• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2256
  • يکشنبه 1382/1/10
  • تاريخ :

"آیة الله العظمی بروجردی قله رفیع فضیلت و تقوا"

على بن حمزه مى‏گوید: از حضرت موسى بن جعفر(ع) شنیدم كه مى‏فرمود:
إذا ماتالمؤمن بكت علیه الملائكة و بقاع الأرض الّتی كان یعبد اللَّه علیها و أبوابالسّماء الّتی كان یصعد فیها بأعماله و ثلم فى الإسلام ثلمة لا یسدّها شی‏ء لأنّالمؤمنین الفقهاء حصون الإسلام كحصن سور المدینة لها؛ (1)
چونمؤمن بمیرد فرشته‏هاى آسمان و بقعه‏هاى زمینى كه روى آن‏ها عبادت خدا كرده و درهاىآسمان‏ها كه عبادتش از آن‏ها بالا رفته است بر او بگریند و در اسلام رخنه‏اى افتدكه چیزى آن را نبندد؛ زیرا فقیهان و دین شناسان مؤمن، دژهاى محكم اسلامند؛ ماننددیوارى كه بر گرد شهر است.
مرحومآیة اللَّه بروجردى از فحول علما و برجستگان فقهاى امامیّه در عصر خویش و از مجتهدان طراز اوّل قرن چهاردهم قمرى و از مراجع على‏الإطلاق عصر ما بودند. ایشانفرزند علّامه فقید حاج آقا على بروجردى است كه از خانواده جلیل و پر سابقه طباطبائىبروجردى می باشدو با سى واسطه به حضرت امام حسن مجتبى(ع) مى‏رسد . غالب اجداد آن جناب، ازدانشمندان و نوابغ اسلامى و از اشراف مؤمنان و اجلّاى سادات ذوى العزّ والاحترامبودند. مرحوم آیة اللَّه بروجردى در سال 1292 قمرى در شهر تاریخى بروجرد دیده بهجهان گشود و در شانزدهمین سال مرجعیّت عامّه و مطلقه شان در شهر مقدس قم درسال 1380 قمرى رحلت كرد . ایشان در جوار حضرت معصومه(س) در مسجد اعظم بنابر وصیّتشان بهخاك سپرده شدند . از ارتحال این فقیه توانمند شیعه، ثلمه بزرگى واقع شد كه چیزى آن را جبران نكرد و بهمحض انتشار خبر رحلت آن بزرگ مرجع تقلید شیعه امامیه، جهان اسلام عزادار شد و ایران كهكشور شیعه است، دولت و ملتِ آن، هم صدا عزاى عمومى اعلام كردند و بیش از چهل روز درفراق آن شخصیّت بزرگِ اسلام، مجالس عزاداری بر پا كردند.

ویژگى‏هاى شخصیّتى آیة اللَّه بروجردى(ره)

آیة اللَّه بروجردى(ره) از هوش و ذكاوت سرشار و استعداد قوى و فوقالعاده‏اى برخوردار بود و در مسائل سیاسى و اجتماعى بصیر و بسیار روشن بود و همواره در جریان مسائلى كه در كشور مى‏گذشت قرار داشت و در عین حال با تامل و دوراندیشی بسیار عمل مى‏كرد. او از لحاظ تدبیر و مدیریت نیز فردى بسیار قوى و توانمند بهشمار مى‏آمد. با آمدن ایشان به قم، حوزه علمیّه رونقِ دوباره گرفت. حوزه‏اى كه بعد ازارتحال بنیانگذار آن مرحوم آیة اللَّه العظمى حائرى یزدى(ره) از هم پاشیده بود ودر اثر نظام طاغوتىِ پهلوى اوّل ضربه زیادى خورده بود، بار دیگر تجدید قوا كرد و بهاوج شكوفایى‏اش رسید و این موضوع نشأت گرفته از سیاست و تدبیر خاصّى بود كه آیةاللَّه بروجردى در اداره حوزه علمیّه از خود بروز داد. آرى، شیعیان جهان در زمانمرجعیّت ایشان از آبرو و حیثیّت تازه‏اى برخوردار شدند، به‏ویژه بعد از آن كهنمایندگانى از سوى ایشان به كشورهاى آمریكا و اروپا اعزام شد و به ارشاد و هدایتشیعیان و مسلمانان آن كشورها پرداختند و در حقیقت مى‏توان گفت نشر علوم آل محمد(ص)در آن كشورها با اعزام این نمایندگان به آن جاها صورت گرفت. حضرت آیةاللَّه بروجردىعلاوه بر مكانت و مراتب علمى - كه به آن اشاره خواهد شد – داراى چهره‏اى نورانى وبسیار جذّاب بود به گونه‏اى كه موجب جذب و جلب هر بیننده‏اى مى‏شد. او همیشه دركمال وقار و محبت و صفا با مردم برخورد مى‏كرد. شیخ حسن باقورى - از دانشمندانمعروف مصر و وزیر اوقاف وقت آن كشور - زمانى كه در قم با آیةاللَّه بروجردى ملاقاتكرده بود، پس از مراجعت به مصر در پاسخ یكى از دانشمندان مصرى كه از وى پرسیدهبود: آیةاللَّه بروجردى پیشواى شیعیان را چگونه یافتى؟ گفت:
أعظم شخصیّة رأیْتُهفی عُمری؛
آیةاللَّه بروجردى بزرگ‏ترین شخصیتى است كه در عمرم دیده‏ام.
و اینملاقات چنان ثمربخش و مفید بود كه در روحیّه آن دانشمند مصلح مصرى مؤثر واقع شد بهنحوى كه زمینه‏اى شد براى تماس‏هاى بعدى دانشمندان مصرى و ارتباط دارالتقریب مصر وپیشرفت‏هاى شیعه در آن كشور براى چاپ كتاب‏هایى مانند مختصرنافع محقق اوّل و تفسیرمجمع البیان. (2)
هم چنین از كسان دیگرى كه با مرحومآیةاللَّه بروجردى ملاقات كرد دكتر آرشه تونگ دبیر كل سازمان بین‏المللى مبارزه باالكل بود - كه همراه دكتر چهرازى به حضور وى رسید-. دكتر آرشه تونگ كسى است كه بابیشتر رجال و شخصیّت‏هاى سیاسى جهان مصاحبه كرده و دیدگاه آنان را درباره الكل ومسكرات پرسیده است. وى در مصاحبه با آیةاللَّه بروجردى، پرسید: چرا در اسلاممشروبات الكلى تحریم شده است؟ ایشان فرمود:
انسان به سبب داشتن عقل، اشرفمخلوقات شناخته شده است و منظور از خلقت وى همان پیمودن راه تكامل در خداشناسى است.این ودیعه گرانبهاى الهى (عقل وشعور) را كه خداوند در اختیار ما قرار داده است، براى حفظ آن هم دستوراتى فرموده است. در این زمینه پیغمبر اسلام(ص) استعمال و شربمواد الكلى را كه منجر به مستى و اختلال عقل مى‏گردد حرام فرموده است و براى هرانسان داراى عقل سلیم، مسلّم و قطعى است كه حرمت این امر، صحیح و منطقى است.
دكتر آرشه تونگ با شنیدن این پاسخ بى نهایت تحت تأثیر قرار گرفت و وقتى سخنان آیةاللَّه بروجردى را در بیست و ششمین كنگره جهانى مبارزه با الكل در حضوركلّیّه نمایندگان كشورهاى مختلف دنیا مطرح كرد، نمایندگان كنگره پس از استماع گزارشدكتر آرشه تونگ و قرائت مصاحبه و پیام حضرت آیةاللَّه بروجردى علاوه بر این كهاعتراف كرده بودند كه اسلام تنها دینى است كه رسماً مشروبات الكلى را تحریم كردهاست همگى در برابر شخصیّت و عظمت آیةاللَّه بروجردى سر تعظیم فرود آوردند. (3)
مرحوم آیةاللَّه بروجردى علاوه بر دارا بودن صفاى باطنى وخلوص و ملكات نفسانى، داراى زندگى بسیار ساده‏اى بود به گونه‏اى كه هر كس زندگىایشان را مى‏دید تحت تأثیر قرار مى‏گرفت و به ایشان ارادت مى‏ورزید.
در این بارهآمده است كه:
آیةاللَّه بروجردى از زندگى ساده‏اى برخوردار بود و از غذا و لباس ساده‏اى استفاده مى‏كرد و براى تهیّه لباس خود از پارچه‏هاى تولیدى كشور ایراناستفاده مى‏كرد و از پوشیدن پارچه و لباس‏هاى خارجى اجتناب مى‏نمود. (4)

مكانت علمى آیةاللَّه بروجردى(ره)


مرحوم آیةاللَّه العظمى بروجردى از مجتهدان و فقیهان بزرگ شیعى بود.او را بهنبوغ و احاطه علمى در فقه، اصول، حكمت و معقول مى‏ستودند. ایشان را جامع معقول ومنقول مى‏دانستند، به ویژه این كه در علم فقه، اصول، درایه و رجال شیعه و سنّى آنقدر داراى نبوغ فكرى و استعداد خدادادى بود كه در 27 سالگى مجتهد مسلّم به شمارمى‏آمد.
مرحوم بروجردى خود در این باره گوید:
وقتى كه من در اصفهان بودم درفقه و اصول مبنایى داشتم مى‏خواستم بروم نجف ببینم مبناى من در حوزه نجف و دیدناساتید بزرگ تغییر مى‏كند یا نه؟ ولى بعد از رفتن به نجف تغییرى پیدا نشد.(5)
آیةاللَّه فاضل لنكرانى - مدّظلّه العالى - از شاگردانبرجسته ایشان سوگند یاد مى‏كند كه وى (آیةاللَّه بروجردى) گنجى از گنج‏هاى پیدا شدهدر این اعصار و قرون است و آیت بزرگى از آیات روشن خدا در این دوران است. چگونهچنین نباشد در حالى كه تمام سعى و تلاش خود را در راه تحقیق این علم شریف مبذولداشته است و خود را در تنقیح مسائل این علم به زحمت انداخته است به طورى كه باقىنمانده سرّى از اسرار فقه مگر این كه آن را كشف كرده است و مشكلى نمانده مگر این كهآن را آسان نموده است و قفل بسته‏اى در این علم نبوده است مگر این كه با كلیدتحقیقاتش آن را باز كرده است و نیز مجملى نبوده است مگر این كه آن را توضیح دادهاست... و هیچ فرعى از فروع نبوده است مگر این كه بر آن احاطه پیدا كرده است.بنابراین، واجب است كه شكر خداى منعم را بر این نعمت بزرگ اظهار كنیم. (6)
همه شاگردان آیةاللَّه بروجردى كه اكنون از بزرگان عصرحاضرند مقام علمى و تحقیقى و متد و روش ایشان را از علماى بزرگ، برتر مى‏دانند وایشان را سرآمد فقهاى عصر مى‏شمارند. مرحوم آیةاللَّه بروجردى مرجع على الإطلاقشیعه بود و حدود یكصد میلیون شیعه در اطراف و اكناف عالم از ایشان تقلید مى‏كردندو زعامت عظما و ولایت امر امت به ایشان رسیده بود و همه اتفاق نظر بر اعلمیّت ایشاناز معاصران داشتند و ایشان را مجدد مذهب در قرن چهاردهم مى‏دانستند. از حضرتآیةاللَّه العظمى حاج شیخ مرتضى حائرى‏4 نقل شده است:
آیةاللَّه بروجردىنیابت خود را از امام عصر - أرواحنا فداه - باور داشت و به آن معتقد بود؛ بدین معنااكنون كه خداوند این مرتبه جلیله را اعطا كرده است، باید شكرگزار بود و لذا مى‏فرمود:
باید این مقام را حفظ كنیم. (7)
قراین و شواهدزیادى وجود دارد كه دلالت مى‏كند آن مرحوم نایب امام زمان - عجل اللَّه تعالى فرجهالشریف - و مورد تأیید آقا امام زمان(ع) بود. آیةاللَّه حرم پناهى (از علماى معروف قم) نقل شده است:
زمانى كه حضرت آیةاللَّه آقاى سیّد ابوالحسن اصفهانى مرجع بزرگ شیعه در نجف اشرف -كه معاصر آیةاللَّه بروجردى بود - مریض شد و در یكى از بیمارستان‏هاى شهر بعلبك لبنان بسترى شد، شخصى - كه خود از بزرگان بوده است - براى عیادت به حضورشانرسیده بود و در ضمن ملاقات، به ایشان مطلبى عرض مى‏كند كه حاصل آن این است: مرگبراى همه انسان‏ها مقرّر شده است و هر كس كه باشد باید از دنیا برود و حتى پیامبراسلام(ص) عاقبت از دنیا رفت. اگر حادثه‏اى براى شما پیش آید، بعد از شما مردم به چهكسى رجوع كنند و از او تقلید نمایند؟ ایشان در حالى كه روى تخت بسترى بود و شالمشكى كوچكى به دورسرشان بسته بود، فرمود: «من مأموریت داشتم كه این عمامه را حفظكنم؛ ولى آقاى حاج آقا حسین بروجردى مأموریت دارند براى نشر علوم اهل بیت(ع)». و آنوقت آیةاللَّه بروجردى هنوز در شهر بروجرد اقامت داشت و به قم نیامده بود، ولىبسیارى از مردم مقلد ایشان بودند. بعد از دو سال كه از فوت مرحوم اصفهانى گذشت بهقم آمد و به مرجعیّت عامّه رسید و نامش عالمگیر شد و تمام شیعیان جهان مقلد ایشان شدند و جدّاً ناشر علوم اهل بیت شد.

1 .اصول كافى، ج 1، انتشارات اسلامیّه تهران، ص 69.
2 .على دوانى، زندگانى زعیم بزرگ عالم تشیّع آیةاللَّه بروجردى، ص 185.
3 .همان، ص 186.
4 .اعیان الشیعه، ج 6، ص 94.
5 .على دوانى، زندگانى آیةاللَّه بروجردى، نشرمطهّر، ص 97؛ طبقات الرجال، ج 1، ص 15، مقدّمه.
6 .نهایة التقریر، ج 2، چاپ حكمت، قم، ص 3.
7 .آیةاللَّه حسین شبزنده‏دار براى نگارنده نقل كردند

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
فیضی از شاگرد به استاد

فیضی از شاگرد به استاد

فیضی از شاگرد به استاد
گپ و گفتی با بهلول زمان

گپ و گفتی با بهلول زمان

گپ و گفتی با بهلول زمان
امان از تخم مرغ نیم پزها!

امان از تخم مرغ نیم پزها!

امان از تخم مرغ نیم پزها!
آب دادن اسب در حال نماز

آب دادن اسب در حال نماز

آب دادن اسب در حال نماز
UserName
عضویت در خبرنامه