• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 918
  • پنج شنبه 1385/4/22
  • تاريخ :

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی:

سهم حوزه دین از بودجه فرهنگی سهم قابل ملاحظه‌ای نیست


سازمان تبلیغات اسلامی نهادی است که با هدف اعتلای فرهنگ نغز و پربار اسلام راستین و تبلور حمایت معنوی و تعیین و ترویج شاخص‌های اعتقادی بنیادی نهاده شده است. طی سال‌هایی که از فعالیت این سازمان سپری شده است به اقتضای نیازمندی‌های مطرح در سطح جامعه و به تناسب سیاست‌های کلی نظام اسلامی فعالیت‌های این سازمان دستخوش تغییر و تحول بوده است. نظر به اهمیت و حجم برنامه‌های مدون و مصوب، گفت‌وگو با حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر سیدمهدی خاموشی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی را در پی می‌خوانید:

ارزیابی جنابعالی از روند تحولات فرهنگی در کشور به ویژه در حوزه‌های دینی چیست؟

در مجموع تاثیر تحولات اجتماعی کشور ما بر مسایل فرهنگی مثبت بوده و هرچه می‌گذرد ما به شکوفایی فرهنگی بیشتر نزدیک می‌شویم. این «جهت» حرکت است؛ اما سرعت آن ، گاه تند و گاه کند می‌شود. البته در چند سال اخیر شاهد تحولاتی بوده‌ایم که باعث شد مدیران ارشد نظام به فکر برنامه‌ریزی‌های اساسی برای توسعه کشور بیفتند و حتماً این توسعه شامل مقوله فرهنگ هم می‌شود. اما این برنامه‌ریزی‌ها در صورتی موفق خواهد بود که از بخشی شدن فرهنگ یا بخشی فکر کردن به فرهنگ پرهیز شود. در حوزه فرهنگ دینی نیز باید نگاه جدید داشته باشیم.

به این معنی که، نظام سیاسی حاکم بر کشور ما از نوع جمهوری اسلامی است. این یک نوع ساختار حکومتی است که براساس مبانی اسلامی شکل گرفته است و بار معنایی خاصی دارد که باید تمام ارکان این حاکمیت از نظر فرهنگی باز تولید فرهنگ دینی داشته باشند و این شامل تمام ارکان نظامی، اقتصادی، سیاسی و... حاکمیت می‌شود. این خیلی هم عجیب نیست. ما در دوران دفاع مقدس دیدیم که چگونه تشکیلات نظامی و انتظامی ما بازتولید فرهنگ دینی کردند که هنوز هم وامدار ایشان هستیم.

وضعیت بودجه اعتبارات دولتی اختصاص یافته در سال‌های اخیر به فعالیت‌های دینی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در طول سال‌های اخیر تلاش‌های قابل توجهی برای جذب اعتبارات بیشتر در حوزه دین صورت گرفته و این تلاش‌ها را می‌توان یک قدم به جلو محسوب کرد. اما در مقایسه با هدفی که پیش روی نهادهای فرهنگی دینی وجود دارد هنوز مجموع اعتبارات فرهنگی در بودجه سال جاری کافی به نظر نمی‌رسد، واقعیت این است که سهم حوزه دین از بودجه فرهنگی اصلاً قابل ملاحظه نیست و این غفلت و کمبود اعتبار ناشی از عدم توجه دقیق به مبانی این بودجه است چرا که نیازها خوب سنجیده نشده است.

به طور مثال، تصور کنید در حال حاضر بسیاری از نقاط کشور پس از 27 سال از وقوع انقلاب اسلامی هنوز به مبلغ دینی دسترسی ندارند و بسیاری روستاها در این دوره، از دسترسی به حتی یک روحانی محروم‌اند و این چیزی نیست جز کمبود اعتبارات در این زمینه.

به نظر شما نقش و جایگاه سازمان تبلیغات اسلامی در روند توسعه فرهنگ دینی به ویژه در چارچوب برنامه چهارم توسعه در کشور چیست؟

در مصوبه هیأت وزیران درباره موضوع سند تلفیقی اسناد توسعه بخشی و فرا بخشی (موضوع بند «ز» ماده 155 قانون برنامه چهارم توسعه) که سیاست اقدامات اجرایی هر بخش در آن تشریح شده، برای توسعه و گسترش معرفت و فعالیت‌های دینی و قرآنی 33 اقدام اجرایی پیش‌بینی شده است که از این تعداد 9 مورد به صورت مستقیم بر عهده سازمان تبلیغات اسلامی گذاشته شده و در 5 مورد هم سازمان تبلیغات اسلامی باید مشارکت فعال داشته باشد. از جمله این اقدامات اساسی، تهیه و اجرای طرح نحوه تقویت سهم کتابخوانی در حوزه دین، تهیه و اجرای طرح جامع ساماندهی فرهنگی و تبلیغات دینی در تمام دستگاه‌های مشمول قانون برنامه چهارم توسعه است. اقدام اساسی دیگر در این زمینه تهیه و اجرای طرح جامع فضاهای مذهبی و مساجد است که شامل نحوه عمران و تجهیز اماکن عمومی دینی، شیوه‌های مدیریت و بهره‌برداری و روش‌های انجام فعالیت‌های فرهنگی است. مثال دیگر تهیه و اجرای طرح جامع قرآن آموزی و طرح جامع افزایش امکان دستیابی آحاد جامعه به آموزش‌های دینی و تبلیغی است.

به نظر شما حوزه خدمات دینی با موازی کاری و تداخل وظایف مواجه نیست؟ چه راهکارهایی در این خصوص پیشنهاد می‌کنید؟

نمی‌توان این حقیقت را انکار کرد که این حداقل اعتباری که صرف فعالیت‌های دینی می‌شود به دلیل وجود موازی‌کاری‌های متعدد و عدم سیاستگذاری واحد و جامع در این حوزه به بهره‌وری کامل نمی‌رسد، یکی از آفت‌های این موازی‌کاری‌ها این است که مشارکت‌های مردمی در زمینه اعتبارات مالی به سوی هدف واحدی هدایت نمی‌شود، در واقع موازی‌کاری آفت اصلی فعالیت‌های فرهنگی و دینی است. از جمله در زمان تنظیم بخش فرهنگ سند تلفیقی یکی از دغدغه‌های اساسی ما برای حل این مسأله باعث شد تا به پیشنهاد سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی بپذیرد که نسبت به تهیه و اجرای طرح جامع تقسیم کار ملی در حوزه خدمات دینی به منظور ساماندهی حوزه تبلیغات دینی، اجتناب از موازی‌کاری‌ها و بهبود کیفیت برنامه‌های تبلیغی و دینی کشور اقدام کند که بعد از تصویب سند نیز سازمان تبلیغات اسلامی به صورت رسمی برای اجرایی شدن این بند اعلام آمادگی کرده است.

حمایت دولت از حوزه‌های علمیه و به ویژه اعزام مبلغان دینی که توسط این سازمان انجام می‌شود چگونه است؟ نقاط قوت و ضعف چیست؟

به طور کلی حمایت دولت از حوزه‌های علمیه باید متناسب با نیاز تبلیغی کشور در این عرصه باشد. مثلاً اگر نیاز سنجی شد که دست کم هر روستای بالای 200 خانوار باید یک روحانی داشته باشد دولت باید از حوزه علمیه، هم مطالبه تامین نیرو داشته باشد و هم متناسب با آن حمایت لازم را به عمل آورد و اساساً دولت باید به حوزه‌های علمیه به عنوان پشتوانه اصلی تولید فکر و اندیشه شبکه مبلغان دینی توجه ویژه داشته باشد و در کامل شدن و تقویت این شبکه تبلیغی اهتمام داشته باشد. البته این شبکه، هم در بحث مبلغان و هم در حوزه توزیع محصولات فرهنگی دینی نیازمند حمایت‌های جدی است.

پیشنهاد نهایی حضرتعالی در حوزه‌های سیاستگذاری و برنامه‌ریزی امور دینی کشور شامل چه مؤلفه‌هایی است؟

بهترین و نزدیک‌ترین راه در حال حاضر اجرایی شدن مواردی است که در برنامه‌های توسعه تصریح شده است. پرداختن به این مؤلفه‌ها شاید برای خوانندگان خسته‌کننده باشد اما یقیناً برای اجرایی شدن پیشنهادها و مؤلفه‌های پیشرفت در برنامه‌های توسعه، نیازمند حمایت و پیگیری رسانه‌های جمعی و اصحاب فکر و قلم است تا نهادهای مختلف مسئول را درباره روند تحقق این برنامه‌ها در بوته نقد و ارزیابی قرار دهند و مسئولان را به سوی پاسخگویی روشن سوق دهند.

منبع : مجله بشری

روابط عمومی موسسه تبیان

UserName