• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
مطالب مرتبط
  • معرفه و نکره
    معرفه و نکره
    آشنایی با معرفه و نکره از طریق شرح درس و طرح مثال....
  • مفعول فیه
    مفعول فیه
    کلمه‏ای که برای زمان یا مکان فعل در جمله ذکر می شود که معادل قید زمان و قید مکان در فارسی است....
عضویت در خبرنامه
  • تعداد بازديد :
  • 9077
  • يکشنبه 9/3/1389
  • تاريخ :

افعال ناقصه

طرز گزارش خبر بد!(طنز)

اهداف درس:

* آشنایی با افعال ناقصه و کاربرد آن

* تبیین اعراب جمله بعد از ورود افعال ناقصه بر سر آن

* آشنایی با انواع اسم افعال ناقصه

* آشنایی با انواع خبر آن

 

فعل ناقصه چیست؟

فعل ناقصه فعلی است که وقتی بر سر مبتدا و خبر می آید، مبتدا را به عنوان اسم خود قرار داده و خبر را به عنوان خبر خود قرار می دهد، مثل:     الکتابُ مفیدٌ    ........   کان الکتابُ مفیداً

 

12 فعل هستند که مثل «کان» عمل می کنند و «اخوات کان» نامیده می شوند:

أصبح / أضحی / ظلََّ / باتَ / اَسی / مازال / مابرح / ما انفکَّ / مافتیءَ / مادامَ / صارَ / لیس

اعراب جمله بعد از ورود افعال ناقصه بر سر آن:

وقتی فعل ناقصه بر سر مبتدا و خبر آمد، مبتدا را مرفوع و خبر را منصوب می کند.

 

 

پس فعل ناقصه بر سر هر سه نوع ( اسم ظاهر / ضمیر بارز / ضمیر مستتر ) می تواند بیاید.

نکته: هر گاه فعل ناقصه بخواهد بر سر ضمیر منفصل ظاهر شود باید فعل متناسب با صیغۀ آن ضمیر آورده شود. مثال:

 

أنتم مؤمنون    ......    کنتم مؤمنین

هیی ناشطة  ......     صارت ناشطةً

 

تمرین:

اعراب اسم و خبر افعال ناقصه را در جملات زیر ببینید:

- کان سعیـهُم مشکوراً  (سورۀ اسراء / آیۀ 19)

- و ما کان أکثرهُم مؤمنین (سورۀ شعراء / آیۀ 67)

 

انواع خبر افعال ناقصه:

1. مفرد: صار التلمیذُ ناحجاً

2. جمله: کان التلمیذُ یجتهد فی درسه

3. شبه جمله: مازال التلمیذُ فی البیت

پس هر سه نوع ( مفرد / جمله / شبه جمله ) می توانند به عنوان خبر فعل ناقصه واقع شوند.

 

نکته: افعال ناقصه تنها بر سر جملات اسمیه می آیند.

 

گروه مدرسه اینترنتی سایت تبیان - تهیه: فاطمه شیرزاده

تنظیم: نوربخش

 

UserName