• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1317
  • چهارشنبه 1385/9/8
  • تاريخ :

رمز موفقیت نویسندگان غیرفرانسوی در مهد ادبیات اروپا چیست؟

به‌ندرت می‌توان نویسندگان فرانسوی را به‌علت كم‌كار بودن مورد انتقاد قرار داد. در دو ماه گذشته نویسندگان فرانسوی بیش از 475 رمان جدید معرفی كرده‌اند؛ اما با وجود خلاقیتی كه آن‌ها دارند، از شش جایزه‌ی ارزشمند كتاب فرانسه، چهار جایزه به نویسندگان غیرفرانسوی كه به‌زبان فرانسه اثرشان را ارایه كرده‌اند، تعلق گرفته كه آخرین آن‌ها‌ "جاناتان لیتل" است.

به‌گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، "لیتل" كه ملیت آمریكایی دارد، به‌خاطر كتاب «انسان‌های مهربان» توانست هم جایزه‌ی "گنكور" و هم جایزه‌ی "آكادمی فرانسه" را از آن خود كند. جایزه‌ی بهترین نویسنده‌ی زن نیز به "نانسی هوستون" كانادایی برای كتاب «خطوط اشتباه» اختصاص یافت. همچنین جایزه‌ی «رنودو» برای كتاب «خاطرات یك خارپشت» به یك نویسنده‌ی كنگویی‌الاصل به‌نام "آلن مابانكو" رسید.

روزنامه‌ی نیویورك‌تایمز در تحلیل خود از این موضوع می‌نویسد: نویسندگان فرانسوی اگرچه توانستند دو جایزه‌ی MEDICIS و INTER – ALLIE را به‌دست آورند، اما "گنكور دبیرستانی‌ها" توسط هیأت داورانی متشكل از دانش‌آموزان دبیرستانی به‌خاطر نگارش كتاب «حواشی روزی كه در پیش است»، به نویسنده‌ی 33ساله‌ی كامرونی - لئونورا میانو - تعلق گرفت.

اكنون با توجه به حاكمیت نویسندگان غیرفرانسوی بر جوایز ادبی فرنسه، وضعیت ادبیات داستانی در این كشور چگونه است؟ "آنتونی آدوارد" - رمان‌نویس فرانسوی - كه كتاب جدیدش با نام «پل پرندگان» كاندیدای دریافت جوایز متعددی بود، در این‌باره می‌گوید: «باید بگویم این نشانه‌ی مثبتی است از این‌كه ادبیات فرانسه غنی از افرادی شده است كه فرهنگ و تجربیات‌شان را وارد زبان فرانسه می‌كنند؛ در حالی‌كه فرانسه تا مدت‌های مدید این امر را به رسمیت نمی‌شناخت.»

درواقع، همان اندازه كه نویسندگان كشورهای مشترك‌المنافع از دهه‌ی 80 میلادی به این طرف بر ادبیات داستانی انگلیس تأثیرگذار بوده‌اند، بسیاری از نویسندگان غیرفرانسوی هم زبان فرانسه را برای نگارش آثارشان انتخاب كرده‌اند، كه در این میان به "ساموئل بكت" و رمان‌نویسان بزرگی مانند "میلان كوندرا"، "جورج سمپرون"، "طاهر بن جلون"، "امین مألوف" و "آندره مكین" می‌توان اشاره كرد.

اما تفاوت در این‌جاست كه خوانندگان و منتقدان فرانسوی و اعضای هیأت انتخاب جوایز ادبی، توجه ویژه‌ای به نویسندگان خارجی به‌اصطلاح فرانسوی‌زبان دارند و شاید بتوان گفت این نویسندگان به آن‌چه در ادبیات داستانی فرانسه دیده نمی‌شود، پرداخته‌اند.

سمپرون - رمان‌نویس فرانسوی‌زبان اسپانیایی‌الاصل - كه عضو هیأت داوران جایزه‌ی "گنكور" نیز هست، می‌گوید: «همخوانی افكار در این‌جا وجود ندارد؛ نویسندگان غیرفرانسوی بیش‌تر از نویسندگان فرانسوی در معرض فضای جهانی هستند و وسعت بینش بیش‌تری دارند.»

آدوارد نیز بر این عقیده است كه رمان‌های فرانسوی بیش‌تر با درد و رنج سر و كار دارند. از همین رو، او تأثیر همیشگی دوران "رمان نو" را كه از دهه 50 و توسط نویسندگان تجربی مانند "‌آلن رب گریه"، "ناتالی ساروت" یا "كلود سیمون" سبك را بر قصه‌پردازی ترجیح می‌دادند، مورد انتقاد قرار می‌دهد. به‌گفته‌ی او، در فرانسه هنوز هم بسیاری سبك را مهم‌ترین فاكتور می‌دانند.

محتوای قوی داستان‌پردازی در رمان‌های انگلیسی و آمریكایی علت اصلی محبوبیت آن‌ها در فرانسه است. رمان‌های "جان ایروینگ"، "دانیل استیل" و "ایان مك ایوان" در میان پرفروش‌ترین‌های فرانسه قرار دارند.همان‌طور كه "ماری هیگینز كلارك"، "پاتریسیا كورن‌ول"، "جیم هریسون" و "پل استر" نیز طرفداران خودشان را دارند. هم‌سو با موج رمان‌های فرانسوی‌زبان، 207 رمان در پاییز امسال به‌صورت ترجمه منتشر شده‌اند.

نیویورك تایمز در ادامه‌ی مطلب خود آورده است: در حالی‌كه رمان‌نویس‌های انگلیسی و آمریكایی با فرانسه خداحافظی كرده‌اند، اما تنها یك نویسنده‌ی فرانسوی در قید حیات است كه رمان‌هایش برگرفته از آثار بین‌المللی است: "میشل هولبك"؛ كه از كتاب‌های او به «اصول اولیه»، «پلات‌فرم» و «اتفاق یك جزیره» می‌توان اشاره كرد.

در جوایز ادبی امسال فرانسه یك پیام نهفته است كه این حقیقت را منعكس می‌كند كه در فرهنگ فرانسه، دیگر پاریس و فرانسه - به‌عنوان كشور - به‌مانند زبان فرانسه از اهمیت برخوردار نیستند. اما باید به این امر اشاره كرد كه ادبیات فرانسه در حال گذر از دوره‌ی تحول است. پانزده سال قبل این ادبیات در وضعیت ناخوشایندی بود؛ اما در 10 سال گذشته شور دوباره‌ای گرفته است.

تنها یك رمان فرانسوی به‌نام «سوییت فرانسوی» نوشته‌ی "ایرن نمیروفسكی" توانسته است در سال‌های اخیر در انگلیس و آمریكا بیش‌ترین حجم فروش را داشته باشد و آن نیز در اوایل دهه‌ی 40 توسط یك نویسنده‌ی یهود روسی‌الاصل نوشته شده است. این نمی‌تواند چندان خوشایند باشد كه تنها رمان فرانسوی موفق عصر حاضر، 60 سال قبل و به‌سبك قدیمی نوشته شده است.

منبع : خبرگزاری دانشجویان ایران ( ایسنا )

UserName