• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2874
  • پنج شنبه 1385/10/7
  • تاريخ :

قیاس رهزن- آیة الله جوادی آملی(13)


گفته می‌شود؛ نخستین كسی كه بر اساس قیاس و رای خود عمل كرد شیطان بود؛ در حالی كه قیاس كردن مبتنی بر احاطه بر همه جوانب مطلب است و او چنین احاطه علمی نداشت. شیطان گفت من برای آدم سجده نمی‌كنم، چون از او بهترم؛ زیرا آفرینش من از آتش و خلقت وی از خاك است: "خلقتنی من نار و خلقته من طین."(1) شیطان بر اساس حس، طبیعت و تن را مورد ارزیابی قرار داد ولی خداوند بر مدار عقل پاسخ می‌دهد كه اولا معیار ارزش به تن نیست. بلكه به روح است و ثانیا حضرت آدم كه مسجود قرار گرفت، برای این نبود كه از خاك خلق شد، بلكه برای آن بود كه روح الهی در او تجلی كرد. ذات اقدس اله به شیطان و فرشتگان فرمود: "انی خالق بشرا من طین"(2) من بشری را از گل می‌آفرینم. یعنی، در این بخش، شما هیچ گونه ماموریت و مسئولیتی ندارید. آنگاه در مرحله دوم فرمود: "فاذا سویته و نفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین"(3) وقتی روح الله در او جلوه كرد به احترام آن تجلی، باید به آدم سجده كنید. اما شیطان بخش دوم را نادیده گرفت و بخش اول را تمام موضوع پنداشت؛ زیرا خلقت خود را با خلقت بدن آدم سنجید؛ در حالی كه بدن مورد نظر نبود، چون خدا نفرمود: انی خالق بشرا من طین، فاذا خلقته من طین فقعوا له ساجدین بلكه فرمود: "فاذا سویته و نفخت فیه من روحی فقعوا له ساجدین." پس جنبه روح را كه اساس بحث است اصلا مطرح نكرد و بدن را كه خارج از محل بحث بود تمام موضوع قرار داد و این همان قیاس باطل است. قیاس‌های باطل كه پایه بسیاری از انحراف‌های علمی و عملی در انسان می‌شود، محصول دخالت قوه متخیله آدمی در محدوده عقل است و سالكان صراط مستقیم معرفت و عمل باید با هوشمندی و ریاضت، كار را به دست قوه متخیله و قوای نفس نسپارند.

شیطان بر اساس حس، طبیعت و تن را مورد ارزیابی قرار داد ولی خداوند بر مدار عقل پاسخ می‌دهد كه اولا معیار ارزش به تن نیست. بلكه به روح است و ثانیا حضرت آدم كه مسجود قرار گرفت، برای این نبود كه از خاك خلق شد، بلكه برای آن بود كه روح الهی در او تجلی كرد.


پی‌نوشت‌ها:

1- سوره ص، آیه 76.

2. سوره ص، آیه 71.

3- سوره ص، آیه 72.


منبع:

کتاب مراحل اخلاق در قرآن، آیة الله جوادی آملی.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
بهترین ریاضت از نظر اسلام !

بهترین ریاضت از نظر اسلام !

بهترین ریاضت از نظر اسلام !
10 قانون برای بندگی در مسیر سیر و سلوک

10 قانون برای بندگی در مسیر سیر و...

10 قانون برای بندگی در مسیر سیر و سلوک
کتابی مفید برای مشتاقان سیر و سلوک

کتابی مفید برای مشتاقان سیر و سلوک

کتابی مفید برای مشتاقان سیر و سلوک
جوان ایده آل خداوند متعال

جوان ایده آل خداوند متعال

جوان ایده آل خداوند متعال
UserName