• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 8799
  • يکشنبه 1389/11/3
  • تاريخ :

دعاوی مالی و غیر مالی

دعاوی مالی و غیر مالی


در هر نظام حقوقی، دعاوی مدنی تقسیم‌بندی‌هایی دارند و بر این تقسیم‌بندی آثاری مترتب می‌شود.در حقوق فرانسه دعاوی مدنی به دعاوی عینی و دعاوی شخصی تقسیم می‌گردد.دعاوی عینی آن دسته از دعاوی هستند كه موضوع آنها حقوقی بوده و برای انسان نسبت به اعیان وجود دارند؛ مانند حق مالكیت بر عین و منافع آن.دعاوی شخصی نیز به دعاوی اطلا‌ق می‌شود كه به طور مستقیم به حقوق اشخاص به یكدیگر مرتبط است و به عبارت دیگر، موضوع این دعاوی حقوقی است كه متعهدله بر متعهد یا شبه آن دارد .


در سیستم حقوقی ایران تقسیم‌بندی دعاوی به عینی و شخصی در قوانین به تصریح بیان نشده و تنها در ماده 232 قانون امور حسبی دعوای بر میت، اعم از دین یا عین، مورد اشاره قرار گرفته است.

معیارهای شناخت دعاوی مالی و غیرمالی در دكترین حقوق:

نظریات علمای حقوق یكی از منابع این دانش است.مبحث دعاوی مالی و غیرمالی نیز از دید استادان این رشته به دور نمانده و این دیدگاه وجود دارد كه اگر حق مورد نزاع از حقوق مالی باشد، دعوا مالی و اگر غیرمالی باشد، دعوا نیز غیرمالی محسوب می‌شود.براین‌اساس، در صورتی كه خواسته قابل تقویم به پول باشد، دعوا مالی و چنانچه قابل تقویم نباشد، دعوا غیرمالی است.و سرانجام این كه اگر خواسته مال بوده و نتیجه حاصل از دعوا دسترسی به مال باشد، دعوا مالی و چنانچه دعوا به طور مستقیم چنین نتیجه‌ای را دربرنداشته باشد، این دعوا غیرمالی خواهد بود.باوجود این‌كه فقهای عظام نیز از دعاوی مالی و غیرمالی سخن گفته‌اند؛ اما سخنان آنان در ارتباط با اثبات این دعاوی از طریق بینه و سوگند است و معیار و ملا‌كی برای تشخیص این دعاوی از یكدیگر در كتب فقهی مورد بررسی به‌دست نیامده است.

معیارهای شناخت دعاوی مالی و غیرمالی در رویه قضایی:

از آنجا كه پیش از تصویب قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379، درباره میزان هزینه دادرسی برخی دعاوی به این اعتبار كه مالی هستند یا غیرمالی، مباحثی میان قضات مطرح می‌شد و پس از تصویب قانون مذكور نیز علا‌وه بر هزینه دادرسی، آثار دیگری بر این دعاوی مترتب گردید، این امر گفتمان‌های متعددی را میان قضات به وجود آورد.حاصل این گفت‌وگوها و نشست‌های قضایی را می‌توان درمجموع به پنج دسته زیر تقسیم‌بندی كرد:

1- مالكانه یا غیرمالكانه بودن ادعا

2-قابلیت یا عدم قابلیت تقویم خواسته

3-نتیجه حاصل از دعوا

4-هدف و مقصود مدعی

5-نوع حق موضوع نزاع

آثار مترتب بر تفكیك دعاوی مالی و غیرمالی:

قانون‌گذار ‌ایران بر شناخت و تفكیك دعاوی مالی از غیرمالی 10 اثر متفاوت را مترتب كرده است.هنگامی‌كه از تمییز دعوای مالی و غیرمالی 10 اثر متفاوت استخراج می‌گردد، باید برای شناخت این دعاوی از یكدیگر نیز اهمیت لا‌زم را قائل شد.باوجود شباهت‌هایی كه میان دعاوی مالی و غیرمالی وجود دارد، تفاوت‌های موجود بین این دعاوی را می‌توان به شرح زیر خلا‌صه كرد:

1-تفاوت در سن مدعی برای اقامه دعوا

2-تفاوت در تقویم خواسته

3-تفاوت در هزینه دادرسی

4-فاوت در هزینه‌های خدمات وكالت

5-تفاوت در گواهی گواهان

6-تفاوت در هزینه‌های اجرایی

7-تفاوت در نتیجه قرار قبولی اعاده دادرسی

8-تفاوت در نتیجه درخواست فرجام

9-تفاوت در ارجاع به داوری

نتیجه‌گیری:

دعاوی مالی و غیرمالی یكی از تقسیمات دعاوی در نظام حقوقی ایران است.دعاوی منقول و غیرمنقول به شرح مذكور در ماده 20 قانون مدنی ایران و دعاوی دینی و عینی به شرح مندرج در ماده 232 قانون امور حسبی نیز از جمله دیگر تقسیم‌های دعاوی به شمار می‌روند؛ اما تفاوت‌هایی كه میان دعاوی مالی و غیرمالی در قانون بیان شده است، اهمیت شناخت این دعاوی را آشكار می‌سازد.از آنجا كه ملا‌ك‌های ارائه شده در دكترین حقوق و نشست‌های قضایی قضات، ملا‌ك‌های ارشادی و مشورتی هستند، برای جلوگیری از تشتت رویه‌ها _كه منجر به بروز اختلا‌ف در عملكرد دادرس در موارد تفاوت این دعاوی می‌شود_ شایسته است قانون‌گذار به طور مشخص ملا‌ك شناخت این دعاوی از یكدیگر را بیان نماید.


حسین رستم نژاد

بخش حقوق

هر 11 چك صادر شده، يكي برگشت مي‌خورد

هر 11 چك صادر شده، يكي برگشت...

هر 11 چك صادر شده، يكي برگشت مي‌خورد
چرا سایت مشرق فیلتر شد؟

چرا سایت مشرق فیلتر شد؟

چرا سایت مشرق فیلتر شد؟
مراحل قضایی طلاق خلع

مراحل قضایی طلاق خلع

مراحل قضایی طلاق خلع
تاثیر علم قاضی در صدور رای کیفری

تاثیر علم قاضی در صدور رای کیفری

تاثیر علم قاضی در صدور رای کیفری
UserName