• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1695
  • دوشنبه 1384/10/26
  • تاريخ :

حكایت هفت روز قطع فیبر نورى جاسك _ فجیره

لنگر كشتى ها زنگ خطر اینترنت


روزنامه شرق

حدود دو هفته قبل هنگامى كه ملوانان در نزدیكى فجیره امارات مشغول بالا كشیدن لنگر كشتى شان بودند تصور نمى كردند این كار معمولى و هرروزه آنها هفتاد درصد از ارتباطات اینترنتى و رومینگ بین الملل تلفن همراه یك كشور دیگر را براى یك هفته قطع مى كند. اما با بالا كشیدن لنگر چنین اتفاقى افتاد در حالى كه شاید ملوانان مزبور هیچ گاه هم متوجه این اقدام خود نشدند اما تمام كاربران ایرانى طى هفته گذشته و بسیارى از مشتركان تلفن همراه (به خصوص مشتركانى كه به كشورهاى عربى از جمله عربستان عزیمت كرده بودند) افت محسوسى را در سرعت و كیفیت اینترنت احساس كردند. در واقع میزان تاثیرگذارى قطع فیبر نورى جاسك _ فجیره به حدى بود كه عملاً دسترسى به بسیارى از سایت هاى اینترنتى ناممكن شده و یا با دشوارى صورت مى گرفت، همچنین این موضوع عملاً روى سرویس دهى بسیارى از بخش هاى خصوصى و دولتى تاثیر گذاشت هر چند در نهایت تنها گروهى كه بابت این قطعى سرویس ادعاى خسارت كرد شركت هاى خدمات دهنده اینترنت بودند.

قطعى فیبر نورى ایران و امارات اولین اتفاق در این زمینه نبود. طى سال هاى گذشته در موارد متعددى این فیبر نورى دچار قطعى شده بود كه در یك مورد حداقل موضوع لنگر كشتى ها به عنوان عامل اصلى عنوان شده بود. با این وجود قطعى اخیر بیشتر از قطعى هاى قبلى در روند استفاده از اینترنت در كشور تاثیر داشت و دلیل آن را مى توان به گسترش استفاده از اینترنت در كشور از یك سو و اتكاى بیش از اندازه به دریافت پهناى باند اینترنتى از طریق فیبر نسبت داد. در واقع طى سال هاى اخیر شركت فناورى اطلاعات (دیتاى سابق) ضمن تلاش براى قطع دسترسى شركت هایى كه به طور مستقیم از طریق ماهواره پهناى باند اینترنت دریافت مى كردند، قیمت دسترسى به اینترنت را از طریق خطوط این شركت را تا اندازه اى كاهش داد كه حتى بسیارى از شركت هاى ICP نیز با وجود داشتن مجوز ارتباطات ماهواره اى به خرید پهناى باند از این شركت روى آورند. از سوى دیگر این شركت با افزایش حجم انتقال و پهناى باند از طریق فیبر نورى جاسك _ فجیره و همچنین فیبر نورى تركیه و با فراهم شدن نسبى شبكه ارتباطات فیبر نورى عملاً شیوه انتقال دیتاى مورد نظر اینترنت را به فیبر نورى تغییر داد.

درخواست نامتعارف

روز هشتم دى ماه لنگر كشتى، اینترنت ایران را دچار مشكل كرد و مسئولان مخابراتى بلافاصله براى حل این موضوع وارد عمل شدند. یوسف پور مدیرعامل شركت ارتباطات زیرساخت در گفت وگویى، یك درخواست نامتعارف را مطرح كرد. وى ضمن پیشنهاد به حجاج براى كاستن از ترافیك شبكه به مردم توصیه كرد كه بهتر است جز در موارد ضرورى از اینترنت استفاده نكنند. این نخستین بار در تاریخ اینترنت در ایران بود كه یك مقام چنین درخواستى را مطرح مى كرد. پیش از این چنین مواردى در زمینه هایى چون برق، گاز، آب و حتى همین اخیراً خودرو چنین در خواست هایى از مردم مطرح شده بود. این درخواست در واقع نشان مى داد كه اینترنت نیز به جمع موارد ضرورى كارهاى بخشى از مردم درآمده است.

یوسف پور احتمال وجود قطعى را در دو نقطه فیبر نورى ایران _ امارات اعلام كرد و گفت كه یكى از این نقاط در بیست كیلومترى ساحل امارات و در زیر دریا قرار دارد.

وى در عین حال از انتقال بخش مهمى از ترافیك اینترنت و VOICE خبر داد و گفت: با پیگیرى هاى انجام شده در اسرع وقت توانستیم بخش اعظمى از ترافیك را از سایر مسیرها بر روى اینترنت و دیتا منتقل كنیم در همین راستا ظرفیتى را از طریق فیبر نورى تركیه علاوه بر ظرفیت هاى قبلى موجود تامین كردیم. همچنین در تلاش هستیم تا ظرفیت هاى جدید دیگرى نیز از طریق ماهواره ایجاد كنیم تا بالغ بر ?? درصد از نیازهاى مردم در زمینه اینترنت و دیتا فراهم شود.

اما مسئولان براى نخستین بار نیز خبر از انتقال VOICE از طریق همین فیبر نورى داده بودند. در این زمینه به نظر مى رسید كه بیشترین تاثیر شامل زائران ایرانى مى شد كه به عربستان عزیمت كرده بودند به همین دلیل آنان از اقداماتى خبر دادند كه بالغ بر ?? درصد از نیازهاى مردم را در این زمینه برطرف مى كرد. هر چند در این زمینه با انتقال دیتا به سایر خطوط تا اندازه اى ارتباط (هر چند به شكلى ضعیف) حفظ شد. اما یوسف پور به جز موضوع هزینه و امكانات در مورد پرداخت هزینه اضافى بابت این انتقال نیز سخن گفت. وى عنوان كرد كه در كشور این توانمندى وجود دارد كه در اسرع وقت نسبت به بازسازى سیستم از طریق كانال هاى دیگر اقدام شود. در واقع به گفته او مى توان ظرفیت را به اندازه اى بالا گرفت كه در صورت قطعى كابل كمبود ظرفیتى در سایر نقاط احساس نشود اما براى این كار جهت یك روز یا یك هفته استفاده باید پولى پرداخت شود كه از نظر اقتصادى توجیه ندارد.

یوسف پور البته تنها مقام مخابراتى بود كه به دلیل این قطعى از مردم پوزش خواست و قول رفع خرابى طى شش روز را داد. وعده او با یك روز تاخیر عملى شد و فیبر نورى پس از هفت روز قطعى سرانجام متصل و مشكل سرعت اینترنت و انتقال VOICE برطرف شد.

مطمئن ترین اتصال

موضوع قطع اینترنت بلافاصله توسط همه كاربران ایرانى احساس شد اما در این میان تنها بخشى از فعالان و استفاده كنندگان از اینترنت كه به موضوع اعتراض كردند همانا خدمات دهندگان اینترنتى بودند. در همین رابطه مدیر یكى از شركت هاى ICP مى گوید: قطع شدن فیبر نورى نشان داد كه زیرساخت هاى مخابرات با توجه به قطعى فیبر نورى كه پیش آمده قابل اعتماد نیست و در حال حاضر اكثر شركت هاى ICP دچار مشكل شده اند. وى در عین حال از بروز اختلال در سیستم كار شركت هاى ICP و وارد آمدن ضررهاى اقتصادى به این دسته از شركت ها خبر داد و افزود: اكثر ICP ها به خاطر قطع شدن فیبرنورى ضررهاى اقتصادى بسیارى را متحمل شده اند و مسئولان شركت دیتا باید در این زمینه پاسخگو باشند.

نكاتى كه این فعال بازار اینترنت به آن اشاره مى كرد در واقع صحبت بسیارى از كارشناسان این عرصه نیز هست. امروزه اینترنت تا اندازه زیادى به بخش هاى مختلف دولتى و خصوصى ایران نزدیك شده و هم اكنون تا اندازه قابل توجهى سرویس ها و خدمات مختلفى از طریق اینترنت صورت مى گیرد. در واقع براى كشورى كه سرمایه گذارى و برنامه هایى را براى انجام امور از طریق اینترنت و یا بر پایه آن دارد هر گونه قطع اتصال به اینترنت مى تواند عواقب و هزینه هاى زیادى را در بر داشته باشد.

بر این اساس هرگونه پیشرفت و گسترش فعالیت ها در این عرصه مستلزم داشتن اتصالات مطمئن تر و پایدارتر اینترنتى در این زمینه است.

یك كارشناس اینترنت در این زمینه اعتقاد دارد: بنا به گفته مقامات مخابراتى در ابتداى قطع فیبر این اتفاق ?? درصد از پهناى باند ایران را كاهش داد. این تازه در زمانى بود كه به گفته مسئولان سعى شد تا از مسیرهاى جایگزین مانند فیبر نورى تركیه و یا ماهواره این كمبود پهناى باند جبران شود به این ترتیب با توجه به گفته مسئولان مبنى بر اینكه فیبر نورى جاسك _ فجیره ?? درصد ترافیك اینترنتى ایران را تامین مى كند به نظر مى رسد مسئولان براى موارد اضطرارى براى تامین بخش مهمى از پهناى باند درخواستى ایران فكرى نكرده اند. در واقع اگر بر اثر هر حادثه فنى و یا حتى سیاسى دیگر اتصال اینترنت ما از طریق فیبر نورى جنوب قطع شود عملاً دسترسى به اینترنت در ایران به شكل قابل توجهى محدود مى شود. وى به این موضوع اشاره مى كند كه باید به ازاى هر میزان پهناى باند مورد استفاده در كشور پشتیبانى لازم نیز در این زمینه وجود داشته باشد و در ادامه مى افزاید: عدم توسعه زیرساخت هاى مخابراتى در چنین مواقعى خود را نشان مى دهد. هنوز اینترنت در كشور وارد سیستم هاى حیاتى نشده اما به نظر مى رسد برنامه هاى توسعه در كشور به این سمت است. بنابراین اگر امروز قطع هفت روزه فیبر نورى جنوب تنها هزینه هاى مربوط به توزیع و یا استفاده از اینترنت را در برمى گیرد در آینده نه چندان دور هرگونه اتفاقى از این دست مى تواند هزینه هاى به مراتب كلانى را به كشور تحمیل كند.

در همین حال برخى شركت هاى ICP نیز كه پیش از این بخش مهمى از پهناى باند خود را از مخابرات دریافت مى كردند به دنبال این اقدام بلافاصله ظرفیت اتصالات ماهواره اى خود را فعال كرده و یا افزایش دادند وگرنه فیبر نورى تركیه عملاً جوابگوى این قطعى اینترنت نبود. مدیر یكى از شركت هاى ICP در یك گفت وگو خاطرنشان كرد كه فیبر نورى با وجود داشتن قابلیت هاى بسیار از جمله انتقال سریع و حجیم اطلاعات مشكلاتى را هم دارد و آن عدم اتصال سریع دو نقطه قطع شده است. مسئولان مخابراتى ایران معمولاً براى برطرف كردن چنین مشكلى از یك كشتى تعمیراتى كه مختص این موضوع در خلیج فارس قرار دارد استفاده مى كنند. به نظر مى رسد در این زمینه نیز این كشتى با امكانات لازم به محل قطع فیبر در نزدیكى ساحل امارات مراجعه كرده و این كار را انجام داده است.

به گفته كارشناسان عمده قطعى فیبرهاى نورى در نزدیكى سواحل و توسط لنگر كشتى ها صورت مى گیرد. چراكه به طور طبیعى كابل ها در نزدیكى سواحل به سطح آب نزدیك تر مى شوند. همچنین گفته مى شود كه جنس فیبرهاى نورى دریایى از فولاد است كه مقاوم ترین جنس كابل را در بر مى گیرد. اما این سئوال مطرح مى شود كه چرا نقطه اتصال ایران به اینترنت باید از طریق دریا و از امارات صورت گیرد كه در پاسخ گفته مى شود از آنجا كه دسترسى امارات به فیبر نورى جهانى و توسعه یافتگى این كشور از یك سو و از طرف دیگر قیمت اینترنت عملاً راه را براى اتصال فراهم كرده است. همچنین دیگر مدیران مخابرات نیز در مورد این اتصال دریایى مى گویند: فیبرهاى نورى دریایى از جمله مطمئن ترین نحوه اتصال فیبر در جهان هستند و حتى از فیبرهایى كه در خشكى به كار مى روند نیز مقاوم تر هستند. به هر حال با توجه به اینكه اخیراً روابط ایران و عراق شكل مناسب ترى به خود گرفته به نظر مى رسد كه اتصال فیبر نورى به كویت و دیگر كشورهاى عربى كه آنها نیز به فیبر نورى جهانى متصل هستند عملاً یك راه حل مناسب براى عدم تمركز به انتقال از یك مسیر باشد. به هر حال هم اكنون اتصال از طریق فیبر، مقرون به صرفه ترین شیوه اتصال به اینترنت به شمار مى رود و قیمت آن عملاً در مقایسه با ماهواره بسیار پایین تر است. با این حال اتكا به یك مسیر و واگذار كردن ?? یا ?? درصد پهناى باند اینترنت به یك مسیر شاید مهمترین اشكال در این زمینه باشد.

شركت هاى خدمات دهنده اینترنت تنها معترضان به قطع فیبر نورى طى هفته اخیر بودند (اگر اعتراضات پراكنده كاربران عادى را در نظر نگیریم) این شركت ها به طور جدى به این موضوع اعتراض كردند چراكه در قراردادى كه با شركت فناورى اطلاعات منعقد كرده اند موضوع پرداخت هزینه در ازاى سرویس استوار و پایدار ذكر شده است. شركت فناورى اطلاعات در میانه این اعتراض ها اعلام كرد كه صرفاً به شركت هاى ICP كه با این شركت قرارداد پهناى باند دارند خسارت پرداخت مى كند. البته در خبرهاى پراكنده اى كه در این زمینه منتشر شد میزان و نحوه محاسبه این خسارت ها ذكر نشده است. در این حال تعداد شركت هاى ICP كه با مخابرات قرارداد پهناى باند دارند شاید از تعداد انگشتان دو دست كمتر باشد اما تكلیف صدها شركت ISP كه با شركت فناورى اطلاعات و همچنین شركت هاى ICP قرارداد دارند مشخص نیست. از همه مهم تر تكلیف كاربران عادى نیز در این زمینه مشخص نیست كه آیا در ازاى خسارتى كه مخابرات به شركت هاى ICP مى پردازد كاربران عادى نیز مى توانند از شركتى ادعاى خسارت كنند یا نه. به هر حال به نظر مى رسد كه قطع فیبر نورى به جز خساراتى كه به بار آورده شاید تا اندازه اى به پیشبرد بحث هاى مربوط به حقوق تمامى فعالان و استفاده كنندگان از اینترنت و قراردادهاى فیمابین آنها نیز كمك كند و باید قبول كرد كه این شاید تنها فایده لنگركشى آن روز ملوانان آن كشتى ناشناس باشد.

روابط عمومی موسسه تبیان

UserName