• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 397
  • چهارشنبه 1385/7/5
  • تاريخ :

حكایت عجیب و غریب فرسودگی ‌موجودات

  

مدتی از برگذاری جشنواره نمایش عروسکی در تهران میگذرد . لیکن نقدهایی که از این فستیوال باقی مانده ارزش تامل حتی دو هفته پس از برگذاری را دارا میباشد . گزارشی که میخوانید نقدی است بر آنچه در این جشنواره گذشت.

***

یازدهمین جشنواره‌ی بین‌المللی نمایش عروسكی تهران-مبارك در حالی به پایان رسید كه ظواهر امر به برتری آثار خارجی حاضر در این جشنواره دلالت داشت.نمایش «پانارای II» به كارگردانی شارلوت پویك یولن از هلند یكی از پر مخاطب ترین نمایش‌های خارجی حاضر در جشنواره امسال به شمار می‌رفت.

همه‌چیز در جهان بر پایه تغییر و تحولات استوار شده‌است و هیچ چیز واقعی‌‌تر از تغییر و تحولات نیست. فلسفه مرگ و پایان هستی در كنار پوچی و ماهیت درون تهی دنیایی بارها و بارها در اغلب مكتوبات فرهنگی و مذهبی، انسان‌ها را به فانی بودن جهان پیرامون‌شان آگاه ساخته‌اند، حال اگر به نمایشی كه پیش از نمایش آن بر صحنه گمانه زنی‌های فانتزی بودنش بر زبان تماشاگران جاری می‌شود، این موضوع را دست‌آویز شكل اجرایی و روایت خود كند. با آن چگونه باید رودر رو شد. نمایش «پانتاریII» اما در شكل، ‌فرم وماهیت اجرایی‌اش كه روایتی را نیز دنبال نمی‌كند. می‌خواهد بگوید كه ما چگونه باید خودمان را درك كنیم، ‌هرچند كه تماشاگران ما ‌در سالن‌های نمایشی به طرفه‌‌العینی می‌خندند باید چگونه با این‌نمایش كه چون آیینه برابر، ‌قرار گرفته برخورد كنند. نمایش پانتارای II در سه جنبه‌ی طراحی عروسك، فرم اجرایی و ماهیت شكل گیرش پیام آور این نكته است كه ما با چنگ و دندان درتلاش هستیم تا بقایمان را حفظ كنیم. اما مرگ می‌آید، خواسته و یا ناخواسته.

نمایش از دریدن پرده‌ای سفید، كه نشانه‌ی تولد است آغاز می‌شود و این تولد آغازی بر تحول و فرسودگی موجودات است. فرسودگی آدم‌ها و یا بهتر باید گفت موجوداتی كه در حفظ بقایشان با چنگ و دندان می‌جنگند اما باز فنا می‌شوند. شارلوت پویك در این نمایش در كنار ایجاد بستری مناسب برای ارائه و طرح سؤالاتی اساسی در ذهن مخاطب می‌خواهد در وجود این تماشاگر رسوخ كند و او را متوجه اساسی‌ترین نكته نمایش‌اش سازد كه ما بی‌جهت در تلاشیم تا با چنگ‌اندازی به زندگی آن را حفظ كنیم.

این تلاش در كنار ما خواهد بود در همه حال، همه وضعیت و هر سنی كه باشیم، حتی اگر فرسودگی وجود مان را به لاشه‌ای ‌بد بو تبدیل كند. این تلاش عبث همچنان ادامه خواهد یافت. در راستای صدور این پیام نمایش ابزاری است تا شكل اجرا بر تماشاگران آن اثر كند. نمایش عروسكی در كنار اهمیت بازی‌دهنده‌گی عروسك طراحی ویژه‌ای را می‌طلبد، تا تماشاگر پیام نمایش را درك كند و بپذیرد. باید پذیرفت عروسك‌های این نمایش كه در ابعاد بزرگ، متوسط و كوچك ساخته شده اند، بدعتی در طراحی عروسك‌های نمایشی حساب می‌آیند. این عروسك‌ها كه اغلب غیررئالیستی هستند با چهره‌هایی غیر قابل باور شان در بستری همین پیام و رویكرد دیالیكتیك نمایش غیر رویایی پانتارای دوم قرار می‌گیرند و به‌عبارتی در تكامل خواسته و روحیه پرخاشگری‌اش گلاویز شدن بشریت و عالم حیات را با مرگ به شكل كاملاً قابل درك و پر اهمیت به تصویر می‌كشد عروسك های نمایش همسو با فهم مخاطبانش طراحی و پرداخته شده حتی در شرایطی می‌توان بی هیچ تلاشی درك كرد كه این خواسته‌ی معقول نمایشگر از تماشاگر بقدری واضح آشكار است كه مخاطبش را به خندیدن وا‌می‌دارد. در واقع این نقطه عطفی در ایجاد رابطه‌ای بی نظیر و كشتی‌جادو گرانه میان تماشاگران و عروسك های نمایشی می‌شوند. در حالی كه نمایش‌های بی كلام در سرزمین‌ما اغلب با اقبال عمومی مواجهه نمی‌شوند. اما خالق این‌نمایش در به‌كارگیری ابزار نمایش خود شرح و بست دادن و ردیف كردن موقعیت‌های نمایشی مختلف آن‌قدر هوشمندانه عمل كرده‌است كه اگر حتی نمایش به زبان هلندی هم به اجرا در می‌آمد باز هم بااستقبال چشمگیری مواجهه می‌شد. چرا كه خانم شارلوت پویك از تماشاگرش دعوت می‌كند كه صحنه‌های نمایش‌اش در پس یكدیگر به‌صورت متناوب ببیند و پس از پایان این پنجاه و پنج دقیقه آنها را به‌صورت مجزا در كنار هم قرارداده و نتیجه‌گیری كند. این مهم‌ترین نكته‌ی این نمایش است كه درست و پازون تمامی موجودات را با مرگ – حتی كلاغ‌ها را كه عمری به نسبت دراز دارند- با همان عروسك‌های بعضاً عجیب و غریبش در راستای یكدیگر و دربه‌دری شهر به نمایش می‌گذارد. پس از نمایش «مالیخولیای‌‌گذر زمان»‌این نمایش دومین اثری است كه‌ اهمیت گذر زمان و فرارسیدن مرگ را به تماشاگرش گوشزد می‌كند. در نتیجه می‌توان نمایش «پانتارای II» را نمایشی ارزشمند به لحاظ طراحی عروسك، ‌صحنه و شكل اجرایی آن دانست.

لینک :

 گزارش تصویری جشنواره عروسکها 

UserName