• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 10819
  • سه شنبه 1386/5/16
  • تاريخ :

پدر ، پسر ، رابطه

دنیای روابط پدرها و پسرها(3)

پدر ، پسر ، رابطه

مقاله ی اول(دنیای روابط پدرها و پسرها)

مقاله ی دوم(آقا پسرای گل)

 

بدون شک اندیشیدن درباره ی رابطه ی پدرها و پسرها امری است اجتناب‌ناپذیر. چرا که فراوانی قابل ملاحظه ی ناخوشایندی در روابط میان پدرها و پسرها، در خانواده‌های مختلف و با تبار اقتصادی و اجتماعی متفاوت، در داخل و خارج کشور، در شهرها و روستاها، بیان‌گر این حقیقت است که می‌باید نگاه دوباره ی پدرها به این مهم معطوف گردد و ایشان آغازگر دوباره ی رابطه‌ای خوشایند، پایدار و مطلوب با پسران خود باشند. دست‌کم همان‌گونه که در محل کار خود با یک همکار جوان در ارتباطند، و یا به همان صورت که با پسر همسایه و یا طلبه ی جوانی که درست هم سن و سال پسرشان است، ارتباط متقابل برقرار می‌کنند و با متانت و تواضع و زبان خوش و احترام‌آمیز با آنان صحبت می‌کنند و به مشورت و رایزنی می‌نشینند، با پسر خود نیز که ویژگی‌ها و نیازهای عاطفی و روانی مشابه آن پسر همسایه و طلبه ی جوان را دارد، رابطه برقرار کنند و با زبان تکریم، صمیمانه و شفیقانه با وی سخن بگویند.

 

در دنیای امروز که شاهد گسترش روزافزون و فزاینده ی تولیدات فکری و مصنوعات فن‌آوری جدید در عرصه ی فرهنگی هستیم و مهاجمان فرهنگی دل و جان و اندیشه و باور نوجوانان و جوانان را مورد حمله قرار داده‌اند ، موثرترین شیوه ی مقابله با این حملات گسترده در جبهه ی فرهنگی، ایجاد مصونیت عاطفی در فرزندان و نور چشمان است و این جز با حسن رابطه‌ها و پیوند عاطفه ها مقدور نخواهد بود.

 

نصیحت‌پذیری و عمل به وصایای پدر، زمانی توسط پسر به درستی و کمال میسّر می‌شود که از خوشایندترین تجارب و دلچسب‌ترین خاطرات در پیوندهای عاطفی و روابط محبت‌آمیز بهره‌مند باشد.

 

پدری که در طول حیات خود و در دوران و ایام اقتدار شخصیّتی خویش لحظه‌ای از حسن رابطه و پیوند عاطفی با فرزندان خود غافل نبوده و صمیمی‌ترین و صادقانه‌ترین ارتباط را با آنان داشته است، در پیرانه سر نیز بیش از هر زمان دیگر مورد مهر و محبّت فرزندان واقع می‌شود و هرگز فرزند چنین پدری اندیشه ی جدایی و طرد پدر از خانه و جای دادن او در خانه ی سالمندان را به مخیّله ی خود راه نمی‌دهد، آری، در بررسی علل گوناگون روانه ساختن پدرها به خانه‌های سالمندان، توجّه به این نکته نیز بسیار مهم و درخور تأمل است. بدون شک نحوه ی رابطه ی پدرها و پسرها در گذشته‌های نه چندان دور در چنین تصمیم و اقدام نه چندان مطلوب، دخیل است.

 

امروز بیش از هر زمان دیگر، پدرها و پسرها محتاج خوشایندترین نگر‌ش‌ها نسبت به یکدیگر و صمیمی‌ترین و محبّت‌‌آمیزترین رابطه‌ها، با یکدیگرند. در این ارتباط کارگزاران فرهنگی، مدیران مدارس‌ 1، مربّیان تربیتی، معلّمان اخلاق نظری و عملی، دست‌اندرکاران برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی، صاحبان فکر و اندیشه، اهل کتاب و مطبوعات، همه و همه در برقراری روابط عاطفی میان والدین و فرزندان و به ویژه پدرها و پسرها بیشترین مسوولیت را دارند. چرا که تقویت رابطه‌ها و غنی کردن روابط محبّت‌آمیز میان پسرها و پدرها بیشترین تأثیر را در کاهش تنش‌های خانوادگی و اضطراب‌های فردی به همراه دارد و زمینه ی سلامت شخصیّت و بهداشت روان پدرها و پسرها و اعضای خانواده را فراهم آورده، مناسب‌ترین بستر را برای رشد و تحول مطلوب شخصیّت و رویش جوانه‌های خلاقیّت و نوآوری‌های فکری و عملی آماده می‌سازد. بدین ترتیب‌ پدرها و پسرها با احساس و نگرشی حاکی از خوشایندی نسبت به یکدیگر و انگیزه ی قوی برای تلاش، همه ی استعدادها و قابلیّت‌های بالفعل و بالقوّه را در عرصه‌های گوناگون به نمایش می‌گذارند.

زیبایی و شکوه رابطه ی پدرها و پسرها تضمین‌کننده ی بهداشت روان و آرامش خانواده و هموارگر سعادت و تعالی جامعه است. شکوفایی همه استعداها و رویش جوانه‌ه‌ای خلاقیتّ‌های ذهنی و نوآوری‌های فکری پدرها و پسرها در گرو برخورداری ایشان از صمیمی‌ترین، خوشایندترین و محترم‌ترین رابطه‌هاست.

خداوند منّان، خالق همه ی هستی، جان‌آفرین پدرها و پسرها، مادرها و دخترها، در قرآن کریم، کلام حیات‌بخش عرشی که همواره بر فراز عصرها و نسل‌ها جاودانه و تضمین‌گر سعادت و فلاح همه انسان‌های آزاده و وارسته است، رفتار محبّت‌آمیز پسرها و دخترها را با پدرها و مادرها در کنار عبادت خود ذکر کرده و می‌فرماید:

 

«و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً اما یبلغن عندک الکبر احد هما او کلاهما فلا تقل لهما اف و لا تنهر هما و قل لهما قولاً کریما. و اخفض لهما جناح الذل من الرّحمة و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیراً‌ »2

 

پروردگارت فرمان داده: جز او را نپرستید! و به پدر و مادر محبّت  و نیکی کنید . 3

 

هر گاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها، به پیری برسند، هرگز سخنی که موجب رنجش آنها می‌شود به زبان ‌نیاور و کمترین اهانتی به آنها روا مدار! و بر آنها فریاد مزن و با کلام لطیف و سنجیده و بزرگوارانه با آنها صحبت کن. همیشه بال‌های تواضع و تکریم خویش را از محبّت و لطف و مهربانی، در برابر آنان بگستران و بگو: پروردگارا! به پدر و مادرم رحمت و مهربانی فرما، آن‌گونه که آنها مرا در کوچکی تربیت کردند.

 

آن‌گاه که پدرها و پسرها در تکریم و رفتار محبّت‌آمیر نسبت به یکدیگر هر فرصتی را مغتنم دانسته و از هیچ کوششی دریغ نمی‌نمایند، پدر پسر را روشنی‌بخش چشم و سرمایه ی هستی خود می‌داند و پسر، پدر را سنگربان حیات روان خود می‌داند و با نگاه متواضعانه به پدر آرام می‌گیرد و تواضع و احسان و محبّت به پدر و تکریم شخصیّت پدر را عبادت بزرگ و رضایت و خشنودی خالق جان‌ها می‌داند. 4 همه ی قلم‌ها و زبان‌ها از توصیف چنین رابطه ی زیبایی ناتوان می‌گردند. در این منظر خاطره جاودانه رابطه ابراهیم (علیه‌السلام) و اسماعیل (علیه‌السلام) تداعی می‌گردد.

 

پدر، ابراهیم (علیه‌السلام) در برابر آزمون بزرگ الهی و اندیشه ی عمل به فرمان حق به صورت یگانه فرزند دلبندش می‌نگرد که در دوران پیری و در پی دعا و نیایش پروردگارش هبه می‌نماید و پسر، اسماعیل (علیه‌السلام) در کمال اخلاص و خلوص، با همه ی وجود ایثارگرانه و ملتمسانه از پدر می‌خواهد که در اجرای فرمان الهی لحظه‌ای درنگ ننماید، و از آن جاکه مبادا تلاقی نگاه پدر و پسر ، پدر را متأثر و شرمسار نماید، اسماعیل (علیه‌السلام) در آخرین تقاضایش از پدر بر اجرای فرمان حق و قربانی نمودن همه ی هستی و تعلّق وجود و بریدن ریشه ی همه وابستگی‌های دنیوی و نیل به اوج اخلاص و سکوی وارستگی و توحید چشم‌های خود را می‌بندد و با چشمان بسته پدر را به انجام امر حق فرا می‌خواند و آن‌گاه که ابراهیم( علیه‌السلام) قهرمان یکتایی و توحید لبه ی تیز چاقو را برگردن نوجوان رعنا و عصاره ی وجودش می‌گذارد تا با یک فشار فرمان خدا را محقّق سازد، دیگر بار ندای آسمانی طنین افکن می‌شود که ابراهیم! تو در این آزمون بزرگ پیروز شدی و تو پیامبر توحیدی، و این بار ابراهیم (علیه‌السلام) اسماعلیش را در آغوش می‌گیرد و با هم سرود تسبیح حق و نغمه توحید، ((لااله‌الاالله)) را می‌سرایند و با گام‌های استوار برای ایفای رسالت خطیر خویش پیش می‌روند و به فرمان حق کعبه، خانه خدا  را برای طواف مسلمانان و موحّدان و آزادگان عالم بنا می‌کنند. و رابطه ی ابراهیم و اسماعیل (علیهم‌السلام) همواره برفراز گستره ی هستی زیباترین و کامل‌ترین الگو را برای همه پدرها و همه  پسرها در همه زمان‌ها به یادگار می‌گذارد. سرمایه ی چنین رابطه‌ای ایمان است و اخلاص و ایثار.

 

پایان .

منبع: بر گرفته ازکتاب روان شناسی رابطه ها – با تغییر و تلخیص

دکتر افروز

 

پانوشت ها :

1- متاسفانه به دلایل گوناگون از جمله اشتغال و گرفتاری پدرها، در غالب موارد جلسات اولیاء و مربّیان مدارس پسرانه ابتدایی و راهنمایی و حتی متوسطه عموماً با حضور مادرها تشکیل می‌گردد. و شرکت پدرها در جلسات فرهنگی، تربیتی و آموزشی مدارس فرزندان‌شان بسیار اندک است. در واقع بسیاری از مدیران و معلّمان مدارس آقا پسرها نیز انتظاری جز این نداشته و زمانی که می‌خواهند با اولیاء یا ولی دانش‌آموزی مذاکره نموده و یا ایشان را به جلسه اولیاء و مربّیان دعوت نمایند غالباً به حضور مادر بسنده نموده و تأکید چندانی بر ارتباط مستمر پدر با مدرسه و معلّمان را ندارند. در حالی که شایسته آن است پدرها نقش جدی‌تر در مسائل آموزشی و تربیتی فرزندان خود به ویژه «پسران» از دبستان تا دبیرستان و دانشگاه بر عهده داشته باشند. بدیهی است زمانی که پدرها در امور تحصیلی پسرها نقش چندان فعّالی نداشته و همه امور به مادرها محوّل می‌گردد و پدرها در حاشیه نظارت می‌نمایند و به تدریج دامنه ارتباطات مفید و موثر ایشان با پسرها ضعیف‌تر و محدودتر می‌گردد. لذا شایسته آن است که پدرها با احساس تعهد بیشتر از همان سال‌های آغازین مدرسه پسرها تا سال‌های پایان دبیرستان و دانشگاه همچون دوستی صمیمی و شفیق آنها را همراهی کرده و همواره در ارتباط نزدیک و مستمر با اولیای مدرسه باشند و از مدیران مدارس پسرانه نیز انتطار می‌رود محور برنامه ارتباط خود را عمدتاً با پدرها تنظیم نمایند و نقش ارتباطی پدر را با پسرها پررنگ‌تر نمایند.

 

2- سوره اسراء آیات 23 و 24.

 

3- «احسان» و «محبت» به پدر و مادر یعنی همواره خالصانه، ایثارگرانه، صادقانه، صبورانه و متواضعانه و با چهره گشاده و سخاوتمندانه با ایشان رفتار شود و حوائج و نیازهای آنها مورد توجه قرار گیرد.

 

4- رسول خدا صلی‌الله علیه واله فرمودند: نظر الولد الی و الدیه حبا لهما عبادة (مجارج 74) نگاه محبّت‌آمیز فرزند به پدر و  مادرش عبادت است.

 

مقالات مرتبط:

دوست نوجوان خود باشیم    

با نوجوانان چگونه رفتار کنیم

شما هم موثرید   

دوستش بدارید تا مهربانی را بیاموزد  

آموزش مهارت های زندگی ( ویژه جوانان و نوجوانان)         

   

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
بهترین فرزند را داشته باشید

بهترین فرزند را داشته باشید

بهترین فرزند را داشته باشید
عشق حسین (ع) واجب تر از نان شب

عشق حسین (ع) واجب تر از نان شب

عشق حسین (ع) واجب تر از نان شب
نگاهی نو به خانواده ی نوپا

نگاهی نو به خانواده ی نوپا

نگاهی نو به خانواده ی نوپا
بيشتر بخند جوان !

بيشتر بخند جوان !

بيشتر بخند جوان !
UserName
عضویت در خبرنامه