• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 3779
  • سه شنبه 1389/11/26
  • تاريخ :

چرا دعای نیكان هم مستجاب نمی شود؟

دعا


از آنجا كه سوره روم  مطابق مشهور ، تماماً در مكه نازل شده است ، محتوا و روح سوره‏هاى مكى در آن منعكس مى‏باشد ، یعنى بیش از همه چیز بحث از مسأله " مبدا" و " معاد" مى‏كند ، چرا كه دوران مكه دوران آموزشى اعتقادات اصیل اسلامى ، توحید و مبارزه با شرك ، و توجه به معاد و دادگاه رستاخیز بود ، و در لابلاى این مباحث مطالب دیگرى در ارتباط با آنها نیز مطرح شده است .


خلاصه مطالب سوره روم در هفت بخش:

1- پیشگویى از پیروزى رومیان بر ایرانیان در جنگى كه در آینده درگیر مى‏شد ، به مناسبت گفتگویى كه میان مسلمانان و مشركان در این زمینه روى داده بود .

2- گوشه‏اى از طرز فكر و چگونگى حالات افراد بى‏ایمان ، و سپس تهدیدهایى نسبت به آنها در مورد عذاب و كیفر الهى در رستاخیز .

3- بخش مهمى از آیات ، عظمت خداوند در آسمان و زمین و در وجود انسانها از قبیل خروج حیات از مرگ ، و مرگ از حیات ، خلقت انسان از خاك ، نظام زوجیت و آفرینش همسران براى انسانها و رابطه مودت در میان آنها ، آفرینش آسمان و زمین ، اختلاف زبانها ، نعمت خواب در شب و جنبش در روز ، ظهور رعد و برق و باران ، و حیات زمین بعد از مرگ ، و تدبیر امر آسمان و زمین به امر خدا .

4- سخن از توحید فطرى بعد از بیان دلائل آفاقى و انفسى براى شناخت خدا .

5- بازگشت به شرح و تبیین حالات افراد بى ایمان و گنهكار ، و ظهور فساد در زمین بر اثر گناهان آنها .

6- اشاره‏اى به مسأله مالكیت و حق ذى القربى و نكوهش از رباخوارى .

7- بازگشت مجددى به دلائل توحید و نشانه‏هاى حق و مسائل مربوط به معاد .

روى هم رفته در این سوره همچون سوره‏هاى دیگر قرآن مسائل استدلالى و عاطفى و خطابى چنان بهم آمیخته شده است كه معجون كاملى براى هدایت و تربیت نفوس فراهم ساخته است.

 

*فضیلت سوره روم‏

در حدیثى از امام صادق (علیه السلام) چنین آمده است :

"هر كس سوره عنكبوت و روم را در ماه رمضان در شب بیست و سوم بخواند ،  بخدا سوگند اهل بهشت است و هیچ کس را در این سخن استثنا نمى‏كنم ... و این دو سوره موقعیت مهمى نزد پروردگار دارند ." (ثواب الاعمال ، صدوق طبق نقل تفسیر نور الثقلین ، جلد 4 ، ص 169)

و در حدیث دیگرى از پیامبر (صلی الله علیه و آله) چنین آمده :

"من قرأها كان له من الاجر عشر حسنات بعدد كل ملك سبح اللَّه بین السماء و الارض و ادرك ما ضیع فى یومه و لیلته ؛ هر كس سوره روم را بخواند پاداشى معادل ده حسنه به تعداد هر فرشته‏اى كه در میان آسمان و زمین تسبیح خدا مى‏گوید ، خواهد داشت و آنچه را در روز و شب از دست داده جبران خواهد كرد." (مجمع البیان ـ آغاز سوره روم)

بدیهى است كسى كه محتواى این سوره را كه سراسر درس توحید خدا و دادگاه بزرگ قیامت است در روح و جان خود جاى دهد و مراقبت پروردگار را در هر لحظه در خود ببیند و روز جزا و محكمه عدل الهى را مسلم بداند ، تقواى الهى چنان قلبش را پر مى‏كند كه شایسته چنین پاداش بزرگى است .

در حدیثى از امام صادق (علیه السلام) چنین آمده است: " هر كس سوره عنكبوت و روم را در ماه رمضان در شب بیست و سوم بخواند بخدا سوگند اهل بهشت است و هیچ در این سخن استثنا نمى‏كنم ... و این دو سوره موقعیت مهمى نزد پروردگار دارند ."

*چرا باران نمی بارد؟

« ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ لِیُذِیقَهُمْ بَعْضَ الَّذِی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ ؛ به خاطر كارهایى كه مردم انجام داده‏اند، فساد در خشكى و دریا آشكار شده است ، تا (خداوند) كیفر بعضى اعمالشان را به آنان بچشاند، شاید (به سوى حقّ) بازگردند .» (روم 41)

باران

آیه فوق معنى وسیع و گسترده‏اى را پیرامون ارتباط " فساد" و" گناه" با یكدیگر بیان مى‏كند كه نه مخصوص سرزمین مكه و حجاز است ، و نه عصر و زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله). بلكه به روشنی برای همیشه تاریخ بیان می كند كه هر جا فسادى ظاهر شود ، بازتاب اعمال مردم است ، و در ضمن یك هدف تربیتى دارد ، تا مردم طعم تلخ نتیجه اعمالشان را بچشند، شاید به خود آیند .

بعضى مى‏گویند : این آیه ناظر به آن قحطى و خشكسالى مى‏باشد كه به خاطر نفرین پیامبر (صلی الله علیه و آله) دامان مشركان مكه را گرفت ، باران قطع شد، بیابانها خشكید و خشكیده‏تر شد، و حتى استفاده از صید دریا (دریاى احمر) براى آنها مشكل گشت .

به فرض كه این سخن از نظر تاریخى صحیح باشد ، تنها بیان یك مصداق است و معنى آیه را در مساله ارتباط فساد و گناه هرگز محدود نمى‏كند ، نه محدود به آن زمان و مكان و نه محدود به خشكسالى و كمى باران‏ .

امام صادق (علیه السلام) فرمود : « حیات جنبندگان در خشكى و دریا وابسته به باران است كه اگر باران نبارد ، در خشكى و دریا فساد مى‏شود و همین كه گناهان انسان زیاد شد ، باران نازل نمى‏شود . » (تفسیر راهنما)

و امام محمد باقر(علیهما السلام) مى‏فرمایند : « هرگز در یك سال باران كمتر از سال دیگر نیست ، ولى خدا آن را به هر جایى كه بخواهد مى‏فرستد . هنگامى كه قومى گرفتار معاصى شوند خداوند جیره باران آنها را در آن سال به جاى دیگر مى‏فرستد . حتى به دریاها و بیابانها و كوه‏ها .» (بحار الانوار، ج 73، ص 372)

از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل شده كه فرمودند: « زمانى كه زنا زیاد شود ، مرگ ناگهانى هم زیاد مى‏شود . و اگر كم فروشى رواج یابد ، مردم به قحطى دچار شوند و اگر زكات ندهند ، زمین نیز بركت خود را ازآنان دریغ مى‏دارد چه از مزارع و چه از معادن. و چون یار ظالم و تجاوزگر باشند، به حكام ظالم گرفتار آیند. و اگر پیمان شكنى كنند ، خدا دشمنشان را بر آنها مسلط مى‏نماید و اگر قطع رحم كنند، اموالشان به دست اشرار افتد و اگر امر به معروف و نهى از منكر نكنند و از اهل بیت نیكان من پیروى ننمایند، خداوند بدترین آنها را بر آنها مسلط خواهد ساخت. پس در این حال دعاى نیكانشان هم مستجاب نخواهد شد.» (بحارالانوار، ج 73، ص 373)

در آیه‏ى 30 سوره‏ى شورى‏ مى‏خوانیم: «ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِیبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَیْدِیكُمْ وَ یَعْفُوا عَنْ كَثِیرٍ؛ هر مصیبتى به شما رسد به خاطر عملكرد شماست، ولى بدانید كه خداوند به خاطر رحمت و لطفش از بسیارى گناهانتان مى‏گذرد.» (اگر بخواهد كیفر همه‏ى كارهاى شما را بدهد، احدى روى زمین باقى نمى‏ماند.)

از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل شده كه فرمودند: « زمانى كه زنا زیاد شود ، مرگ ناگهانى هم زیاد مى‏شود . و اگر كم فروشى رواج یابد ، مردم به قحطى دچار شوند و اگر زكات ندهند ، زمین نیز بركت خود را ازآنان دریغ مى‏دارد چه از مزارع و چه از معادن . و چون یار ظالم و تجاوزگر باشند ، به حكام ظالم گرفتار آیند . و اگر پیمان شكنى كنند ، خدا دشمنشان را بر آنها مسلط مى‏نماید و اگر قطع رحم كنند ، اموالشان به دست اشرار افتد و اگر امر به معروف و نهى از منكر نكنند و از اهل بیت نیكان من پیروى ننمایند ، خداوند بدترین آنها را بر آنها مسلط خواهد ساخت . پس در این حال دعاى نیكانشان هم مستجاب نخواهد شد»

نكاتی از آیه:
شرک

1ـ شرك، سبب فساد و تباهى در زمین است : «عَمَّا یُشْرِكُونَ ... ظَهَرَ الْفَسادُ»

2ـ اعمال انسان، در طبیعت اثر مى‏گذارد ؛ به طوری که اعمال نارواى انسان ، مانع از سودبخشى آب و خاك و عامل بروز پدیده‏هاى ناگوار است : «ظَهَرَ الْفَسادُ فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ»

3ـ فساد محیط زیست ، به خاطر عملكرد انسان است : «ظَهَرَ الْفَسادُ ... بِما كَسَبَتْ» ...

4ـ همه‏ى كیفرها به قیامت واگذار نمى‏شود ، بلكه بعضى كیفرها در همین دنیا تحقّق مى‏یابد : «لِیُذِیقَهُمْ بَعْضَ الَّذِی»

5ـ آنجا كه هدف هشدار و اصلاح است ، گاه اندكى تنبیه كافى است : «لِیُذِیقَهُمْ بَعْضَ الَّذِی عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ»

6ـ چشیدن كیفر بعضى گناهان ، براى توبه و بازگشت است : «لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ» (باید از بلاها درس گرفت.)      

 

نتیجه گیری :

در یک نتیجه گیری کلی می توان گفت که در حیطه عمل و بیان هیچ کس تنها نیست ؛ چرا که اعمال و رفتارهای آدمی در عالم انعکاس دارند و بر طبیعت و بشریت تأثیر می گذارند ، همان طور که طبق روایات دیدیم که با آلوده شدن محیط ، حتی دعای خوبان نیز مستجاب نمی شود .

آمنه اسفندیاری

بخش قرآن تبیان


منابع:

1- تفسیر نور ،ج 9

2- تفسیر نمونه ، ج 16

3- بحارالانوار، ج 73، ص 373

4- تفسیر راهنما

5- مجمع البیان

خواص و برکات سوره روم

خواص و برکات سوره روم

به قرائت این سوه در شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان بسیار سفارش شده است. در روایتی از امام صادق علیه السلام روایت شده: هر كس سوره های عنكبوت و روم را در شب بیست و سوم ماه رمضان قرائت نماید به خدا قسم او از اهل بهشت است و پس از گفتن این جمله فرمودند: اینكه ق
پنج شبی که دعا رد نمی شود(زمزمه ملکوت16)

پنج شبی که دعا رد نمی شود(زمزمه...

پنج شبی که دعا رد نمی شود(زمزمه ملکوت16)
دعای سریع الاجابه (زمزمه ملکوت3)

دعای سریع الاجابه (زمزمه ملکوت3)

آنچه به خامه مي آيد بازنوشته سخنراني مجتهد فرزانه، آيت الله آقا مجتبي تهراني است که در اين روزهاي پر برکت ماه رمضان در مسجد بازار تهران ايراد مي شود. موضوع اين سلسله گفتارها دريافتي از ادعيه مأثور و ترسيم تصويري از بايسته هاي بندگي است. به منظور بهرمندي
UserName
عضویت در خبرنامه