• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
مطالب مرتبط
  • ویژگی های مشاور قابل اعتماد
    ویژگی های مشاور قابل اعتماد
    با کساني بايد مشورت کرد که از مسائل روز مطلع هستند و به زمانه احاطه و دانش دارند. پيامبر اکرم صلي الله عليه و آله والسلم فرمودند:باعلماي صالح مشورت کنيد و چون بر اجراي آن تصميم گرفتيد به خدا توکل کنيد .
  • هشداری برای  مشاور برگزیدن
    هشداری برای مشاور برگزیدن
    خیلی از ما در گیر و دار تعارضات درونیمان و در تصمیم گیری هایمان در امور مختلف به بن بست های فکری میرسیم و اینجاست که به فکر می افتیم با کسی در میان بگذاریم و کمک می خواهیم و همین نیاز به هم صحبت و کمک فکری است که شاخه ای از علم راونشناسی به نام مشاوره را
عضویت در خبرنامه
  • تعداد بازديد :
  • 831
  • دوشنبه 25/2/1391
  • تاريخ :

 مشورت، پشتوانه بزرگ پیشرفت 


سعى و تلاش در صورتى مفید است كه در مسیر صحیح قرار داشته باشد و نتیجه‏اى ارزنده از آن بدست آید. اگر فعالیت و كوشش انسان در شرایط صحیح انجام نگیرد، جز خستگى و اتلاف عمر حاصلى نخواهد داشت.


مشورت

بنابراین قبل از پرداختن به هر كار و قبل از شروع به انجام هر برنامه، باید آن را مورد دقّت و بررسى قرار داده و شرایط موفقیّت و عدم موفقیّت را مورد بررسى و تحلیل قرار دهید و پس از آن كه روشن شد با انجام برنامه‏اى كه در نظر دارید، نتیجه‏اى عالى بدست خواهید آورد، آن را آغاز كنید.

اگر نتیجه آن براى شما روشن نشد، با كسانى كه آگاه و مطّلع و دلسوز هستند، به مشورت پرداخته و با صلاح دید آنان، كار را آغاز كرده و دست به فعالیّت و كوشش بزنید.

حضرت رسول اكرم‏صلى الله علیه وآله وسلم در روایتى مى‏فرمایند:

تَواضَعْ لِلَّهِ، یَرْفَعَكَ اللَّهُ وَلاتَقْضِیَنَّ اِلاَّ بِعِلْمٍ، فَاِنْ اَشْكَلَ عَلَیْكَ اَمْرٌ، فَسَلْ وَلاتَستَحْیِ، وَاسْتَشِرْ ثُمَّ اجْتَهِدْ فَاِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ اِنْ یَعْلَمْ مِنْكَ الصِدْقَ یُوَفِّقُكَ.(1)

براى خداوند تواضع كن، تا خدا تو را سربلند نماید، و قضاوت مكن مگر آن كه به آن علم و آگاهى داشته باشى. پس اگر امرى بر تو مشكل شد، سئوال كن و از پرسش نمودن حیا نكن. و مشورت نما، سپس در انجام آن كوشش كن؛ زیرا خداوند اگر بداند كه تو صداقت دارى، تو را موفّق مى‏نماید.

همان گونه كه ملاحظه نمودید، پیغمبر اكرم‏صلى الله علیه وآله وسلم سفارش مى‏فرمایند در امور مشكل، باید سؤال كرد و مشورت نمود و پس از آن به تلاش و كوشش دست زد.

 

مشورت یا پشتوانه بزرگ پیشرفت

كسانى كه جویاى مقام معنوى و رسیدن به درجات عالى بندگى خداوند هستند و در جستجوى یافتن راه كمال و به دست آوردن تقرّب به اهل بیت عصمت‏علیهم السلام مى‏باشند، باید بدانند: مشورت یكى از بهترین راههاى ترّقى و پشتوانه بزرگ پیشرفت مردان بزرگ است. آنان كه در ابتداء سیر معنوى هستند و با آیات و روایات و فرمایشات گهربار اهل بیت عصمت‏ علیهم السلام كه راه را براى مردم نشان داده‏اند، آشنایى ندارند، باید با مردان فهمیده، عاقل و متّقى، مشورت كنند و از تجربه‏ها و راهنمائیهاى آنان استفاده نمایند.

باید با مردان بزرگى كه از نعمت فهم و علم برخوردارند و راه را یافته و رفته‏اند - نه آنان كه در نیمه راه نشسته و رهروان را نیز از راه رفتن باز مى‏دارند! - به مشورت بنشینند.

در مسائل مشكل، فقط با شخص فهمیده و صاحب تجربه‏اى كه با تقوا و بردبار بوده و اهل نصیحت باشد، باید مشورت نمود و از افرادى كه این صفات در آنان نیست، باید پرهیز كرد و گرنه ممكن است انسان به جاى هدایت به ضلالت و گمراهى كشیده شود

حضرت امیرالمؤمنین‏علیه السلام مشورت با مردان راه یافته را، بهترین پشتیبان انسان براى رسیدن به هدف مى‏دانند و مى‏فرمایند:

لا ظَهِیرَ كَالْمُشاوَرَة.(1)

براى انسان، پشتیبانى همچون مشورت وجود ندارد.

فتحى كه جهان از او گشادند                                        در بازوى  مشورت  نهادند

گر عقل تو عقده مى‏گشاید                                      با ناخن شور خوشتر آید

با چه كسانى مشورت مى‏كنید؟!

امام صادق‏ علیه السلام درباره شرایط كسانى كه با آنان مى‏توان مشورت نمود، مى‏فرمایند:

اِسْتَشِرِ الْعاقِلَ مِنَ الرِّجالِ الْوَرِعِ، فَاِنَّهُ لایَأْمُرُ اِلاَّ بِخَیْرٍ...(2)

با مردان عاقلى كه پرهیزگار هستند، مشورت كن؛ زیرا آنها راهنمایى نمى‏كنند تو را، مگر به كارهاى نیك.

توجّه داشته باشید گاهى مشورت، زیان فراوانى را براى مشورت كننده به بار مى‏آورد، به صورتى كه در بعضى از موارد او را به گمراهى كشیده و از چاله در آورده و در چاه مى‏اندازد! از این جهت خاندان وحى شرایطى را درباره مشورت ذكر نموده‏اند تا از وقوع این گونه اشتباهات جلوگیرى شود.

مشورت با پزشک

شخصى كه با او به مشورت مى‏پردازید، باید از صلاحیت واقعى براى مشاوره برخوردار باشد و در موضوعى كه مورد سئوال واقع مى‏شود، آمادگى كامل براى پاسخ به آن را داشته باشد. از نظر روایات اهل بیت‏علیهم السلام، با كسى باید مشورت نمود كه ویژگیهائى را دارا باشد.

امام صادق‏علیه السلام مى‏فرمایند:

شاوِرْ فی اُمُورِكَ مِمَّا یَقْتَضِی الدّینُ مَنْ فیهِ خَمْسُ خِصالٍ، عَقْلٌ وَحِلْمٌ وَتَجْرِبَةٌ وَنُصْحٌ وَتَقْوى...(3)

در امور خود از آنچه را كه دین اقتضاء مى‏كند، با كسى مشورت كن كه در او پنج خصلت وجود دارد:

1 - عقل

2 - حلم

3 - تجربه

4 - نصیحت‏گوئى

5 - تقوا

در مسائل مشكل، فقط با شخص فهمیده و صاحب تجربه‏اى كه با تقوا و بردبار بوده و اهل نصیحت باشد، باید مشورت نمود و از افرادى كه این صفات در آنان نیست، باید پرهیز كرد و گرنه ممكن است انسان به جاى هدایت به ضلالت و گمراهى كشیده شود.

بنابراین باید با كسى مشورت نمود كه آمادگى براى آن داشته باشد.

امام صادق‏علیه السلام در روایتى دیگر توضیحات بیشترى درباره شرایط كسانى كه مى‏توان با آنها مشورت نمود، بیان مى‏فرمایند. آن حضرت مى‏فرمایند:

إِنَّ الْمَشْوَرَةَ لاتَكوُنُ إِلّا بِحُدوُدِها، فَمَنْ عَرَفَها بِحُدوُدِها وَإِلّا كانَتْ مَضَرَّتُها عَلَى الْمُسْتَشیرِ أَكْثَرَ مِنْ مَنْفَعَتِها لَهُ، فَاَوَّلُها أَنْ یَكوُنَ الَّذی یُشاوِرُهُ عاقِلاً، والثَّانِیَةُ أَنْ یَكوُنَ حُرّاً مُتَدَیِّنَاً، وَالثَّالِثَةُ أَنْ یَكوُنَ صَدیقاً مُواخِیاً، وَالرَّابِعَةِ أَنْ تُطْلِعَهُ عَلى سِرِّكَ فَیَكوُنَ عِلْمُهُ بِهِ كِعِلْمِكَ بِنَفْسِكَ، ثُمَّ یَسْتُرُ ذلِكَ وَیَكْتُمُهُ، فَإِنَّهُ إِذا كانَ عاقِلاً اِنْتَفَعْتَ بِمَشْوَرَتِهِ، وَإِذا كانَ حُرّاً مُتَدَیِّنَاً جَهَدَ نَفْسَهُ فِی النَّصیحَةِ لَكَ، وِإِذا كانَ صَدیقاً مُواخِیاً، كَتَمَ سِرَّكَ إِذا اِطَّلَعْتَهُ عَلَیْهِ، وَإِذا اِطَّلَعْتَهُ عَلى سِرِّكَ فَكانَ عِلْمُهُ بِهِ كَعِلْمِكَ تَمَّتِ الْمَشْوَرَةُ وَكَمُلَتِ النَّصیحَةُ.(4)

مشورت داراى حدود و شرایطى است كه اگر كسى آنها را بداند خوب است و گرنه زیان آن بر مشورت كننده، بیش از سود آن خواهد بود:

1 - كسى كه با او مشورت مى‏كنید، فردى عاقل و فهمیده باشد.

2 - او  فردى آزاد منش و متدیّن باشد.

3 - صداقتى برادر گونه داشته باشد.

4 - شما او را به اسرار خود آگاه كنید به گونه‏اى كه در موضوع مورد مشورت، به همه جهات همچون خود شما، علم و آگاهى پیدا كند، و آنها را مخفى داشته و كتمان نماید.

در صورتى كه مشورت كننده، فهمیده و خردمند باشد، از مشورت با او بهره‏مند خواهید شد، و اگر آزاد منش و متدیّن باشد، در نصیحت كردن شما سعى و تلاش مى‏كند. و هر گاه او صداقتى برادر گونه داشته باشد، سرّ شما را كتمان مى‏نماید. و هر گاه اسرار خود را به او به گونه‏اى اظهار كردید كه همچون شما آگاه به جریان شما باشد، مشورت صحیح و تمام مى‏باشد و نصیحت كامل مى‏شود.

بنابراین مشورت با افراد نا آگاه و ناشناخته و كسانى كه داراى شرایط مشاوره نیستند، بسیار خطرناك است؛ زیرا انسان را به گمراهى و تباهى مى‏كشاند.

حضرت امیرالمؤمنین ‏علیه السلام مى‏فرمایند: لاتُشاوِرْ مَنْ لایُصَدِّقُهُ عَقْلُكَ(5)؛ با كسى كه عقلت او را نمى‏پذیرد، مشورت نكن.

كسى كه حاضر نیست با دیگران به مشورت بنشیند و در همه امور عقیده خود را برتر از دیگران مى‏پندارد، داراى استبداد است و سرانجامِ استبداد، هلاكت و نابودى است. زیرا انسان مستبدّ، در مقام انجام كارها، جز اطاعت از خواسته‏ها و عقاید شخصى خویش - اگرچه اشتباه باشد - راهى را انتخاب نمى‏كند

سرانجامِ ترک مشورت

ترك مشورت در كارها یا از ناآگاهى سرچشمه مى‏گیرد و یا دلیل بر دارا بودن استبداد رأى است. كسى كه رفتار و كردار خود را صد در صد صحیح و بى‏اشكال مى‏پندارد و در هیچ مورد حاضر به مشورت نیست، از استبداد رأى برخوردار است. این گونه افراد به جهت داشتن این صفت خود را به خطر مى‏اندازند.

حضرت امیرالمؤمنین ‏علیه السلام در نهج‏البلاغه مى‏فرمایند:

وَالْاِسْتِشارَةُ عَیْنُ الْهِدایَةِ وَقَدْ خاطَرَ مَنِ اسْتَغْنى بِرَأْیِهِ.(6)

مشورت نمودن، چشمه هدایت است و كسى كه به خاطر رأى شخصى خود را مستغنى از دیگران بداند، خویشتن را به خطر مى‏افكند.

 كسى كه حاضر نیست با دیگران به مشورت بنشیند و در همه امور عقیده خود را برتر از دیگران مى‏پندارد، داراى استبداد است و سرانجامِ استبداد، هلاكت و نابودى است. زیرا انسان مستبدّ، در مقام انجام كارها، جز اطاعت از خواسته‏ها و عقاید شخصى خویش - اگرچه اشتباه باشد - راهى را انتخاب نمى‏كند.

 

نتیجه بحث

مشورت با شخصیّت هاى آگاه، فهمیده و پرهیزگار، پشتوانه بزرگ پیشرفت در امور مادّى و معنوى است.

بوسیله مشورت با این گونه افراد، مى‏توانید از تجربه و افكار ارزشمند افراد باصلاحیّت و صاحب نظر بهره‏مند شوید. بنابر این با استفاده از راهنمائی هاى آنان، خود را از سرگردانى و تحیّر نجات دهید و با كمک از نظرات خدا پسندانه آنان، با اهداف بزرگ آشنا شوید و براى رسیدن به عالى‏ترین هدف گام بردارید.

با مشورت با افراد دلسوخته و خودساخته از نتیجه ده‏ها سال زحمت و تلاش آنان خود را بهره‏مند كنید.

با استفاده از مشورت با افراد با صلاحیّت، از فكر آنان استفاده كنید و از ارزش اهداف عالى آگاه شوید و براى رسیدن به آن‏ها تلاش كنید تا در آینده دچار افسوس و پشیمانى نشوید.

ترك مشورت نه تنها در مسائل معنوى، بلكه در امور مادّى نیز شكستهاى بزرگ و جبران ناپذیرى را پیش مى‏آورد. مشورت با مردان خودساخته و پرهیزكار و استفاده از افكار عالى آنان مانع شكست شماست.

 

پی نوشت ها :

(1) - بحار الأنوار: 408/21.

(2) - بحار الأنوار: 104/75.

(3) - بحار الأنوار: 103/75.

(4) - بحار الأنوار: 102/75.

(5) - بحار الأنوار: 103/75.

(6) - نهج البلاغه، قصار الحكم: 202.

فرآوری :محمدی

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منبع : کتاب اسرار موفقیت ج 1، آقای سیستانی

 

UserName