• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2222
  • چهارشنبه 1382/6/19
  • تاريخ :

ارتحال آیة الله سید محمود طالقانی

" مجاهد عظیم الشان و برادر بسیار عزیز حضرت حجة الاسلام و المسلمین آقای طالقانی از بین ما رفت و به ابدیت پیوست و به ملاء اعلی با اجداد گرامیش محشور شد. برای آن بزرگوار سعادت و راحت و برای ما و امت ، تأسف و تاثر و اندوه. آقای طالقانی یك عمر در جهاد روشنگری و ارشاد گذراند . او شخصیتی بود كه از حبسی به حبس دیگر و از رنجی به رنج دیگر در رفت و آمد بود و هیچ گاه در جهاد بزرگ خود سستی و سردی نداشت. من انتظار نداشتم كه بمانم و دوستان عزیز و پرارج خودم را یكی پس از دیگری ازدست بدهم. او برای اسلام به منزله حضرت ابوذر بود. زبان گویای او چون شمشیر مالك اشتر بود برنده بود و كوبنده، مرگ او زودرس بود و عمر او با بركت .... "(1)

امام خمینی (ره )

مرحوم آیة الله طالقانی در سال 1289 شمسی دیده به جهان گشود، او در خانواده ای اهل علم و فضیلت و دارای روحیات انقلابی و ضد ظلم رشد نمود و برای نخستین بار در مكتب پدرش سید ابوالحسن آغاز به یادگیری مفاهیم اسلامی و درس تقوا كرد . او تحصیلات دینی خود را در مدارس رضویه و فیضیه قم به پایان رساند. مرحوم طالقانی موفق به كسب اجازه نامه اجتهاد از مرجع بزرگ آن روز آیة الله  حاج شیخ عبدالكریم حائری یزدی گردیده و بعد از اتمام تحصیلات به تهران آمده و در مدرسه شهید مطهری ( سپهسالارسابق) به تدریس علوم دینی مشغول شد. در سال 1318 برای اولین بار خشم خویش را نسبت به رژیم  دستگاه حكومتی، با دادن اعلامیه ای در رابطه با كشف حجاب ابراز كرد و در پی آن دستگیر و زندانی شد.

پس از شهریور 1320، با تشكیل گروههای گوناگون سیاسی، مبارزه را به طور رسمی آغاز كرد، اما طولی نكشید كه این دوران را وقفه ای پیش آمد؛ چرا كه پس از كودتای 28 مرداد سال 1332 ، ساواك، مرحوم طالقانی را به جرم مخفی كردن نواب صفوی در خانه اش، دستگیر و به زندان افكند، اما این دستگیری ، كوتاه و موقت بود او به زودی آزاد شد  و فعالیت دوباره را آغاز كرد.

مرحوم طالقانی در كنگره جهانی شعوب المسلمین كه در كراچی تشكیل می شد شركت كرد و نیز در كنگره اسلامی قدس كه سالی یكبار تشكیل می گردید دوبار در مقام ریاست هیئت نمایندگی ایران به بیت المقدس سفر كرد.

ترتیب یافتن " دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیه" كه در نزدیكی تشیع و تسنن سهمی بسزا داشته، یكی از بزرگترین اقدامات قرن اخیر به شمار می رود. آیة الله طالقانی ، به نمایندگی مرحوم آیة الله العظمی بروجردی (ره) برای رسانیدن پیام ایشان به شیخ شلتوت - كه جواز تقلید از فقه جعفری را صادر كرد-  راهی مصر شد. آیة الله طالقانی در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران مبارزات ارزنده ای داشت و تلاشهای فراوانی در جهت رهانیدن حقوق ملت مسلمان ایران از چنگال استعمارگران چپاول پیشه ، انجام داد.

پس از شكل گیری نهضت روحانیت به رهبری امام خمینی (ره) در سال1341، و طرح مسائلی چون انجمن های ایالتی و ولایتی و انقلاب اصطلاح سفید، به پیروی از امام (ره) به مخالفت با رژیم پرداخت و به دلیل فعالیت های زیاد درهمان سال به زندان افتاد و پس از آزادی، مجدداً در سال 1342 در ارتباط با وقایع 15 خرداد دستگیر و به ده سال زندان محكوم شد. آیة الله طالقانی در زندان نیز دست از مبارزه و ارشاد برنداشت، رفتار و گفتار مناسبش حتی روی مأموران زندان اثر مثبت گذاشت و در پی همین تلاش های فرهنگی و تبلیغی بود كه در زندان، با نوشتن تفسیر " پرتوی از قرآن" ، سعی در آشنا كردن افراد با عظمت و سازندگی قرآن كرد. ایشان درباره خود می گوید :" من پیش از این كه در كسوت یك سیاستمدار متعارف و معمول باشم یك شاگرد كوچك مكتب قرآن و معلم قرآنم."

زندانی شدن مرحوم طالقانی دراین مرحله بیش از 4 سال طول نكشید و در سال 1346، به واسطه فشارهای داخلی و خارجی بر رژیم شاه از زندان آزاد شد. و بعد از آزادی، مبارزه را همچون گذشته ادامه داد و در آستانه سال 1350 ، همزمان با برگزاری جشن های 2500 ساله شاهنشاهی دستگیر و به مدت سه سال در زابل و 18 ماه در بافت كرمان، در بدترین شرایط به حالت تبعید به سر برد. در سال 1354، مجدداً به دست ساواك گرفتار شد و به 10 سال زندان محكوم گردید.

آیة الله طالقانی كه در آبان 1357، از زندان آزاد شده بود نقش عظیمی در برپایی راهپیمایی عظیم تاسوعا و عاشورای آن سال داشت. او تا آخرین لحظه زندگانی پر بارش دست از فعالیت های سیاسی و اجتماعی برنداشت.

پس از پیروزی انقلاب ، به ریاست شورای انقلاب اسلامی برگزیده شد و درانتخابات مجلس خبرگان قانون گذاری از سوی مردم تهران به عنوان نماینده انتخاب شد. در اوایل مرداد 1358،از سوی امام خمینی(ره) مأمور تشكیل نماز جمعه تهران شد و اولین و با شكوهترین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ، در پنجم مرداد به امامت ایشان در دانشگاه تهران برگزار گردید. بعد از انتصاب به عنوان امام جمعه تهران، موفق به برگزاری پنج نماز جمعه شد كه آخرین نماز جمعه به مناسبت فرا رسیدن سالگرد جمعه خونین 17 شهریور در بهشت زهرا و كنار مزار شهدا برگزار شد.

آیة الله طالقانی در خطبه های این نماز جمعه، حمله شدید اللحنی به منافقین نمود وبا بیانات محكم و روشن، منافقین را رسوا و بیزاری خود را از آنان اعلام كرد. " هر چه ما مسلمان ها بعد از اسلام ضربه خوردیم به دست منافقین بوده است، نه به دست كفار، كفار چهره شناخته شده ای دارند صفشان جداست، ولی منافق یعنی انسان چند چهره... ما دچار چنین منافقین شرور و حیله گر و فریبكاری هستیم كه گاه  به چهره اسلام در می آیند، به چهره ایرانی ، بسیار هم اظهار دلسوزی می كنند برای مرد ولی وابسته به جاهای دیگر هستند. مؤتلف با جاهای دیگر هستند، چهره  ، چهره ی ایرانی، ولی روح و درون و نفسش، نفس ، اندیشه، فكرخلق امپریالیست، صهیونیست و دیگر قدرتهاست، یعنی كوبیدن مسلمان ها و... " .

ارادت خاص این عامل مبارز به رهبری انقلاب ، حكایت از تعبد زایدالوصف ایشان در مسأله " ولایت فقیه" می كرد. درباره امام می گفت:" من از دوران طلبگی از نزدیك با ایشان بوده ام و افكار و نظریات و حسن سوابق ایشان، برای همه روشن است و آشكار است . حضرت آیة الله العظمی خمینی از همان آغاز، دارای تقدس خاص و از هر جهت ممتاز بوده اند و هستند. "

وی درباره رهبری امام تأكید فراوان داشت:"... رهبری حضرت آیة الله امام خمینی را ، نه ما، دنیا پذیرفته است."

و در جای دیگر بیان كردند:" رهبری بزرگ و قاطع امام، حضرت آیة الله العظمی خمینی، با آن رهبریت قاطع ،این انقلاب را به ثمر رساند ... "

در شب آخر زندگیش نیز به عنوان رئیس شورای انقلاب اسلامی نزدیك دو ساعت و نیم با سفیر شوروی ( سابق ) ملاقات و گفتگو داشت.

امام خمینی(ره) در پیامی بعد از آزادی از زندان خطاب به آیة الله طالقانی فرمودند: " ... حضرت حجة الاسلام و المسلمین آقای سید محمود طالقانی دامت بركاته . "

این مسئله امر طبیعی است كه شخصیت هایی مثل جنابعالی كه عمر گرانمایه خود را در راه آزادی و استقلال كشور و مخالفت بی امان با دستگاه جبار و غارتگران بین المللی صرف نموده اند در حبس و شكنجه به سر برند و از آزادی محروم باشند. آزادی امثال جنابعالی بر خلاف منطق شاه و موازین دولت است..."

سرانجام در سحرگاه نوزدهم شهریور سال 1358 این عالم مجاهد پس از سال ها فعالیت های علمی و مبارزات سیاسی علیه رژیم ستمشاهی و عمری تلاش خستگی ناپذیر در راه پیاده كردن احكام اسلام، در اثر سكته قلبی ، دارفانی را وداع گفت و به دیدار معبود شتافت. خبر ارتحال آیة الله طالقانی از نخستین ساعات بامداد در شهرتهران پیچید و مردم شهر كه از درگذشت ایشان با خبر شده بودند به خیابانها ریختند و ضمن عزاداری به سوی منزل ایشان حركت كردند.

جنازه مجاهد و مفسر بزرگ قرآن را، طبق وصیت آن بزرگوار در میدانگاهی وسط قطعات 17 و 12 بهشت زهرا كه مدفن هزاران شهید انقلاب اسلامی است، به خاك سپردند.

پی نوشت:

1- صحیفه نور، ج پنجم، چاپ دوم، 1371، ص 427، پیام امام خمینی (ره) به مناسبت ارتحال آیة الله طالقانی .

UserName