تفسیر اطيب البيان
(223)(نساؤكم حرث لكم فاتوا حرثكم اني شئتم ):(زنان شما كشتزار شمايند،پس در هر جا يا در هرزمان خواستيد به كشتزار خود در آييد)(حرث )به معناي زراعت است و(اني )اسم شرط است و در خصوص زمان استعمال مي شود وگاهي هم در مورد مكان بكار مي رود و فطرت سليم با معناي زماني سازگارتراست ، يعني در هر زمان خواستيد با زنانتان آميزش كنيد و كلمه (شئتم )معناي وجوب را نفي مي كند، خلاصه نسبت زنان در جامعه انساني نسبت كشتزار است و اگر زنان نباشند نوع انساني دوام و بقاء نمي يابد، (ؤقدموا لانفسكم ):(و چيزي براي خود پيش فرستيد)، يعني نسلي از خود باقي بگذاريد و اين جمله انسان رابه بقاي نوع بر مي انگيزد تا دين خدا را زنده نگه دارند و يگانگي او را ظاهرنمايندو عبادت او را تمام كنند، پس هدف از آفرينش عبادت است نه جاودانگي مردم در زمين و نه براي آنكه در شهوات شكم و فرج فرو روند و در وادي غفلت و گمراهي سرگردان شوند، پس مراد از تقديم براي نفسشان گذشته ازتحريص بر توليد نسل ، تشويق به انجام اعمال صالحه است (يوم ينظر المرء ماقدمت يداه )(روزي كه انسان به نظاره آنچه پيش فرستاده مي ايستد)(77)،و اين خطاب يا به مردان است و يا به عموم مردان و زنان ،(و اتقوا الله ):(و از خدابپرهيزيد)يعني بوسيله انجام اعمال صالحه و عدم تجاوز به حدود الهي پرهيزگارو متقي باشيد، (واعلموا انكم ملاقوه و بشر المؤمنين ): (وبدانيد كه شما به ملاقات خدا خواهيد رفت و مؤمنان را بشارت بده )پس بترسيد از روزي كه با اعمال بد وسوء حساب به ملاقات پروردگارتان برويد و خوف از لوازم ايمان است ،اما دردنباله كلام مؤمنان را به پاداش نيكو بشارت مي دهد ،پس مراد ازآيه مورد بحث اين مي شود كه تقديم عمل صالح و تقديم اولاد نيز به اين اميداست كه فردي صالح براي جامعه باشد و بايد انسان در معاشرت با همسر از حدود خدا تعدي نكند و تقوي داشته باشد.
پاورقی :