• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2347
  • سه شنبه 1388/7/14
  • تاريخ :

من و سرزمين مادري‌ام

سينماي چين

چين خود را آماده برگزاري جشن‌هاي شصتمين سالگرد انقلاب كمونيستي خود مي‌كند و صنعت سينماي اين كشور و هنرمندان آن، نقش مهمي در برپايي اين جشن‌ها دارند.

تحليل‌گران سينمايي و سياسي مي‌گويند چه كسي فكر مي‌كرد كه فيلمساز معترضي مثل ژانگ ييمو همكاري نزديكي با مسئولان دولتي چين براي برپايي اين جشن‌ها داشته باشد؟ اين روزها در چين جنب‌وجوش خاصي در جريان است.

 البته زندگي عادي مردم مثل گذشته ادامه دارد و در كوچه و خيابان، توجه اصلي مردم عادي به زندگي و كسب‌وكار است. شايد بسياري از اهالي كشور چين اهميت چنداني به شصتمين سالگرد انقلاب كمونيستي و جشن‌هاي مربوط به آن در اين ماه ندهند، اما كمي آن‌سوتر از زندگي مردم عادي، رفت‌و‌آمدهاي تند و تيز مقامات رسمي و دولتي حكايت از آن مي‌كند كه قرار است اتفاق مهمي رخ بدهد. اين اتفاق مهم براي آنها برپايي جشن‌هاي هنري، ورزشي و سياسي براي بزرگداشت شصتمين سالگرد جنبشي است كه حاكميت حزب كمونيست چين را بر اين كشور پهناور تثبيت كرد.

برپايي المپيك 2008 در چين نشان داد (و به قول مسئولان رسمي ثابت كرد) كه كمتر كسي مثل دولت چين مي‌تواند يك رويداد بزرگ عمومي را به خوبي سازمان‌دهي كند و جزئيات كار را خيلي خوب مورد توجه قرار دهد. به همين دليل است كه دنيا با دقت خاصي نگاه خود را معطوف به جشن‌ها و برنامه‌هاي گسترده‌اي كرده كه حكومت چين به مناسبت شصتمين سالگرد انقلاب چپگراي خود برپا مي‌كند. 60سال قبل در چنين روزهايي جمهوري خلق چين تأسيس شد و رهبران آن، قول خلق يك زندگي بهتر و سعادتمند‌تر را به مردم خود دادند.

طبق معمول، دنياي هنر و سرگرمي هم نقش كليدي در اين جشن‌ها ايفا مي‌كند. روز كليدي براي اين جشن‌ها روز اول اكتبر است، يعني زماني كه يك رژه بزرگ و رسمي نظامي انجام مي‌شود. مسئولان رسمي تمامي اخبار مربوط به اين برنامه و جزئيات آن را كاملاً محرمانه نگه‌داشته‌اند. همزمان با اين رژه، يكسري برنامه هاي تبليغاتي ديگر هم انجام مي‌شود. براي مثال گروه بزرگي از دهقانان با برپايي يك راهپيمايي بزرگ با مضمون «من و سرزمين مادري با يكديگر رژه مي‌رويم» با شعارهاي انقلاب كمونيستي چين، تجديد عهد مي‌كنند.

شايد در نگاه اول اين برنامه هيچ ارتباطي با عالم سينما نداشته باشد، اما نام ژانگ ييمو فيلمساز جنجالي چين عامل وحدت دو دنياي سينما و سياست مي‌شود. او كه سال قبل طراحي و كارگرداني 2 مراسم افتتاحيه و اختتاميه المپيك را به‌عهده داشت (و با اين كار خود از سوي تمام موافقان و مخالفان حكومت چين مورد تحسين و ستايش قرار گرفت) كارگرداني و طراحي اين رژه را نيز برعهده دارد. وي خيلي مختصر و كوتاه به رسانه‌هاي گروهي گفته بود كه مراسم رژه حال و هوايي هنري و سينمايي خواهد داشت.

در عين حال، ييمو نمايش «توراندخت»‌را هم در استاديوم بزرگ شهر پكن روي صحنه مي‌برد. اين نمايش صحنه‌اي هم بخشي از جشن سالگرد انقلاب است.

به‌عهده‌گرفتن 2 وظيفه مهم در برنامه‌هاي جشن، باعث طرح سؤالاتي از سوي منتقدان هنري شد. آنها اين پرسش را مطرح مي‌كردند كه آيا ييمو مي‌تواند چنين كارهاي سختي را همزمان با هم انجام دهد و در عين حال، كارهايي مقبول و قابل‌تحسين به دوستداران دنياي هنر ارائه دهد؟

چين خود را آماده برگزاري جشن‌هاي شصتمين سالگرد انقلاب كمونيستي خود مي‌كند و صنعت سينماي اين كشور و هنرمندان آن، نقش مهمي در برپايي اين جشن‌ها دارند.

يكي از سايت‌هاي چيني چنين اظهارنظر كرد كه مراسم رژه رسمي روز اول اكتبر توسط دهقانان، خيلي شبيه كارهاي بازيگران فيلم كمدي موزيكال موفق كمپاني والت‌ديزني (مدرسه موزيكال3) خواهد بود، اما تفاوت اساسي بين اين‌دو در آن است كه در اين رژه، تعداد نوجوانان(كه كاراكترهاي اصلي فيلم والت‌ديزني بودند) بسيار كمتر است و به‌جاي آن مردان و زنان زيادي به راهپيمايي مي‌پردازند كه طرفدار ديدگاه‌هاي حزب كمونيست حاكم هستند. مسئولان رسمي از فيلمسازان دعوت كرده‌اند در اين رژه شركت كنند و از آن، فيلم‌هاي مستند بگيرند. حتي از آنها خواسته شده كه فيلم‌هاي مستندي هم در اين رابطه بسازند. حال بايد منتظر ماند و ديد اگر اين فيلم‌ها ساخته شوند، حالتي تبليغاتي مثل «پيروزي اراده» رني  ريفنشتال خواهد داشت، يا موضوع خود را با لحني معترض بيان خواهند كرد؟

اين درحالي است كه ‌ فيلم تاريخي و پرهزينه «تأسيس يك جمهوري» ‌هم در ايام جشن‌ها به‌نمايش عمومي درمي‌آيد؛ فيلمي كه از سوي بسياري به‌عنوان يك فيلم تبليغاتي ارزيابي و معرفي شده است. حتي خود دولتمردان چيني هم ابايي از آن ندارند كه در توصيف اين فيلم بگويند يك كار پروپاگانداست. در جامعه‌اي كه جوانان آن به‌سرعت جذب اينترنت و بازي‌هاي رايانه‌اي و موبايلي مي‌شوند، «تأسيس يك جمهوري» مي‌خواهد قصه پيدايش انقلاب كمونيستي و تأسيس جمهوري خلق چين را به زباني ساده، براي آنها تعريف كند.

بيش از 70 بازيگر  دو سينماي چين و هنگ‌كنگ نقش‌هاي مختلف فيلم را بازي كرده‌اند. در بين آنها نام‌هاي مطرحي مثل جت‌لي، جكي‌چان، ژانگ زي‌يي، استفن جو، ليون لاي، داني ين، گويه و ژائو‌وي ديده مي‌شود. تعدادي از فيلمسازان مشهور چيني همچون چن‌كايگه و ژيائو فنگ هم در اين فيلم به‌عنوان بازيگر، ايفاي نقش كرده‌اند. سازندگان فيلم گوشه‌چشمي هم به مراسم و جوايز اسكار دارند و اميدوارند در رشته‌هايي مثل فيلمبرداري، گريم، طراحي صحنه و لباس نامزد دريافت جوايز شوند.

 در عين‌حال، سازندگان فيلم با بهره‌گيري از چهره‌هاي محبوب تماشاگران چيني براي نقش‌هاي اصلي و متنوع آن، شرايطي را فراهم كرده‌اند كه تعداد بيشتري از تماشاگران به ديدن فيلم بيايند. درصورت بسيار پرفروش‌شدن «تأسيس يك جمهوري» تهيه‌كنندگان آن مي‌توانند ادعا كنند، مردم عادي مشتاق شنيدن قصه‌اي تاريخي در رابطه با وقايع گذشته چين و تأسيس جمهوري خلق چين بوده‌اند. آنها در حقيقت با اين كار، امتياز مربوط به موفقيت فيلم را به نفع خود مصادره مي‌كنند.

تبليغات مربوط به فيلم در شرايطي تمام رسانه‌هاي گروهي را در خدمت خود گرفته است كه جايي براي پخش اخبار مربوط به پاكسازي تعدادي خانه در شهر پكن باقي نمي‌گذارد. طي چند هفته گذشته، تعداد زيادي تانك تعدادي از خانه‌هاي شهر را خراب كردند تا بتوانند پايتخت كشور را آماده برپايي جشن‌هاي انقلاب كمونيستي كنند. اما اوضاع به‌همين جا خاتمه نمي‌يابد، مسئولان شهر براي حفظ يكدستي وضعيت آب و هوايي، خود را آماده كرده‌اند تا به كمك تجهيزات جديد فني و علمي، مانع از بارندگي ابرهايي شوند كه احتمالاً در روز رژه در آسمان پكن پديدار مي‌شوند!

تحليل‌گران سينمايي و سياسي مي‌گويند چه كسي فكر مي‌كرد كه فيلمساز معترضي مثل ژانگ ييمو همكاري نزديكي با مسئولان دولتي چين براي برپايي اين جشن‌ها داشته باشد؟ اين روزها در چين جنب‌وجوش خاصي در جريان است.

يكي از منتقدين سينمايي در اين رابطه مي‌گويد: «اين اخبار به همان اندازه كه خنده‌دار است، حال و هواي فانتزي هم دارد و مي‌تواند يك سوژه خوب و جذاب براي فيلم سينمايي باشد. چنين فيلمي بايد لحني كمدي داشته باشد، هرچند كه خيلي جيمز‌باندگونه است. ولي فكر نمي‌كنم در بين مسئولان دولتي، كسي را بتوان پيدا كرد كه مشتاق سرمايه‌گذاري روي چنين پروژه‌اي باشد.»

امسال مسئولان رسمي چين، توجه ويژه‌اي به سينما و فيلم نشان داده‌اند. از قرار معلوم آنها جمله معروف لنين، رهبر انقلاب روسيه را كه مي‌گفت «سينما براي ما مهم‌ترين هنرهاست» به‌خوبي به‌خاطر سپرده‌اند. براي همين است كه فيلم و سينما نقش مهمي در جريان برگزاري جشن‌هاي شصتمين سالگرد انقلاب كمونيستي چين بازي مي‌كند. فيلم‌هاي سينمايي در طول روزهاي جشن در همه جا حضور دارند و مسئولان دولتي براي اينكه مطمئن شوند مردم عادي در اين ايام تماشاي فيلم‌هاي سينمايي را از ياد نمي‌برند،  900هزار كوپن فيلم‌سينمايي در بين اهالي شهر پخش و تقسيم كرده‌اند. اين كوپن‌ها مردم و تماشاگران سينما را تشويق مي‌كند كه به ديدن فيلم‌هاي ميهن‌پرستانه‌اي بروند كه در اين ايام اكران عمومي مي‌شوند.

«تأسيس يك جمهوري» روز هفدهم سپتامبر و كمي جلوتر از برگزاري جشن‌ها در چين ‌روي پرده سينماها رفت. هدف از اين اقدام خلق يك جو و جريان تازه براي آن بود كه جامعه چين به سمت استقبال از جشن‌هاي پيش‌رو برود. اين فيلم در اولين روز نمايش بيش از  2ميليون دلار فروش كرد، اين رقم براي يك محصول چيني، يك ركورد تازه به‌شمار مي‌آيد. تعداد  1450سالن سينما اين فيلم را نمايش مي‌دهند. اين رقم هم حكم يك ركورد را براي كل صنعت سينماي چين دارد. در چين تعداد  4100سالن سينما فعاليت دارد، كه اين رقم نزديك به نيمي از آن مي‌شود.

هان سايپنينگ، كارگردان فيلم پيش‌بيني مي‌كند كه اين درام پرتنش تاريخي در طول نمايش عمومي خود  66ميليون دلار فروش كند؛ رقمي كه «تغيير‌شكل‌دهندگان‌2» با كسب آن در تابستان سال جاري، عنوان پرفروش‌ترين فيلم سال سينماي اين كشور آسيايي را از آن خود كرد. قسمت دوم اكشن ماجراجويانه «تغيير‌شكل‌دهندگان» ماه جولاي در چين اكران عمومي شد. اين فيلم توانست خيلي سريع ركورد پرفروش‌ترين فيلم تاريخ سينماهاي چين يعني «تايتانيك» را بشكند. «تايتانيك» در سال 1998 حدود 60ميليون دلار فروش كرد.محصولات پرسروصداي جديد چيني در شرايطي ‌روي پرده سينماهاي  اين كشور مي‌روند كه هنوز هم گروهي از هنرمندان كشور از سانسورهاي موجود در كار خود گله و شكايت دارند.

مديران دولتي از سال‌ها قبل قول كاهش سانسور را در رشته‌هاي ادبي و هنري داده‌اند، ولي هنرمندان مي‌گويند نظارت دولتي هنوز به قوت خود باقي است و آنها براي ساخت محصولات جديد خود با مشكلاتي روبه‌رو هستند. چين كه با اتخاذ سياست‌هاي جديد در زمينه سياسي و اقتصادي قصد گسترش فعاليت‌هاي اقتصادي خود در سطح بين‌المللي را دارد، براي جلب نظر شركاي غربي خود دست به يكسري تغييرات در داخل جامعه سنتي چين زده است.

اين تغييرات در عين حال،‌ باعث خلق يك طبقه متوسط نسبتاً مرفه شده كه دوستدار يك زندگي تازه است. به صورت طبيعي، اين قشر جديد مي‌خواهد محصولات روز سينماي جهان را تماشا كند و چنين چيزي چندان باب طبع صنعت سينماي چين نيست. يك فيلمساز چيني كه نمي‌خواهد نامش فاش شود، مي‌گويد: «ما هنوز آزادي‌هاي لازم را به دست نياورده‌ايم و در همان حال، داريم تماشاگران خود را از دست مي‌دهيم. چنين چيزي به‌نفع صنعت داخلي سينما نيست.»

تنظيم براي تبيان : مسعودعجمي

 

UserName