسیار نو و مثبت است! اگر چه به تصویب هم نرسد ولی نتایج مطالعات، خود می تواند ارزشمند باشد برای مبنا قرار گرفتن برنامه توسعه آینده كشور گرچه پیش نویس برنامه توسعه چهارم از چشم انداز خوبی در بخش فرهنگ برخوردار نبود و تذكر مقام معظم رهبری و شخص ریاست محترم جمهور را در پی داشت لیكن در این برنامه گامهای بلندی برداشته شده كه انشا الله شاهد باشیم كه در تصویب نهایی  فرهنگ فرابخشی شود، مشاركت دستگاهها كاملاً رعایت گردد و سهم هر دستگاه مشخص باشد و به مؤلفه های مختلف حوزه فرهنگ دینی پرداخته شود.

آقای دكتر خاموشی در زمینه پیشنهادات خود در برنامه توسعه چهارم به چند مورد اشاره نمودند: اول گزینه مسجد به عنوان یك نهاد بزرگ اسلامی كه از بی متولی بودن رنج می برد . سامان (دهی) نیروی انسانی، مدیریت، برنامه ریزی و ... در آن مشاهده نمی شود كه در طرح  پیشنهادی، سازمان اوقاف، سازمان تبلیغات اسلامی، وزارت ارشاد، سازمان میراث فرهنگی هر كدام به طور خاص متولی برنامه ای خواهند شد كه در آئین نامه پیشنهادی انشاءالله در آینده مشخص خواهد شد.

دومین حوزه كه پیش بینی شده مربوط به اعزام مبلغ و سامان دهی نقش تبلیغ در كشور است. كه ماده پیشنهادی آن است كه طرح استقرار روحانیون و .... به صورت آئین نامه های خاص به دولت ارائه شود و طی سال اول برنامه تحویل گرفته شود و به صورت زمانبندی خاص فضاهای خالی پرگشته و ساماندهی كیفی و پشتیبانی نرم افزاری از شبكه مبلغین صورت گیرد.

سوم ادامه بحث «قرآن آموزی» به عنوان مهمترین مولفه ی تبلیغ دین مبین اسلام در مهمترین متنی كه باعث هم گرایی قوی بین اقوام مختلف كشور شده، خواهد بود. محور قرآن آموزی در برنامه توسعه چهارم ادامه داده می شود زیرا در كمیت و درجه رشد این نهضت در برنامه توسعه سوم برنامه های پیش بینی شده به طور كامل اجرا نشده است.

از بحث های مهم دیگر، بحث ایجاد درگاه سایتهای اسلامی در عرصه تبلیغات است؛ كه پیشنهاد شده سازمان تبلیغات اسلامی برای سامان دهی این سایتها و جهت گیری و به كار گیری این ابزار بتواند كار كند.

نكته دیگر بحث مطالعات بنیادین و پژوهشهای كاربردی است كه كمیته ای  از وزارت ارشاد، وزارت محترم علوم تحقیقات و فن آوری، سازمان تبلیغات اسلامی و سازمان اوقاف و امور خیریه تشكیل شود كه این كمیته موضوعات جدید را برای انجام تحقیقات به مراكز علمی، دانشگاهی و حوزوی پیشنهاد می دهد.

مطلب بعدی سهم كتابخوانی در حوزه دین است. پیشنهاد آن است كه فضاهای دینی و فرهنگی مساجد و ... كه در خدمت فرهنگ دینی است برای توسعه كتابخوانی اقدام كنند بر همین اساس ماده ای پیشنهاد شد كه سازمان تبلیغات موظف گردد برای حمایت پژوهشگران و خرید كتاب و امانت دادن كتاب دراماكن مختلف مثل مسجد و مراكز دیگر فرهنگی – دینی اقدام نماید.

آقایدكتر خاموشی در پایان سخنان خود با اشاره به نقش محوری سازمان تبلیغات اسلامی در عرصه فرهنگ ابراز امیدواری كرد كه در برنامه توسعه چهارم با حساسیت ریاست محترم جمهور و دیگر مسئولین محترم بتوانیم شاهد افزایش سهم بودجه گیری در فرهنگ و فرابخشی نمودن بحث فرهنگ باشیم و حضور بخش فرهنگ در دستگاههای دیگر كاملاً مشهود باشد.ایشان پیشنهاد نمودند كه جمیع دستگاهها برای فرهنگ دینی بخشی را در نظر بگیرند كه مسئول كاركرد فرهنگ دینی باشد و برنامه ای برای ایفای نقش مدیریت طرح های فرهنگی به شكل دلخواه ارائه گردد.

*سخنرانی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی جناب آقای مسجد جامعی:

آقای مسجد جامعی ضمن اشاره به تحولات جدید در تكنولوژی و مطرح شدن نیازهای جدید همزمان با این تغییر و تحولات، تصریح كرد با پیدایش عرصه های جدید و تنوع در محصولات ایجاد شده، ما دیگر با یك امر ساده در فرهنگ سر و كار نداریم. در كل تغییر تكنولوژی در تمام عرصه های فرهنگی اثر گذارده است. امروز تمام كارهای یك خواننده در یكCD عرضه می گردد، یك نویسنده می تواند از طریق شبكه های اطلاع رسانی اثر خود را در اختیار عموم قرار دهد و ... بنابر این با وجود چنین وضعیتی، نظارت بر محصولات چه جایگاهی پیدا می كند و وضعیت اتحادیه ناشران چگونه می شود؟ ...همین امر در صنعت سینما نیز مشهود است بسیاری از كارها و جلوه های سینمایی كه سابقاً بسیار هزینه بر بود، امروزه به راحتی با سیستم ها و تكنولوژی جدید انجام می پذیرد.

آقای مسجد جامعی افزودند اكنون موقعیت جدیدی پیش آمده كه این موقعیت خارج از حوزه قدرت سیاسی و حوزه مرزهاست. در این وضعیت هم تولید كنندگان روش های جدید را در پیش گرفته اند و هم در ساختار تولید فرهنگی و نظام تولید فرهنگی  و تغییراتی در حال انجام شدن است و دیگر شیوه های قدیم و سنتی در تولید فرهنگی پاسخگو نیست و همین امر ساختار جدید را ایجاب می كند. دیگر با شیوه های كهن نه می توان تولید كرد، نه  نظارت  و نه حتی می توان مصرف كرد. برای مصرف فرهنگی نیاز به آموزشهایی است كه اگر این آموزشها  در جامعه كسب نشود، ما امكان حضور خود را نه تنها در حوزه فرهنگی بلكه در حیطه مصر ف فرهنگی نیز از دست می دهیم. پس اگر آموزش مناسب در این زمینه ایجاد نكنیم، نه تنها تكنولوژی جدید در پیشرفت، نقشی ندارد بلكه در استفاده از تكنولوژی دیگران هم نمی توانیم بهره ای داشته باشیم و این یعنی: «مرگ فرهنگ» یعنی «پایان فرهنگ». و این امر در شرایطی است كه تقاضای فرهنگی هم بسیار افزایش پیدا كرده است و اگر ما توان پاسخگویی به این تقاضاها را نداشته باشیم، این تقاضاها به سمت بازارهای خارجی میل می كند. قطعاً در برنامه آینده توسعه باید شرایط و زمینه های تولید بیشتر فرهنگی را فراهم كنیم وگرنه این تقاضا را نمی توان متوقف كرد.

ما باید برای استعدادها نیازها وهویت های مختلف اشكال،  شكل های مختلف محصولات فرهنگی را عرضه نمائیم.

همچنین آقای مسجد جامعی با اشاره به حقوق فرهنگی پدید آورندگان آثار فرهنگی تصریح كردند: باید بتوانیم حقوق فرهنگی را برای تولید كنندگان تعریف كنیم و این حقوق در حقیقت تأمین زمینه قانونی و حمایت از تولید است. رژیم حقوق ما متناسب با شرایط جدید سازماندهی نشده و ما باید رژیم حقوقی ای را كه بتواند پاسخگوی نیازهای جدید باشد طراحی كنیم.

ایشان در ادامه سخنان خود متذكر شدند: نكته مهمی كه لازم است به آن توجه كنیم برابری فرهنگی است. یعنی امكان استفاده ی برابر از شرایط فرهنگی برای همه شهروندان پس آنچه باید به آن تاكید كرد این است كه ما بتوانیم برابری فرهنگی را به گونه ای ایجاد نمائیم كه همگان بتوانند در تولید فرهنگی و در مصرف فرهنگی از شرایط برابر و مساوی برخوردار باشند.

در پایان آنچه كه مهم است نهادینه كردن روابط فرهنگی است كه باید بتوانیم روابط اركان فرهنگی مان را تنظیم و رابطه تولید كنندگان، تقاضا كنندگان، و نظام سیاسی خودمان را تعریف كنیم. مهم است توجه به اینكه نكته مهم است كه چگونه بتوانیم سیاستگزاری اهداف پایدار را محقق كنیم. پس برای تحقق این اهداف پایدار نیاز به صورتهای  جدید فرهنگی ، تعریف جدید در مناسبات حقوقی است، و ایجاد زیر ساختها نیاز داریم. لازم است سازو كارهای متناسب برای تحقق اهداف متعالی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را با توجه به شرایط فعلی جهان، و تحولات تكنولوژی و اجتماعی ، و شرایط جهانی شدن و گستردگی رقابتها و برداشته شدن مرزها، فراهم كنیم.

UserName