• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2471
  • شنبه 1388/7/18
  • تاريخ :

غم زمانه یا فراق یار

شجریان

موسیقی در هفته یی که گذشت

بعضی ها در زمان حیات خود می زیند فقط، برخی از پس مرگ و دیگرانی اندک هم در زندگی و هم پس از آن. گروه اول همنشینان بی دلیل زمانه خود اند. بی چون و چرا می آیند و می روند و دیگر هیچ. اینان بسیارند و از آنان جز سنگی بر گور چیزی نشاید و نمی ماند. گروه میانی اندک اند. می آیند بی چرا و می زیند بی چرا. آنچه از آنان می ماند سوگوارانی اند تماشایی. چلچراغ ها می چینند از برایشان. دار و دسته علم می شود و شیون ها به راه که اسفا قدرش دانسته نشد و وجودش نافهمیده ماند. وینان آنچه را داشتند پنهان کرده و نداشته هاشان را زینت زندگی ساختند. بی ارزش زیستند. ناچیز مردند و تمام؛ تا آنچه به دور افکندنی است تفاله یی بیش نباشد با هزارهزار عزا و سوگ نمایشی و سفارشی. مرگ اینان داستانی می سازد در این دیار به نام نامی «مرده پرستی».گروه سوم اما حکایتی دیگرگون دارد. گویی بر آدم ها توفان غلاشی می وزد تا برجای بماند آنچه می باید. در هر سده شاید کمی بیش از شمار انگشتان دست ها بیایند و بروند. پس متبرک باد نام اینان. نام نامی اینان و چه تاسفبار است که زین میان یکی دیر بیاید و زودتر برود. نامی چون پرویز مشکاتیان و هوس قماری دیگر. پس پرسه می زنیم در احوال موسیقی این روزها با یاد مشکاتیان، بی حضورتاثیرگذارش ...

پرونده «ردیف های موسیقی سنتی» ایران پس از عید نوروز و با بررسی در اجلاس یونسکو، به تایید اعضا رسید و به عنوان دومین پرونده میراث ناملموس ایران در فهرست جهانی ثبت شد. این پرونده از سه سال گذشته در حال جمع آوری و آماده سازی از سوی خانه موسیقی بود و با ارائه فهرست جدید ضوابط ثبت میراث معنوی از سوی یونسکو پرونده تکمیل شد. یکی از مهم ترین بخش های این پرونده به فیلم مستندی بازمی گردد که درباره ردیف موسیقی سنتی ایران باید تهیه می شد.

 

گوش جهانیان شنوای میراث ردیف موسیقی ایران

در میان این خبر غمناک که با تدفین مشکاتیان در همسایگی عطار در نیشابور اندکی تسکین یافت، خوش خبری می رسد. ردیف موسیقی ایران در یونسکو ثبت جهانی می شود تا اگر هم در ایران به فراموشی سپرده شد، جهان میراث دار آن باشد. پرونده «ردیف های موسیقی سنتی» ایران پس از عید نوروز و با بررسی در اجلاس یونسکو، به تایید اعضا رسید و به عنوان دومین پرونده میراث ناملموس ایران در فهرست جهانی ثبت شد. این پرونده از سه سال گذشته در حال جمع آوری و آماده سازی از سوی خانه موسیقی بود و با ارائه فهرست جدید ضوابط ثبت میراث معنوی از سوی یونسکو پرونده تکمیل شد. یکی از مهم ترین بخش های این پرونده به فیلم مستندی بازمی گردد که درباره ردیف موسیقی سنتی ایران باید تهیه می شد. این فیلم با حضور بزرگان ردیف خوانی و ردیف نوازی ایران همچون محمدرضا شجریان، حسین علیزاده و... با کمک استادان دانشگاه تهران و استادان خانه موسیقی و یکی از مستندسازان آماده شد.آثار دیگری که در فهرست میراث ناملموس جهانی یونسکو ثبت شدند، «موسیقی عاشیق لار» از جمهوری آذربایجان و «رقص تانگو» از کشور آرژانتین بودند. اجلاس میراث ناملموس یونسکو از 28 سپتامبر (ششم مهرماه) در ابوظبی کشور امارات آغاز و دوم اکتبر (دهم مهرماه) تمام شد. این بار هم تلاش های نهادی غیردولتی بود که میراثی از ایران را جهانی کرد؛میراثی که اگر پاسبانانی صرفاً دولتی داشت احتمالاً سرنوستی موهوم و مبهم در انتظار داشت.

باز هم دولت همکاری نکرد

از حدود چهار سال پیش کمیته موسیقی یونسکو در ایران که در خانه موسیقی مستقر بود کار خود را برای ثبت ردیف های موسیقی به عنوان میراثی جهانی در یونسکو آغاز کرد. بررسی این امور در یونسکو هر دو سال یک بار انجام می پذیرد پس ایران فرصت زیادی برای انجام این کار نداشت. محمد سریر مدیرعامل خانه موسیقی این را در گفت وگو با مهر می گوید و توضیح می دهد؛ «ما برای تهیه پرونده مربوط به ردیف های موسیقی سنتی به حمایت ارگان های دولتی برای تامین بودجه نیاز داشتیم و متاسفانه به رغم تلاش برای جلب مشارکت ارشاد هیچ پاسخ مثبتی نگرفتیم و لذا مدتی این کار به حالت تعلیق درآمد و از آنجا که با گذشت زمان فرصت ارائه اسناد به سازمان یونسکو نیز از دست می رفت من در مصاحبه یی از وجود این میراث معنوی گرانقدر در ایران و نبود امکانات برای ارائه آن به سازمان جهانی یونسکو صحبت کردم و متعاقب این مصاحبه بود که یکی از مدیران میراث فرهنگی با من تماس گرفت و پس از اطلاع از اهمیت و ارزش موضوع آمادگی سازمان میراث فرهنگی را برای همکاری و تامین بودجه مورد نیاز اعلام کرد.» سریر درباره نحوه عملکرد کمیته و نوع همکاری استادان در تهیه این پرونده هم چنین می گوید؛ «در کمیته موسیقی یونسکو در ایران 12 نفر از موسیقیدانان و پژوهشگران موسیقی عضو هستند که در طول جلسات متعددی که داشتیم تمامی اسناد مکتوب را در ارتباط با ردیف های موسیقی سازی و آوازی گرد آوردیم و پس از اعلام پشتیبانی از سوی میراث فرهنگی و برای تکمیل پرونده مبادرت به تهیه فیلم مستند با جلب همکاری دیگر استادان برجسته کردیم که در این میان از همکاری بزرگان ردیف موسیقی مانند محمدرضا شجریان، گنجه یی، حسین علیزاده، حاتم عسگری، فرهاد فخرالدینی، پیرنیاکان، کیانی، طلایی، ظریف و دیگر استادان استفاده بردیم.»عضو کانون مدرسان خانه موسیقی وقتی در برابر این پرسش قرار می گیرد که «کدامیک از ردیف های سازی و آوازی برای ثبت در یونسکو ارائه شده است» این گونه پاسخ می دهد؛ «هیچ کدام از ردیف های مشخصی که وجود دارد به عنوان ردیف های تهیه شده در کمیته موسیقی یونسکو ارائه نشده و هدف ما ارائه کلی دستگاه ها، آوازها، نغمه ها و گوشه هایی است که در ردیف های مختلف گرد آمده است.»

تکرار «صدای سخن عشق» ناظری پس از 30 سال

آلبوم صدای سخن عشق کاری از شهرام ناظری و کیخسرو پورناظری (گروه شمس) با تنظیم جدید منتشر شد. این مجموعه شامل دو سی دی است؛سی دی اول، آلبوم منتشرشده در اواخر دهه 50 است که پس از 30 سال بازسازی و مسترینگ جدید شده است. در آلبوم اول بزرگانی چون خلیل عالی نژاد تنبور نواخته اند. سی دی دوم همنوازی دوباره از اعضای کنونی گروه شمس است که با اضافه شدن سازهای جدید و میکس تازه منتشر شده است. سازهای مورد استفاده در تنظیم جدید آلبوم صدای سخن عشق بینز، کوزه، دمام و سازهای کوبه یی دیگر است. شنیدن همزمان دو مجموعه با تنظیم هایی به فاصله 30 سال در روزهایی که همه چیز از سیاست گرفته تا هنر بویی از تکرار دارد، جالب می نماید.

ایرانیان ثروتمند دوستدار حافظ ناظری

روزنامه لس آنجلس تایمز در مطلبی درباره حافظ ناظری پسر شهرام ناظری از او به عنوان «خالق گونه جدید از موسیقی کلاسیک» نام برد. این روزنامه مطلب خود را به بهانه برپایی کنسرت حافظ ناظری با همکاری گروهی امریکایی منتشر کرد. حافظ ناظری شنبه 11 مهرماه در سالن تئاتر «پانتاگس» لس آنجلس در قالب یک گروه امریکایی و ایرانی، سمفونی مولانا با نام «دور اول» را اجرا کرد. در این اجرای دوساعته، حافظ ناظری از آثار بزرگ ترین خوانندگان ایران به همراه جمعی از اعضای شاخه موسیقی انجمن لینکلن قطعاتی را اجرا کرد.در ابتدای این مطلب آمده است؛ «ترکیب آواهای سنتی ایران و موتیف های کلاسیک غربی توسط حافظ ناظری را نباید موسیقی جهانی توصیف کرد.» ناظری 30 ساله خودش در این باره به لس آنجلس تایمز گفت؛ «اصلاً نمی توان این را موسیقی جهانی دانست، این یک گونه جدید موسیقی کلاسیک است که نه کاملاً غربی و نه کاملاً شرقی است.» او حرف هایش را چنین پی گرفت؛ «می خواستم موسیقی خلق کنم که میان تاثیرات غرب و شرق تعادل برقرار کند. بیشتر مواقعی که موسیقیدانان این را اجرا می کنند، یک فرهنگ بر فرهنگ دیگر مستولی می یابد، به گونه یی که احساس می کنید تعادلی وجود ندارد.»لس آنجلس تایمز با اشاره به اینکه حافظ ناظری در یک خانواده اهل موسیقی رشد یافته است، به نقل از آن لوکاس موسیقیدان قوم شناس دانشگاه یوسی ال ای آورده است؛ «حافظ ناظری به واسطه پدرش در جایگاه بی نظیری قرار دارد. پدرش بسیار به سنت پایبند بود، هرچند به تازگی به ایده های جدید بازتر نگاه می کند. این یک نوع مبادله سبک ها میان پدر و پسر است.» این روزنامه امریکایی در ادامه آورده است؛ «در کنسرت روز سوم اکتبر، تماشاگران شاهد یکی از جدیدترین خلاقیت های حافظ ناظری خواهند بود؛ یک سه تار سنتی با دو سیم اضافه برای افزایش میدان و برد آن که او خودش نام آن را «حافظ» گذاشته است.» حافظ خود در این باره می گوید؛ «هزاران نفر در ایران که سه تار می نوازند مخالف و علیه من هستند. آنها می گویند چرا دو سیم اضافی به این دستگاه اضافه کرده ام اما من از آنها ناراحت نمی شوم. اگر شما سنت های پنج هزار سال قبل را حفظ کنید، یعنی در پنج هزار سال قبل زندگی می کنید. به نظر من این نوآوری باید بخشی از سنت شود.» در همین حال یک استاد موسیقی ساکن نیویورک که خواست نامش عنوان نشود درباره سبک جدید حافظ ناظری گفته است؛ «به نظر من موسیقی او عالی و بی نظیر است. مطمئنم او سفارشات زیادی برای اجرا دریافت خواهد کرد. ایرانی های ثروتمند زیادی در خارج از کشور هستند که او را دوست دارند.»

ارکستر ارمنستان در تهران، گروه آواز تهران در ایتالیا

ارکستر 70 نفره ارمنستان به رهبری سرگئی سامباتیان برای اولین بار در ایران کنسرت می دهد. در این کنسرت که آذر برگزار می شود ارکستر 70 نفره ارمنستان به همراه امیر مهیار مرادی به عنوان نوازنده پیانو در ایران روی صحنه می رود. در این اجرا ارکستر ارمنستان قطعاتی از آهنگسازان برجسته جهان از جمله سمفونی «دنیای نو» اثر دورژاک و کنسرتو پیانوی چایکوفسکی را اجرا خواهد کرد. کنسرت ارکستر ارمنستان با همکاری سفارت ارمنستان، سفارت ایران و وزارت ارشاد اسلامی در تهران برگزار می شود.از سوی دیگر گروه آوازی تهران به سرپرستی میلاد عمران لو از 15 مهر عازم ایتالیا می شود تا در جشنواره موسیقی این کشور رقابت کند. این گروه که در حال حاضر برای برگزاری چند کنسرت و چند مستر کلاس در فرانکفورت آلمان به سر می برد، روز سه شنبه برای حضور در دو بخش از جشنواره بین المللی موسیقی ایتالیا راهی این کشور می شود. این جشنواره به مدت 10 روز برگزار خواهد شد که گروه های شرکت کننده در پنج روز اول در بخش موسیقی مذهبی و در پنج روز دوم در قسمت موسیقی فولکلور به رقابت می پردازند. گروه آوازی تهران که از یکم تا پنجم مهر امسال برای شرکت در مسابقات جهانی موسیقی محلی عازم اسپانیا شده بود، موفق شد مقام اول بخش موسیقی فولکلور را به دست آورده و از سوی هیات داوران این جشنواره تشویق ویژه شود. گروه آوازی تهران به سرپرستی میلاد عمران لو در مسابقات جهانی کر که تیرماه امسال در کره جنوبی برگزار شد رتبه دوم بخش فولکلوریک جهانی و رتبه اول بخش مجلسی آسیایی را به دست آورد.

کنسرت تلفیقی «فاصله» در خانه هنرمندان

در حالی که فصل کنسرت دهی در ایران تمام شده گروه «فاصله» طی سه شب در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایران کنسرت موسیقی تلفیقی برگزار می کند. این کنسرت در دو بخش برگزار می شود. در بخش نخست شش قطعه اجرا می شود که سه قطعه آن بر اساس ملودی های خراسانی است و در سه قطعه دیگر نیز گروه نگاه جدیدی به موسیقی سنتی ایران دارد. در بخش دوم این کنسرت نیز 9 قطعه اجرا خواهد شد که اجرای متفاوتی از موسیقی جهان است و در هر کدام از قطعات این بخش تلفیقی از موسیقی ایرانی و موسیقی غربی همچون راک، بلوز، پاپ و... انجام شده است. گروه موسیقی «فاصله» از چهاردهم تا شانزدهم مهرماه ساعت 18 در تالار بتهوون خانه هنرمندان ایران کنسرت می دهد.

منبع : اعتماد

تنظیم برای تبیان : مسعود عجمی

UserName