• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 4081
  • پنج شنبه 1391/1/24
  • تاريخ :

روش درمان فوتودینامیک (PDT)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی  


روش درمان فوتودینامیک ترکیبی از دارو و نور است به این ترتیب که ابتدا دارو به بیمار داده می شود سپس آن دارو به کمک یک نور ویژه در محیط غنی از اکسیژن فعال می شود داروی فعال شده سلولهای غیر عادیAb normal بدن را تخریب می کند .در درمان PDT از لیزر یا سایر منابع نور استفاده می شود.

روش درمان فوتودینامیک (pdt)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی

تقریباً همه کودکان یک بار چراغ قوه ای را روشن کرده و دست خود را روی نور آن قرار داده اند و نور قرمزی را که لای انگشتشان می گذرد، دیده اند. این رنگ قرمز تنها به خاطر قرمزی خون نیست. بلکه مانند رنگ آبی آسمان، این رنگ قرمز ناشی از مقدار نوری است که به وسیله یک شیء بسته به طول موج نور پراکنده می شود. نور با طول موج های بلند عملاً می تواند از بافت زنده عبور کند بدون آنکه پراکندگی اضافی اتفاق افتد بنابراین، می توان از آن برای تأثیرگذاری بر فرآیندهای داخل بدن سود جست.

در درمان فوتودینامیکی، یک ذره درون بدن قرار داده می شود و از خارج بر آن نور می تابانند. این نور می تواند ناشی از لیزر و یا لامپ باشد. ذره این نور را جذب می کند و بعد از آن ممکن است چند اتفاق بیفتد. اگر ذره صرفاً یک نانو نقطه فلزی باشد، انرژی نور این نقطه را گرم می کند بنابراین هر بافتی را در مجاورت آن گرم می کند. این نانو نقطه فلزی را می توان با نقطه های ملکولی خاصی نیز به کار گرفت و ملکول های اکسیژن پرانرژی تولید کرد. این ملکول های اکسیژن، بسیار واکنش پذیرند و با اکثر ملکول های آلی مجاورشان، از جمله تومورهای بدخیم واکنش شیمیایی صورت می دهند، بنابراین آن ها را تخریب کنند.

روش درمان فوتودینامیک (pdt)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی

این ایده های درمانی را درمان فوتودینامیکی می گویند زیرا نه تنها به وسیله نور (فوتون) صورت می گیرند بلکه به دینامیک حالت برانگیخته ملکول ها یا نقطه های درگیر هم وابسته اند. درمان فوتودینامیکی به چند دلیل جالب است که یکی از آن ها از این قرار است که برخلاف شیمی درمانی متداول، این یکی مستقیم است. اکسیژن برانگیخته از لحاظ شیمیایی واکنش پذیر یا حتی گرمای ناشی از نقاط کوانتومی برانگیخته، فقط جایی رها می شود که ذرات وجود دارند و در جایی که نور می تابد. یعنی برخلاف شیمی درمانی متداول، درمان فوتودینامیک «اثر سمّی» از ملکول های شدیداً مهاجم و واکنش پذیر در سرتاسر بدن بر جای نمی گذارد.

روش درمان فوتودینامیک ترکیبی از دارو و نور است به این ترتیب که ابتدا دارو به بیمار داده می شود سپس آن دارو به کمک یک نور ویژه در محیط غنی از اکسیژن فعال می شود داروی فعال شده سلولهای غیر عادیAb normal بدن را تخریب می کند .در درمان PDT از لیزر یا سایر منابع نور استفاده می شود

ذراتی که در درمان فوتودینامیکی به کار گرفته می شوند می توانند به سادگی ملکول های با اندازه متوسطی باشند که وقتی نور به آن ها بتابد اکسیژن را تحریک کنند. این ذرات می توانند به پیچیدگی ساختار کوانتومی چند مولفه ای هم باشند که پاره ای از آن ها یک گونه هدف مانند تومور را «شناسایی» می کند (یا به آن متصل می شود) در حالی که مابقی آن ساختار تابش را جذب می کند و یا گرم می شود و یا اکسیژن های برانگیخته فراهم می آورد. سایر مولفه هایی هم می توانند برای تأمین دسترسی زیستی، وجود داشته باشند.

روش درمان فوتودینامیک (pdt)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی

درمان فوتودینامیکی بر شالوده ساختارهای نانویی استوارند که از ملکول های ساده تا ملکول های نانویی، ذرات نانویی، و ساختارهای مرکب دارای شناسایی بیولوژیکی را در برمی گیرند. بدیهی است طراحی و بهینه سازی چنین ساختارهایی موضوع فناوری نانو در پزشکی است و نویددهنده نوعی روش غیرتهاجمی برای درمان بسیاری از غده ها، تومورها و بیماری هاست.

در این روش از داروهای حساس به نور Photo Sensitising agent or photo sensitizer استفاده می شود.این داروها  در اثر برخورد نور به آن واکنش نشان داد و سلول را به نور حساس می کند.

دارو یکبار جذب بدن می شود این دارو اثری ندارد تا اینکه در معرض یک نوع نور ویژه قرار گیرد وقتی که نور بر روی ناحیه ی سرطانی تابانده می شود دارو فعال می شود و سلولهای سرطانی تخریب می شوند همچنین ممکن است بعضی از سلولهای نرمال بدن نیز تحت تأثیر PDT قرار گیرند با این وجود این سلولها بعد از درمان خوب می شوند.

ازاین روش ممکن است برای سرطانهای پوست ،سرطان های اندامهای درونی مانند معده، مثانه، زبان، ریه و مجاری صفراوی و سرطان سر و گردن استفاده شود. در سرطانهایی که در یکی از مراحل اولیه هستند PDT می تواند سرطان را درمان کند اما در سرطانهای پیشرفته هدف PDT کاهش نشانه ها و چروک کردن تومور است در این حالت PDT نمی تواند سرطان را درمان کند. PDTبرای بیماری که در درمانهای دیگر سرطان از قبیل جراحی و رادیوتراپی را انجام داده است بدون خطر می باشد.

روش درمان فوتودینامیک (pdt)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی

درمان PDT چگونه انجام می شود؟

 درمان در دو مرحله صورت می گیرد:

1- داروی حساس به نور به بیمار داده می شود برای سرطان پوست دارو معمولاً مانند کرم به پوست مالیده می شود اما برای سرطانهای داخلی ( سرطان در هرارگان داخلی) دارو به صورت تزریق داخل وریدی (IV) به بیمار داده می شود یک فاصله ی زمانی پس از دادن دارو تا مرحله ی بعدی وجود دارد که این فاصله به دارو اجازه می دهد که در سلولهای سرطانی متمرکز شود.

2- مرحله ی دوم درمان شامل بازتاباندن مستقیم نور بر روی تومور است یک لیزر انرژی را به صورت نور در یک مسیر مستقیم و دقیق آزاد می کند. لامپهای غیر لیزری ویژه نیز ممکن است در بعضی شرایط استفاده شوند در سرطانهای پوست نور مستقیماً برروی پوست تابانده می شود اما در سرطانهای داخلی ممکن است لازم باشد که یک آندوسکوپ به داخل بدن بیمار فرستاده شود تا نور را به تومور بتاباند.

روش درمان فوتودینامیک (pdt)، روشی نو برای نابودی سلولهای سرطانی

با وجود تمام راههای درمان آزمایش PDT از شخصی به شخص دیگر متفاوت است عواملی که سبب ایجاد تفاوت می شوند: شیوه ی دادن درمان، ناحیه ای از بدن که سرطانی شده است، نوع داروی حساس به نور، زمان بین مصرف دارو و تاباندن نور به تومور و اثرات جانبی است.

 

 

فراوری: مریم نایب زاده

بخش دانش و زندگی تبیان


منبع: pezeshk- aftabir-wiktipedia-persian-medicine

سایبرنایف، شیوه‌ای نوین در درمان سرطان

سایبرنایف، شیوه‌ای نوین در درمان سرطان

سرطان، یکی از مشکلات بشر است که انسان‌ها در طی سالیان دراز با استفاده از همه حوزه‌های مختلف دانش و فناوری -ونه فقط پزشکی- سعی کرده‌اند به تدریج شناخت خود را از آن بیشتر کنند.
UserName