• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2032
  • شنبه 1383/1/22
  • تاريخ :

زیارت اربعین



اربعین، چهلمین روز شهادت امام حسین علیه السلام است كه جان خود و یارانش را فداى دین كرد. ازآنجا كه گرامیداشت ‏خاطره شهید و احیاء اربعین وى، زنده نگهداشتن‏ نام و یاد و راه اوست و زیارت، یكى از راههاى یاد و احیاء خاطره است، زیارت‏ امام حسین‏«ع‏» به ویژه در روز بیستم ماه صفر كه اربعین آن حضرت است، فضیلت بسیاردارد.

امام حسن عسكرى‏«ع‏» در حدیثى علامتهاى ‏«مؤمن‏» را پنج چیز شمرده است:پنجاه و یك ركعت نماز در شبانه روز که هفده رکعت آن نمازهای واجب و مابقی نوافل می باشد، زیارت اربعین، انگشتر در دست راست کردن، پیشانى بر خاك نهادن در نماز ‏و«بسم الله الرحمن الرحیم» را در نماز،آشكارا گفتن.(1)

زیارت اربعین كه در این روز مستحب است، در كتب ادعیه آمده است ‏و به اینگونه شروع مى‏شود: «السلام على ولى الله و حبیبه...» كه این متن،از طریق ‏صفوان جمال از امام صادق‏«ع‏» روایت‏ شده است. زیارت دیگر آن است كه جابربن‏عبدالله انصارى دراین روز خوانده است و متن زیارت به عنوان زیارتنامه آن امام در نیمه ‏ماه رجب نقل شده و با جمله‏«السلام علیكم یا آل الله...» شروع مى‏شود.(2) مورخان نوشته‏اند كه جابربن عبدالله انصارى، همراه عطیه عوفى موفق شدند كه درهمان اولین اربعین پس ازعاشورا به زیارت امام حسین‏«ع‏» نائل آیند. وى كه آن هنگام ‏نابینا شده بود، در فرات غسل كرد و خود را خوشبو ساخت و گامهاى كوچك برداشت تا سر قبر حسین بن على‏«ع‏» آمد و با راهنمایى عطیه، دست روى قبر نهاد و بیهوش شد، وقتى به هوش آمد، سه بار گفت: یا حسین! سپس گفت:«حبیب لا یجیب حبیبه...» آنگاه ‏زیارتى خواند و روى به سایر شهدا كرد و آنان را هم زیارت نمود.(3)

زیارت پیاده

آنچه در راه طلب خسته نگردد هرگز 
پاى پر آبله و بادیه پیماى من است

غیر ازعشق و محبت، كه پاى زائر را پیاده به مرقد امام حسین‏علیه السلام مى‏كشاند و رنج ‏سفر و خوف و خطر را به جان مى‏خرد، پیاده روى براى زیارت سید الشهدا، ثواب بسیار دارد و مورد تاكید پیشوایان دین است. امام صادق‏«ع‏» فرموده است:«من خرج من منزله یرید زیارة قبرالحسین بن على‏«ع‏» ان كان ماشیا كتبت له بكل خطوة حسنة و محا عنه سیئة...»(4) هر كس به قصد زیارت امام حسین‏«ع‏»، پیاده از خانه‏اش خارج شود، خداوند در مقابل هر گام، براى او حسنه‏اى مى‏نویسد و گناهى از او مى‏زداید.

یكى از زائران همیشگى امام حسین‏«ع‏» كه هر ماه آن حضرت را زیارت مى‏كرده، به خاطر پیرى و ناتوانى، یك بار نتوانست برود. نوبت بعد كه پیاده پس از چند روز راهپیمایى به ‏حرم مى‏رسد و سلام مى‏دهد و نماز زیارت مى‏خواند، در خواب،آن حضرت را مى‏بیند كه به وى مى‏گوید:چرا به من جفا كردى، تو كه نیكوكار بودى... (5) این شدت عنایت ائمه ‏را به زائر پیاده مى‏رساند. معاویة بن وهب- از اصحاب امام صادق علیه السلام- مى‏گوید:

خدمت آن حضرت رسیدم. در مصلاى خود در خانه‏اش نشسته بود و پس از نماز با خداوند راز و نیاز مى‏كرد. از جمله- در دعا نسبت به زائران قبرحسین‏«ع‏»- مى‏گفت:

«خدایا زائران قبرحسین را بیامرز، اینان كه در این راه، پول خرج مى‏كنند، بدنهاى خود را دراین راه در معرض خطر قرار مى‏دهند... خدایا رحم كن بر چهره‏هایى كه آفتاب، رنگ آنها را تغییر داده، صورتهایى كه متوجه قبراباعبدالله است، چشمهایى كه در محبت ما اشك ‏مى‏ریزد... خدایا این جانها و بدنها را به تو مى‏سپارم، تا كنار حوض كوثر به هم برسیم...»(6) این سنت زیارت پیاده، از زمان ائمه بوده و تا كنون نیز ادامه دارد و اجر بیشمارى براى ‏آن نقل شده است. فاضل دربندى مى‏نویسد: این پیاده بودن، یا به جهت فقیربودن زائراست كه نشان مى‏دهد این زیارت، برخاسته از شوق و محبت است، یا به جهت آنست كه ‏زائر، خود را در برابر سلطان اقلیم جوانمردى و خورشید سپهر عصمت و شهادت كوچك ‏مى‏شمارد و در راه او، رنج ‏سفر پیاده را بر خود هموار مى‏كند و هر دو ارزشمند است.(7) در عراق، از سالها پیش چنین رسم است كه هیئتها، دسته‏ها و كاروانهایى كوچك یا بزرگ، درایام خاصى از بصره، بغداد وعمدتا از نجف، براى زیارت كربلا پیاده حركت‏مى‏كنند. به ویژه درایام زیارتى خاص مثل نیمه شعبان، اول رجب، ایام عاشورا و اربعین ‏بیشتر و پرشكوه تر است و اغلب، راه كنار ساحل فرات را انتخاب مى‏كنند كه از نجف تا كربلا 18 فرسنگ است و چند روز طول مى‏كشد. دراین كاروانهاى زیارتى پیاده، علماى ‏بزرگ هم شركت مى‏كردند، همچون میرزاى نایینى، آیة الله كمپانى، سید محسن امین، وبسیارى ازعلماى معاصر. دراین مسیر، دیدار با عشایر و فعالیتهاى تبلیغى هم انجام ‏مى‏گرفت و شعارهایى هم مطرح مى‏شد و روضه‏خوانى برگزار مى‏گشت.

در ایام حكومت بعثیها، این پیاده رویهاى پر شكوه، آن هم از طریق جاده غیر رسمى‏ كنار فرات، رنگ مبارزه و مخالفت با رژیم عراق هم به خود مى‏گرفت و یك بار هم در ایام ‏اربعین حسینى در سال 1397 ه.ق به درگیریهاى سخت میان نیروهاى بعثى با انقلابیون ‏شیعه و كاروانهاى زیارتى در طول راه و در حرم اباعبدالله الحسین‏«ع‏» انجامید و كشته‏ها ومجروحان بسیارى داد، (8) و به‏«اربعین خونین‏» معروف شد.

در كوىعشق، درد و بلا  كم نمى‏شود 
 از باغ خلد، برگ و نوا كم نمى‏شود
تیغ شهادتست دل گرم را علاج
این تشنگى به آب بقاء كم نمى‏شود 
قاصد، تسلى دل عاشق نمى‏دهد
شوق حرم  به  قبله نما، كم  نمى‏شود

پی نوشت ها:

 1- بحارالانوار،ج 98،(بیروت) ص 329/ المزار، شیخ مفید، ص 53.

2- مفاتیح الجنان، زیارت اربعین.

3- منتهى الآمال،ج 1، حوادث اربعین/ نفس المهموم، ص 322/ بحارالانوار،ج 98، ص 328.

4- بحارالانوار،ج 98، ص 28/ المزار، شیخ مفید، ص30.

5- همان، ص 16.

6- همان، صص 52 و 8 .

7- اسرارالشهادة، فاضل دربندى، ص136،(چاپ سنگى).

8- شرح مبسوط ماجرا در كتاب‏«انتفاضة صفرالاسلامیه‏»از رعد الموسوى آمده است.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
عدد «اربعین» در متون دینی

عدد «اربعین» در متون دینی

عدد «اربعین» در متون دینی
حّر دیر آمد، پس دور ماند

حّر دیر آمد، پس دور ماند

حّر دیر آمد، پس دور ماند
صرف نظر از قول قاضی نعمان که تنها قائل به اقامت یک ماه و نیم اسراء در شام است و هیچ‌کس پیش و پس از ا

صرف نظر از قول قاضی نعمان که تنها قائل...

صرف نظر از قول قاضی نعمان که تنها قائل به اقامت یک ماه و نیم اسراء در شام است و هیچ‌کس پیش و پس از ا
منکران ورود اهل‌بیت علهیم‌السلام در اربعین اول

منکران ورود اهل‌بیت علهیم‌السلام در...

منکران ورود اهل‌بیت علهیم‌السلام در اربعین اول
UserName