• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 7802
  • چهارشنبه 1388/7/8
  • تاريخ :

دیگر شاهدان قیامت

شاهدان قیامت

شهادت اعضای بدن در قیامت

شاهدان قیامت در کلام آیة الله جوادی آملی

حادثه قیامت کبری در کلام آیة الله وحید خراسانی

تفسیر سوره واقعه از شهید مطهری(ره)

تفسیر سوره زلزال

تفسیر سوره نباء

عاقبت نگاه شهوت آلود در کلام مرحوم کافی(ره)

گناهان زبان از منظر مرحوم کافی(ره)

 

در قسمت اول مقاله گفتیم که خدای متعال و انبیاء و امامان و ملائک از شاهدان روز قیامت هستند. در این مقاله بقیه شاهدان قیامت را معرفی می کنیم.

 

6- شهادت وجدان

یكى دیگر از شاهدان روز قیامت، عقل و وجدان بیدار شده انسان است. در قرآن آیات بسیارى آمده كه بارها انسان با كمال صراحت به گناه و انحراف خود اقرار مى‏كند، اقرارى از عمق جان و از تمام وجود، اقرارى كه شاید از اقرار هر شاهدى پرسوز و گدازتر باشد. 

جالب این كه در آن روز خداوند نیز وجدان را قاضى قرار مى‏دهد و به انسان خطاب مى‏فرماید: «اِقْرَء كِتابَك كَفى‏ بِنَفسِكَ الیَومَ عَلَیكَ حَسِیباً»(1)؛ نامه عمل خود را بخوان، امروز روح و روان تو براى این كه علیه تو گواهى دهند، كافى است.

آرى، بر فرض در روز قیامت هیچ دادگاه و حسابگرى هم نباشد، تمام وجود ما بر خودمان گواهى مى‏دهند و این براى كیفر و پاداش كافى است.

در مناجات مى‏خوانیم: خدایا! هرگاه حساب مرا به خود من واگذار كنى، جزاى خویش را جز قهر و غضب و آتش دوزخ تو چیز دیگرى نمى‏دانم!

 

7- شهادت اعضاى بدن

یكى از شاهدان در قیامت، اعضاى بدن (دست و پا و پوست و زبان) هستند. قرآن مجید مى‏فرماید: «یَومَ تَشهَدُ عَلَیهِم اَلسِنَتُهُم و اَیدِیهِم وَ اَرجُلُهُم بِما كانُوا یَعمَلُونَ»(2)؛ روزى كه زبان و دست و پاهاى مردم بر آنان گواهى مى‏دهند.

و گاهى بر دهان مُهر خورده، و تنها دست و پاها سخن مى‏گویند، «اَلیَومَ نَختِمُ عَلى اَفواهِهِم وَ تُكَلِّمُنا اَیدِیهِم و تَشهَدُ اَرجُلَهُم بِمَا كانُوا یَكسِبُونَ»(3)؛ روزى كه بر لب‏هاى آنان مُهر مى‏زنیم و تنها دست آنان با ما حرف مى‏زند و پاهایشان گواهى مى‏دهند كه در دنیا به كجاها رفتند و چه كارها كردند.

در آیه دیگر مى‏خوانیم: «شَهِدَ عَلَیهِم سَمعُهُم و اَبصارُهُم و جُلودُهُم بِمَا كانُوا یَعمَلونَ»(4)؛ روز قیامت، گوش و چشم‏ها و پوست‏هایشان به آنچه در دنیا عمل كرده‏اند، گواهى مى‏دهند.

وقتی انسان این گواهى را از اعضاى بدن خود مى‏بیند، با كمال ناراحتى و شرمندگى به پوست خود مى‏گوید: «قالُوا لِجُلودِهِم لِمَ شَهِدتُم عَلَینا»؛ چرا و چگونه در این روز از گناهان رسوا و شرم‏آورى كه توسّط تو مرتكب شده‏ام پرده برداشته و گواهى مى‏دهى؟! پوست جواب مى‏دهد: «قالُوا اَنطَقَنا اللهُ الَّذِى اَنطَقَ كُلَّ شَى‏ءٍ»؛ خداوندى كه همه چیز را به نطق و گفتگو درمى‏آورد، ما را به گواهى و سخن گفتن وادار نمود.

وقتی انسان این گواهى را از اعضاى بدن خود مى‏بیند، با كمال ناراحتى و شرمندگى به پوست خود مى‏گوید: «قالُوا لِجُلودِهِم لِمَ شَهِدتُم عَلَینا»(5)؛ چرا و چگونه در این روز از گناهان رسوا و شرم‏آورى كه توسّط تو مرتكب شده‏ام پرده برداشته و گواهى مى‏دهى؟! پوست جواب مى‏دهد: «قالُوا اَنطَقَنا اللهُ الَّذِى اَنطَقَ كُلَّ شَى‏ءٍ»(6)؛ خداوندى كه همه چیز را به نطق و گفتگو درمى‏آورد، ما را به گواهى و سخن گفتن وادار نمود.

علامه طباطبایى(ره) در تفسیر این آیات مى‏فرماید: شهادت اعضا، زمانى واقعیت دارد كه هر یك از اعضا در دنیا داراى شعور باشند و از عمل انسان آگاه باشند وگرنه هر گاه در قیامت خداوند به اعضا شعور بدهد و یا در آن روز به آنها آگاهى و صوت بدهد كه شهادت نخواهد بود. زیرا شاهد باید به هنگام عمل، هم حاضر باشد و هم عالم باشد تا بتواند ماجرا را دریابد و براى روزى دیگر گواهى بدهد. بنابراین همه اعضاى ما در این عالم داراى یك نوع آگاهى و شعورند، گرچه نوع آن علم و شعور با علم و شعور ما فرق داشته باشد.(7)

در آیه‎ای دیگر آمده است: «وَلا تَقْفُ ما لَیسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ اِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَالفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنهُ مَسئولاً»(8)؛ از آنچه كه نمى‏دانى پیروى مكن، زیرا كه هر یك از گوش و چشم و دل تو در روز قیامت مورد سؤال قرار مى‏گیرند.

گرچه بعضى خواسته‏اند بگویند كه مراد از سؤال از چشم و گوش، سؤال از صاحبان چشم و گوش است، ولى با توجه به آیات دیگر كه مى‏فرماید: در قیامت خود اعضا شهادت مى‏دهند، هیچ دلیلى بر این كه آیه را بر خلاف ظاهر آن معنا كنیم نداریم.

در حدیث مى‏خوانیم: گواهى اعضا تنها مخصوص افراد فاسق و مجرمانى است كه باید گرفتار عذاب الهى شوند، و در باره مؤمن این گواهى‏ها در كار نیست و تنها نامه عملشان را به دست راستشان مى‏دهند و آنان شادى‏كنان دیگران را نیز به خواندن نامه عمل خود ترغیب مى‏كنند.(9)

«وَلا تَقْفُ ما لَیسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ اِنَّ السَّمعَ وَ البَصَرَ وَالفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنهُ مَسئولاً»؛ از آنچه كه نمى‏دانى پیروى مكن، زیرا كه هر یك از گوش و چشم و دل تو در روز قیامت مورد سؤال قرار مى‏گیرند.

 

8- شهادت زمان

حضرت على(علیه‎السلام) فرمود: «ما مِن یَومٍ یَمُرُّ عَلى ابنِ آدَمَ اِلاّ قالَ لَه ذلِكَ الیَومُ: أنَا یَومٌ جَدِیدٌ و أنَا عَلَیكَ لَشَهِیدٌ ... اَشهَدُ لَك بِهِ یَومَ القِیامَةِ»(10)؛ هیچ روزى بر انسان نمى‏گذرد مگر آن كه آن روز به انسان هشدار مى‏دهد كه من امروز براى تو روز جدیدى هستم و گواه كارهایى خواهم بود كه امروز انجام مى‏دهى و در روز قیامت به آنها شهادت خواهم داد، بنابراین سعى كن كه از این روز استفاده كامل كرده و اعمالى را در راه سعادت ابدى خودت انجام دهى.

امام سجاد(علیه‎السلام) فرمود: «هذَا یَومٌ حادِثٌ جَدِیدٌ وَ هُوَ عَلَینا شاهِدٌ عَتِیدٌ»(11)؛ امروز روز تازه و جدیدى است و در قیامت گواه اعمالى است كه در آن انجام مى‏دهیم.

 

9- شهادت اعمال انسان

یکی از شاهدان در قیامت، خود اعمال و كردارهاى انسان است كه در برابر انسان مجسّم و نمودار مى‏شوند. آرى، همین كه عمل در آن نظام خود را نشان داد، دیگر هیچ راهى براى انكار وجود ندارد.

مسأله تجسم عمل در قرآن و روایات بسیار مطرح است كه ما به نمونه‏اى از آنها اشاره مى‏كنیم:

 - «یَومَ تَجِدُ كُلُّ نَفسٍ ما عَمِلَت مِن خَیرٍ مُحضَراً»(12)؛ روزى كه هر كس آنچه كار نیك انجام داده در برابر خود حاضر مى‏بیند.

- «وَ وَجِدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً»(13)؛ روز قیامت انسان رفتار و كردار دنیایى خود را در برابر خود حاضر مى‏یابد.

- «وَ لا تُجزَونَ اِلاّ ما كُنتُم تَعمَلونَ»(14)؛ جزایى براى شما نیست، مگر همان عمل خودتان كه گریبانگیر شما مى‏شود.

- «یَحمِلونَ اَوزارَهُم عَلى ظُهُورِهِم»(15)؛ گناهانى كه در دنیا به صورت كار و انرژى از انسان صادر شده، در آن روز به‏ صورت بارى بر دوش او سنگینى مى‏كند.

- در دنیا افراد متموّلى كه تنها به فكر ذخیره كردن پول و ثروت خود هستند و به فریاد محرومان نمى‏رسند در حالى كه دل صدها فقیر از بینوایى و ندارى مى‏سوزد، در قیامت همان پول‎ها و سكّه‏ها داغ و به پیشانى و پهلوى زراندوزان گذارده مى‏شود.(16) این سوز در برابر آن سوز.

حضرت على(علیه‎السلام) فرمود: هیچ روزى بر انسان نمى‏گذرد مگر آن كه آن روز به انسان هشدار مى‏دهد كه من امروز براى تو روز جدیدى هستم و گواه كارهایى خواهم بود كه امروز انجام مى‏دهى و در روز قیامت به آنها شهادت خواهم داد، بنابراین سعى كن كه از این روز استفاده كامل كرده و اعمالى را در راه سعادت ابدى خودت انجام دهى.

- افرادى كه در دنیا با گرفتن ربا اعتدال جامعه را به هم مى‏زنند، در قیامت نیز با داشتن یك شكم بزرگ، اعتدال ایستادن و حركت از آنان گرفته مى‏شود.(17)

- امام صادق(علیه‎السلام) در تفسیر آیه 179 سوره آل عمران مى‏فرماید: اموالى كه در دنیا مورد بخل قرار گرفته و مالیات اسلامى آن پرداخت نشده است، در قیامت به صورت مارى به گردن صاحبش انداخته مى‏شود.(18)

- كسى كه در دنیا غیبت شخصى را در محله‏ى دیگرى كرده است، این زبان درازى و نیش‏زدن دنیایى، سبب مى‏شود در آخرت زبانش از دهان بیرون آمده و به قدرى دراز مى‏شود كه روى زمین قرار گرفته و مردم آن را لگد كنند و این یك نوع تجّسم عمل است.

در روایات ما از مسأله تجسّم اعمال بارها سخن به میان آمده است، چنانكه شیخ بهائى مى‏فرماید: جملاتى كه تنها از رسول خدا(صلى الله علیه و آله) در باره تجسّم اعمال در قیامت وارد شده، از بس زیاد است كه قابل شمارش نیست.(19)

بنابراین یكى از شاهدان و گواهان در قیامت، همان اعمال تجسّم‏یافته خود ماست، كه در دنیا صورتى دارد و در آخرت شكل دیگرى به خود مى‏گیرند.

عذاب قیامت، نه انتقام است و نه عُقده و نه كیفرهاى قراردادى كه قابل چانه‏زدن و تخفیفت باشد، بلكه عذاب قیامت عین همان كارهاى دنیایى خود ماست، چنانكه پیامبر اكرم(‏صلى الله علیه و آله) فرمودند: «الدُّنیا مَزرِعَةُ الآخِرَة»(20)؛ دنیا مزرعه آخرت است.

در این مقاله دریافتیم که با توجه به این شاهدان ذره‎ای از اعمال بد و خوب ما گم نمی‎شود و همه آنها محاسبه می‎شوند با این وصف عقل حکم می کند که بیشتر مراقب اعمالمان باشیم.

 

بارالها! 

روز قیامت، ما را در برابر آن همه شاهد، روسفید فرما! و نگذار که شرمنده تو و پیامبر اکرم و اهل بیت (علیهم‎السلام) شویم. 

 

پی‎نوشت‎ها:

1- سوره ‏اسراء، آیه‏14.

2- سوره‏ نور، آیه‏24.

3- سوره‏ یس، آیه‏65.

4- سوره‏ فصّلت، آیه‏20.

5- سوره‏ فصّلت، آیه‏21.

6- سوره‏ فصّلت، آیه‏21.

7- تفسیر المیزان، ج‏17، ص‏402.

8- سوره‏ اسراء، آیه‏36.

9-  اصول كافى، به نقل از تسلیة الفؤاد، ص‏181.

10- تفسیر نورالثقلین، ذیل آیه‏21، سوره ق.

11- صحیفه سجادیه، دعاى ششم.

12- سوره‏ آل عمران، آیه‏30.

13- سوره ‏كهف، آیه ‏49.

14- سوره‏ یس، آیه‏54.

15- سوره ‏انعام، آیه‏31.

16- سوره ‏توبه، آیه‏35.

17- سوره‏ بقره، آیه‏275.

18- تفسیر نورالثقلین، ج‏1، ص‏343.

19- مصابیح الانوار، ج‏2، ص‏253.

20- عدل الهى، شهید مطهرى، ص‏253.

با استفاده از تفسیر نمونه، منشور جاوید آیة الله جعفر سبحانی،

 

                                                                                                                        گروه دین و اندیشه تبیان

                                                                                                                               مهری هدهدی

 

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
چرا برخي معاد را قبول ندارند؟!(علت كفر به معاد)

چرا برخي معاد را قبول ندارند؟!(علت كفر به...

شيطان نخست درباره معاد شبهه علمي ايجاد مي‌كند، بعد آن را صورت برهان مي‌بخشد و پس از تثبيت آن، در عمل وسوسه و اخلال مي‌كند و به تدريج انسان را به شهوت‌هاي عملي مي‌كشاند.
در قبر چه می گذرد؟

در قبر چه می گذرد؟

يكى از منزل های هولناك سفر آخرت ، قبر است كه در هر روز مى گويد: يعنى منم خانه غربت و تنهایی ، منم خانه وحشت و ترس ، منم خانه كِرم ها و حشرات .
تقسیم بندی مردم به قیامت

تقسیم بندی مردم به قیامت

امام صادق (علیه‎السلام) در روایت فوق، دسته‎بندی مردم در قیامت را اینگونه متذکر می‎شوند: «مردم به شش گروه‏اند؛ راوى مى‏گويد: عرض كردم: اجازه مى‏فرماييد تا آن را يادداشت كنم؟ فرمود:
UserName
عضویت در خبرنامه