• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
مطالب مرتبط
  • وعده غذای بهشتیان،نوشیدنی بهشتیان،
    وعده غذای بهشتیان،نوشیدنی بهشتیان،
    صرف غذا در مهماني ،ميل نمودن چيزي در فضاهاي تفريحي ،صرف غذا در رستوران، و پذيرايي شدن توسط خدمتکاران و گاهي تنها غذا خوردن شکل‌هاي مختلفي است که موجب تنوع و لذت بيشتر از خوردن و آشاميدن مي‌شود .براي همه‌ي اين موارد مثال‌هايي از عالي‌تر ين شکل اجرايي آن در
  • نعمت های مادی و جسمانی بهشت(2)
    نعمت های مادی و جسمانی بهشت(2)
    از مهم ترین اسباب آرامش خیال و انس و نشاط در زندگی، داشتن همسری مناسب و از هر نظر صاحب کمالات است که در آیات مختلفی روی این مساله تأکید کرده می فرماید: «... و لهم فیها ازواج مطهرة...» : بهشتیان در آنجاهمسرانی پاک و پاکیزه دارند.
  • نعمت های مادی و جسمانی بهشت) 1 (
    نعمت های مادی و جسمانی بهشت) 1 (
    از مجموع آیات قرآنی استفاده می شود که غذای عمده بهشتیان از جنس میوه ها است. این معنا تحت عنوان «فاکهة»، «فواکه»، «ثمره»، «ثمرات» در آیات بسیاری مطرح شده است.
عضویت در خبرنامه
  • تعداد بازديد :
  • 10622
  • يکشنبه 2/7/1391
  • تاريخ :

نام و خصوصیات نهرهای جاری در بهشت


ابرار از شراب زلال دست نخورده سربسته ای سیراب می‌شوند و مهری بر آن نهاده شده که از مشک است و در این نعمت‌ها باید راغبان پیشی گیرند.


نهر

نهرهای چهارگانه جاری در بهشت چه نام دارد و دارای چه خصوصیاتی است؟

در توصیف نهرهای جاری در بهشت در سوره مبارکه محمد (صلی الله علیه وآله) آمده است: «مثل الجنه التی وُعد المتّقون فیها انهار من ماءٍ غیر آسن و انهار من لبن لم یتغیّر طعمه و انهار من خمر لذه للشاربین و انهار من عسل یصفی» (1): توصیف بهشتی که به پرهیزکاران و عده داده شده چنین است که در آن نهرهائی از آب صاف و خالص است که بدبو نشده و نهرهایی از شیر که طعم آن دگرگون نگشته و نهرهایی از شرابی طهور که مایه لذت نوشندگان است و نهرهایی از عسل مصفّی است.

از خصوصیات این نهرها بدبو نبودن و نشدن و فاسد نشدن است. چرا که در آنجا جای فساد و تباهی نیست و مواد غذایی بهشتی با گذشت زمان دگرگون نمی‌شود و این عالم دنیاست که به خاطر وجود انواع میکروب های مخرب مواد غذایی به سرعت به سوی فساد می‌رود. در نتیجه چهار نهر اعم از آب خالص و شیر و شراب طهور و عسل مصفی با ویژگی خاص خودش در بهشت موجود است.

 

نام چشمه های بهشتی چیست و ویژگی‌های آن چه می‌باشد؟

در سوره مبارکه قرآن از چشمه های فراوان بهشتی یاد شده است. از جمله «فیهما عینان تجریان» (2): در آن دو بهشت دو چشمه به طور مداوم جریان دارد در ذیل تفسیر آیه شریفه برخی مفسرین عقیده دارند که این دو چشمه یک «سلسبیل» و دیگری «تسنیم» است و برخی دیگر می‌فرمایند یکی از این دو چشمه «شراب طهور» و دیگری چشمه «عسل مصفی» می‌باشد.

در آیه دیگر اشاره به جوشش و فوران دائمی این چشمه‌ها دارد و می‌فرماید: «فیهما عینان نضّاختان» (3): در آنجا دو چشمه در حال فوران است.

ساقی این بزم روحانی خداست و بهشتیان از دست قدرت او و از بساط لطف و مرحمتش بر می‌گیرند و می‌نوشند و مست عشق و معرفت او می‌شوند و «سقاهم ربّهم شراباً طهوراً»

در سوره مبارکه دهر در خصوص احوالات بهشتیان می‌فرماید: «و یسقون فیها کاساً مزاج‌ها زنجبیلا عیناً فیها تسّمی سلسبیلا»(4) بهشتیان در آنجا از جام هایی سیراب می‌شوند که لبریز از شراب طهوری است که با زنجبیل آمیخته است و از چشمه ای است در بهشت، که نامش سلسبیل است.

بسیاری از مفسران تصریح کرده‌اند که اعراب جاهلی از شراب هایی که آمیخته با زنجبیل بود لذت می‌بردند زیرا که تندی مخصوصی به شراب می‌داد و قرآن در اینجا از جام هایی سخن می‌گوید که شراب طهورش با زنجبیل آمیخته است البته بدیهی است که میان این شرابهای دنیا و آن شراب تفاوت بسیار زیاد است.

و سلسبیل نوشیدنی بسیار لذیذی را می‌گویند که به راحتی در دهان و در گلو جاری می‌شود و کاملاً گوارا است؛ و برخی دیگر از مفسرین می‌گویند که از ماده تسلسل گرفته شده که به معنی حرکت پی در پی است در نتیجه این چشمه دائماً در حال حرکت و روان بودن است.

جنت کی ذهنی تصویر

چشمه دیگری که آیات الهی سرّ آن را آشکار می‌کنند چشمه تسنیم است که می‌فرماید: «و مزاجه من تسنیم عیناً یشرب بها المقربون»(5): این شراب طهور ممزوج با تسنیم است همان چشمه ای که مقربان از آن می‌نوشند.

از این آیات استفاده می‌شود که تسنیم برترین شراب طهور بهشتی است که مقربان به طور خالص از آن می‌نوشند و با توجه به لغت تسنیم که ریزش از بالا به پایین است نتیجه می‌گیریم که، این چشمه از بالا به پایین فرو می‌ریزد و برخی از مفسرین معتقدند که به خاطر آن است که این چشمه مخصوص در طبقات بالای بهشت قرار دارد.

برخی دیگر گفته‌اند شرابی است که از آسمان بهشت فرو می‌ریزد. در سوره مبارکه انسان اشاره به یکی دیگر از چشمه های بهشتی دارد و می‌فرماید: «اِنّ الابرار یشربون من کأس کان مزاج‌ها کافورا عیناً یشرب بها عبادالله یفجرّونها تفجیراً»(6): نیکان از جامی می‌نوشند که با عطر خوشی آمیخته است و این چشمه شراب طهور که بندگان خدا از آن می‌نوشند آن را از هر جا بخواهند جاری می‌سازند در واقع چنان در اختیار ابرار است که هر جا اراده کنند از همان جا سر برون می‌آورد.

 

شراب های بهشتی دارای چه ویژگی است؟

در ذیل تفسیر آیه مبارکه «باکواب و اباریق و کأس من معین» (7) می‌فرماید: نوجوانان زیبای بهشتی با قدح‌ها و کوزه‌ها و جامهای پر از شراب طهور که از نهرهای جاری بهشتی برداشته شده در اطراف بهشتیان می‌گردند و آنان را سیراب می‌کنند اما نه شرابی که عقل و هوش را ببرد و مستی آورد بلکه هنگامی که بهشتیان آن را می‌نوشند و نه درد سر می‌گیرند و نه مست می‌شوند «لایصدّعون عنها و لا ینزفون» (8) و تنها یک حالت نشئه روحانی توصیف ناپذیر به آن‌ها دست می‌دهد که تمام وجودشان را در لذتی بی نظیر فرو می‌برد.

شراب

ویژگی دیگری که آیات به آن اشاره دارد معطر بودن آن است چنانکه می‌فرماید: «اِنّ الابرار یشربون کان مزاج‌ها کافورا» (9): نیکان از جامی می‌نوشند که با عطر خوشی آمیخته است و یا درجای دیگر اشاره به طعم خوش آن دارد و می‌فرماید: «ویسقون فیها کأساً مزاج‌ها زنجبیلا» (10): بهشتیان از جامهایی سیراب می‌شوند که لبریز از شراب طهوری است که با زنجبیل آمیخته است و این شراب تندی خاصی دارد. (بسیاری از مفسران بیان کرده‌اند که اعراب از خوردن شرابهایی که با طعم و تندی زنجبیل بوده است بسیار لذت می‌بردند.)

از همه مهم‌تر این است که ساقی این بزم روحانی خداست و بهشتیان از دست قدرت او و از بساط لطف و مرحمتش بر می‌گیرند و می‌نوشند و مست عشق و معرفت او می‌شوند و «سقاهم ربّهم شراباً طهوراً» (11)

 

انواع شرابهای بهشتی چیست؟

همانطور که از تفسیر آیات بر می‌آید شرابهای بهشتی انواعی دارد بعضی در نهرها جاری است که در آیات متعددی از آن به آن اشاره شده است از جمله: «و مزاجه من تسنیم عیناً یشرب بها المقربون»(12)این شراب طهور ممزوج با تسنیم است همان چشمه ای که مقربان از آن می‌نوشند و این چشمه از بالای بهشت به پائین در جریان است و یا در آیه دیگر می‌فرماید: «فیهما عینان نضّاختان» (13) در آن دو باغ بهشت دو چشمه در حال فوران و جریان است.

و بعضی در ظرف‌های سربسته و مُهر شده است چنانچه درآیه شریفه می‌فرماید: «یسقون من رحیق مختوم ختامه مسکٌ و فی ذلک فلتینافس المتنافسون» (14): ابرار از شراب زلال دست نخورده سربسته ای سیراب می‌شوند و مهری بر آن نهاده شده که از مشک است و در این نعمت‌ها باید راغبان پیشی گیرند.

در سوره مبارکه دهر در خصوص احوالات بهشتیان می‌فرماید: «ویسقون فیها کاساً مزاج‌ها زنجبیلا عیناً فیها تسّمی سلسبیلا» بهشتیان در آنجا از جامهایی سیراب می‌شوند که لبریز از شراب طهوری است که با زنجبیل آمیخته است و از چشمه ای است در بهشت، که نامش سلسبیل است

چه کسانی در قیامت از رحیق مختوم (شراب طهور معطر و خوش طعم) می‌نوشند؟

در ذیل تفسیر آیه مبارکه «یُسقون من رحیق مختوم» آن‌ها از شراب زلال دست نخورده سربسته ای سیراب می‌شوند. (15)

آمده است: پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) به حضرت علی (علیه السلام) فرمودند: «یا علی من ترک الخمر لله سقاه الله من الرحیق المختوم»: ای علی کسی که خمر و شراب را به خاطر خدا ترک گوید خداوند او را از شراب زلال دربسته مهر شده با مشک بهشتی سیراب می‌کند (16) و باز نبی اکرم (صلی الله علیه وآله) می‌فرمایند حتی اگر شراب دنیا را برای غیر خدا نیز ترک گوید (برای حفظ جان) خداوند او را از شراب طهور در قیامت می‌نوشاند (17) و نیز در روایتی از امام علی بن الحسین (علیه السلام) آمده است: «من سقی مۆمناً من ظماء سقاه الله من الرحیق المختوم» کسی که شخص مۆمن تشنه ای را سیراب کند خداوند او را از رحیق مختوم سیراب خواهد کرد. (18)

در حدیث دیگری آمده است: «من صام لله فی یوم صائف سقاه الله من الظماء من الرحیق المختوم» کسی که در روز گرم تابستان روزه بدارد خداوند او را از تشنگی روز قیامت با رحیق مختوم سیراب می‌کند .(19)

 

ظروف آب بهشتیان چگونه است؟

در سوره مبارکه غاشیه می‌فرماید: «و اکواب موضوعه» قدحهای زیبا و جالبی در کنار این چشمه‌ها گذارده شده است (20)، نظر به اینکه استفاده از آن چشمه های گوارا و شرابهای طهور بهشتی نیاز به ظرف دارد ظروفی در کنار چشمه‌ها قرار دارد و هر زمان بهشتیان اراده کنند قدح‌ها از چشمه‌ها پر می‌شود و در برابر آنان قرار می‌گیرد تازه به تازه می‌نوشند و سیراب می‌شوند، «اکواب» جمع «کوب» به معنی قدح و ظروف دسته دار است.

در آیه ای دیگر به توصیف ظروف دیگر آبخوری می‌پردازد و می‌فرماید: «یطوف علیهم ولدان مخلدون باکواب و اباریق و کاس منمعین»گرداگرد بهشتیان نوجوانانی هستند که همیشه طراوت جوانی را دارند در حالی که قدح‌ها و کوزه‌ها و جامهایی پر از شراب طهور در دست دارند. (21)

«اباریق» به معنی ظروفی است که دارای دسته و لوله جهت ریختن مایعات است و «کاس» هم به معنی جام پر از شراب می‌باشد.

 

پی نوشت ها :

1- محمد / 15.

2- رحمن / 50.

3- همان / 66.

4- انسان / 18.

5- مطففین / 27 و 28.

6- انسان / 6 و 5.

7- واقعه / 18.

8- همان / 19.

9- دهر / 5.

10- همان / 17.

11- همان / 21.

12- مطففین / 28 و 27.

13- رحمن / 66.

14- مطففین / 25 و 24.

15- همان / 25.

16- نورالثقلین، ج 5، ص 534، حدیث 37.

17- همان، ج 5، ص 534، حدیث 37.

18- همان، ج 5، ص 534، حدیث 35.

19- مجمع البیان، ج 10، ص 456.

20- غاشیه / 14.

21- واقعه / 17 و 18.

بخش قرآن تبیان


منبع:

مقاله کریمی، فاطمه؛ تصویر بهشت و بهشتیان در قرآن

UserName