• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2455
  • يکشنبه 1381/11/13
  • تاريخ :

"آیت جود و سخا "

امام جواد علیه السلام:

سه چیز است که هر کس آن را مراعات کند پشیمان نگردد :

1.اجتناب از عجله

2.مشورت کردن

3.توکل بر خدا در هنگام تصمیم گیری .  

 ( مسند الامام الجواد، ص 247)

امام محمد بن علی الجواد علیه السلام ، در آخر ذیقعده سال 220 هجری در سن 25 سالگی توسط همسرش ، ام فضل مسموم شد و به شهادت رسید.

امام جواد علیه السلام در سن 7 یا 8 سالگی پس از شهادت پدر ، به امامت رسیده و هفده سال ، امامت نمودند . مادر ایشان از اهالی نوبه در آفریقا و نامش سبیکه بود که امام رضا علیه السلام او را خیزران نامید .

کنیه آن حضرت: ابوجعفر است ، که ایشان را در اصطلاح روایات ابوجعفر الثانی نامند .

القاب مبارک امام، تقی ، مرتضی، متقی ، زکی ، متوکل ، مختار ، منتجب ، عالم ، قانع ، نجیب می باشد که از همه مشهورتر لقب جواد است .

فعالیتهای امام

دوران امامت امام جواد تا امام عسکری علیهما السلام سرشار از فشارهای سیاسی و کنترل شدید از سوی دستگاه حاکم بود . لذا شعاع فعالیت امام از طرف دربار خلافت، بسیار محدود بود اما با این وصف این بزرگوار هیچگاه از کوشش و تبلیغ درراه اعتلای اسلام باز نایستاد .

در سیره تبلیغی امام جواد علیه السلام ، موارد زیر مهم و در خور تامل می نماید:

الف -  تبلیغ از راه مناظره :

بارزترین نوع تبلیغ امام ، مناظره است ، که از نخستین روزهای امامتشان آغاز شد . آن حضرت در دو جهت در عرصه مناظره های علمی گام نهاد .

نخست ، نیاز شیعیان که با توجه به سن اندک آن حضرت در پی کشف جایگاه معنوی اش بودند و دوم، خواست مأمون و معتصم که اندیشه خوار ساختن امام و اثبات الهی نبودن آگاهی های وی را در سرمی پروراندند .

مأمون و دیگر خلفا می کوشیدند با برپا ساختن مجالس ، مناظره ، امامان را رودرروی برخی از دانشمندان به نام زمان قرار دهند تا شاید از پاسخ پرسشی بازماند و جایگاه معنوی وی مورد تردید واقع شود .

ب  -  تبلیغ عملی علیه حکومت مامون :

مامون امام جواد علیه السلام را بسیار احترام می نهاد و دخترش ام الفضل را ،  به رغم مخالفتهای گوناگون به عقد وی درآورد . این برخوردها هرگز امام را به دستگاه خلافت خوش بین نساخت . ایشان ، خلیفه را ستمگر می شمرد و اندیشه مخالفت با او را در سر می پروراند . بنابراین ، در نخستین فرصت به بهانه حج به سمت مدینه رهسپار شد و در آن دیار اقامت گزید .

ج -  پدید آوردن حوزه علمی :

پرورش دانش پژوهان روشن بین نیز در شمار روشهای تبلیغی امام نهم علیه السلام جای داشت . ایشان با وجود خفقان حاکم ، تعداد قابل توجهی شاگرد تربیت کرد که گروهی از آنان نیز از شاگردان امام هشتم شمرده می شدند .(1)

د -  اعزام نماینده :

امام برای خنثی نمودن تبلیغات شوم بنی عباس و ارائه اسلام راستین به مردم ، نمایندگانی به مناطق مختلف گسیل می کردند . این نمایندگان ، کارگزاران امام شمرده می شدند و در مراکزی چون اهواز ، همدان ، سیستان ، بست ، ری ، بصره ، واسط ، بغداد  ، کوفه و قم زمینه اتحاد شیعیان و پیوند آنها با معصوم را فراهم می آوردند .(2)

علم همه جانبه امام

زرقان محدث می گوید : روزی ابن ابی داود را دیدم در حالی که به شدت افسرده و غمگین بود ، از مجلس معتصم باز می گشت . علت را جویا شدم ، گفت: امروز آرزو کردم کاش بیست سال پیش مرده بودم . پرسیدم : چرا؟ گفت: به خاطر آنچه از ابوجعفر جواد در مجلس معتصم بر سرم آمد . شخصی به سرقت اعتراف کرد و از معتصم خواست تا با اجرای کیفر الهی او را پاک سازد . خلیفه همه فقها را گرد آورد . امام جواد را نیز دعوت کرد و از ما در مورد قطع دست دزد و حدود آن پرسید . من گفتم : باید از مچ دست قطع شود ،  به دلیل آیه تیمم که می فرماید : (فامسحوا بوجوهکم و ایدیکم )

گروهی از فقها در این نظر با من موافق وعده ای دیگرمخالفت کردند و گفتند : بایدازآرنج قطع شود ، به دلیل آیه وضو که می فرماید ( فاغسلوا
و جوهکم و ایدیکم الی المرافق )

آنگاه معتصم رو به امام جواد علیه السلام کرد و پرسید : نظر شما در این مسئله چیست ؟

امام فرمود : اینها در اشتباهند . فقط باید انگشتان دزد قطع شود ، به دلیل این که پیامبر فرمود :

" سجده بر هفت عضو بدن تحقق می پذیرد : پیشانی ، دو کف دست ، دو سر زانو ، دو انگشت بزرگ پا " بنابراین ، اگر دست دزد از مچ یا آرنج قطع شود ، دستی برای او نمی ماند تا سجده کند . خداوند می فرماید( و ان المساجد لله... ) یعنی اعضای هفتگانه سجده از آن خداست و آنچه برای خداست ،  قطع نمی شود . معتصم نیز جواب امام را پذیرفت و دستور داد انگشتان دزد را قطع کردند . در این لحظه من ( ابن ابی داود)  از شدت ناراحتی ، آرزوی مرگ کردم.

شاگردان امام

با توجه به شرایط سخت اجتماعی و خفقان موجود در عصر امام جواد ، ایشان نتوانستند به صراحت و با گستردگی فراوان به تربیت شاگردان بپردازد. ایشان حدود صد نفر شاگرد داشته اند .(3)   و جمعاً 250 حدیث از آن حضرت نقل شده است . (4)

البته عمر کم امام که در سن 25 سالگی به شهادت رسیده اند نیز علتی بر این مدعا می باشد . در عین حال ، باید توجه داشت که در میان همین تعداد محدود اصحاب و راویان آن حضرت ، چهره های درخشان و شخصیتهای برجسته ای مانند : علی بن مهزیار، احمد بن محمد بن ابی نصر بزنطی ، زکریا بن آدم ، محمد بن اسماعیل بن بزیع ، حسین بن سعید اهوازی و احمد بن محمد بن خالد برقی حضرت عبدالعظیم حسنی را می توان نام برد  که هر کدام در صحنه علمی و فقهی ، وزنه خاصی به شمار می رفتند و برخی دارای تألیفات متعدد بودند .

مرقد امام، کعبه دلها

شوق زیارت عتبات عالیات همواره دردلها بوده  و  دو گوهری که در " کاظمین" مدفون  می باشند  ، همواره دلهای مشتاق را ربوده اند.

آنچه در این شهر ، کهربای جان زائراست ، مرقد دو حجت الهی ، دوامام بزرگوار ، امام موسی بن جعفر و امام جواد علیهما السلام می باشد .

سابقه تاریخی کاظمین ، نشان از تخریبهای مکرر دارد ، چه با سیل های متعدد و طغیان آب و چه با هجوم فتنه گران به این شهر و قتل عام و غارت و تخریب . اما هر بار مرمت و آباد شده و مجددا محل سکونت مردم گشته است .

امروز کاظمین ، تربت مقدسی است که شمیم دل انگیزش جان مشتاقان را حیات دوباره می بخشد .

منابع:

1. امام جواد من المهد الی اللحد، سید محمد کاظم قزوینی، ص 89.

2. سیره پیشوایان، ص 559.

3. رجال ، شیخ طوسی.

4. عطاردی، مسند الامام الجواد.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
ولادت نور

ولادت نور

ولادت نور
امام سجاد(ع) سرچشمه كمالات انسانى

امام سجاد(ع) سرچشمه كمالات انسانى

امام سجاد(ع) سرچشمه كمالات انسانى
اختر فروزان سامراء

اختر فروزان سامراء

اختر فروزان سامراء
امام سجاد علیه السلام و عبادت

امام سجاد علیه السلام و عبادت

امام سجاد علیه السلام و عبادت
UserName