• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2158
  • سه شنبه 1388/7/7
  • تاريخ :

گفتگو با اکبر القراء جهان

استاد مصطفي اسماعيل

در گفت‌وگو با راديو قرآن مصر

استاد «مصطفي اسماعيل» يكي از نوابغ فن تلاوت قرآن كريم و از مشاهير بزرگ عالم قرائت است و در ميان تمامي قاريان مصري كه تا كنون قرائت آن‌ها را شنيده‌ايم، فني‌ترين قاري قرآن كريم است و از سبكي بسيار بديع و زيبا در تلاوت برخوردار است.

جايگاه رفيع اين استاد در ميان قاريان سبب شده كه وي را «اكبر القراء» يعني بزرگ‌ترين قاري لقب دهند، لقبي كه بدون شك برازنده استاد مصطفي اسماعيل است كه با اين كه بيش از دو دهه از درگذشت اين استاد و به ميدان آمدن قاريان ديگر مي‌گذرد، باز هم كسي در اكبر القراء بودن مصطفي اسماعيل، شك نمي‌كند.

مصطفي اسماعيل: پس از انتقالم به قصر و تعيين شدنم به عنوان قاري رسمي حكومت مصر، به عنوان قاري الازهر نيز برگزيده شدم، سپس در سال 1948 به عنوان قاري راديو قرآن انتخاب شدم و اين انتخاب بر خلاف روش معمول آن زمان بود زيرا هيچ قاري قبل از آن‌كه چند سالي را در راديو به قرائت قرآن نپردازد به عنوان قاري الازهر انتخاب نمي‌كردند.

مصاحبه زير، خلاصه‌اي است از سخنان شيخ مصطفي اسماعيل در مراسم تكريمي كه راديو قرآن مصر در زمان حياتش براي وي برگزار نمود:

در ابتداي اين مراسم رئيس راديو قرآن مصر با تجليل از شخصيت شيخ مصطفي اسماعيل گفت: اميدواريم بتوانيم با نشر قرائات استاد اسماعيل نسل‌هايي را طبق قرائت و احساس والاي او پرورش دهيم. وي شيخ مصطفي اسماعيل را «امير‌القراء» عصر خويش خواند و بيان‌كرد قاريان مأمور نشر قرآن در سراسر جهان و حتي فراتر از آن در آسمان‌ها هستند و آنان با صداي خويش در دل مخاطبان نفوذ مي‌كنند. مصطفي اسماعيل را خانواده‌اش به حق (مصطفي) ناميده چرا كه خداوند وي را برگزيد و قاري برجسته‌اي ساخت كه كم‌تر كسي در مقام قرائت هم‌پايه وي شد.

مصطفي اسماعيل در ابتدا با تشكر از كساني كه وي را تكريم نمودند گفت: من هيچ وقت خود را برتر از ديگران ندانسته و موهبت قرائت قرآن كريم را خداوند منت نهاده و به من بخشيده است. وي خطاب به كساني كه مراسم تكريم را برپا نموده‌اند گفت: پرداختن به هيچ امري بالاتر از پرداختن به امر قرآن و اهل قرآن نيست.

- از ابتداي مسير نوراني و همراهي خويش با آيات الهي بگوئيد؟

مصطفي اسماعيل: در سال 1905 در روستاي «ميت غزال» از توابع شهر «طنطا» استان غربي جمهوري مصر متولد شدم. در ابتدا قرآن و به قولي ابجد قرآن را در مكتب «شيخ عبدالرحمن» آموختم. سپس به مكتب «شيخ عبدالناهي» رفتم و دليل اين جابه‌جايي، نزديك بودن مكتب شيخ عبدالناهي به منزل ما بود و قرآن را نزد ايشان به صورت كامل حفظ نموده و پس از حفظ قرآن، تجويد آن را نيز آموختم. در ادامه مصطفي اسماعيل با ذكر خاطرات خويش گفت: جد من حق بزرگي بر گردنم دارد، وي خيلي چيزها را به من آموخت و تشويق وي باعث گام برداشتن من در مسير قرآن شد..

قاري قرآن بايد علم به نغمه‌ها و مقامات قرائت قرآن را در مرحله بعد از علم به حروف و تجويد قرار‌ دهد. 

- در چند سالگي قرآن را حفظ نموديد و به تجويد روي آورديد؟

مصطفي اسماعيل: در سن 12 سالگي قرآن را حفظ و قرائت قرآن رابه صورت تجويدي از 12 سالگي آغاز كردم.

- نزد چه كسي تجويد قرآن را آموختيد؟

مصطفي اسماعيل: علماي قرآن «ميت الغزال» قرآن را به بهترين وجه تعليم مي‌دادند و در اين امر غناي روستاي ميت الغزال مرا از مهاجرت به شهر براي تعليم قرآن بي‌نياز مي كرد. «شيخ عبدالحميد النجار» استاد اول من توصيه‌كرد براي تعليم قرآن نزد «شيخ ادريس» كه از علماي برجسته در زمينه قرآن بودند بروم و من بنا به توصيه ايشان، به مذاكره قرآن با اين شيخ پرداختم. 

وفات «حسين پاشا القصبي» در «استانبول» كه از تجار معروف مصر بود از جمله دلايل معروف شدن من بود زيرا در مجلس وي به قرائت قرآن دعوت شدم و قرائت من در اين مراسم سه روز به طول انجاميد و در اين مجلس وفات، شخصيت‌ها و گردهمايي زيادي حضور داشتند و همين امر باعث شهرت من در شهرها و استان‌هاي ديگر شد. من براي قرائت قرآن در مراسم مختلف پاداش مي‌گرفتم . از خصوصيت مردم برجسته آن زمان اين بود كه براي تكريم قاريان قرآن مسجدي به وي پاداش مي‌دادند و اين امري معمول بين قراء بزرگ آن زمان به شمار مي‌آمد.

- اولين باري كه «شيخ محمد رفعت» را ملاقات نموديد كي بود؟

مصطفي اسماعيل: در مجلس ختم يكي از دوستان مشترك‌مان شيخ محمد رفعت را ملاقات نمودم، پس از قرائت ايشان، من به قرائت قرآن پرداختم، وي كه از تلاوت من خوش‌شان آمده بود تقاضا كردند كه قرائت قرآن را تا زماني كه ايشان دستور ندهند متوقف نسازم. اين تقاضاي ايشان بر اعتماد به نفس من افزود و پس از اتمام قرائت به من تبريك و در نصيحتي به من گفتند: اگر مي خواهي قاري بزرگ و صاحب سبكي شوي، مراحل تجويد قرآن را نزد شيخ بزرگي از مشايخ جامع احمدي، اعاده نما. شيخ به من گفت: خداوند به تو موهبتي بخشيده كه به فرد ديگري نداده است، علاوه برآن‌كه تو از كسي تقليد نمي‌كني و داراي صدايي زيبا و مسلط به موسيقي هستي بدون آنكه آن را به صورت آكادميك بياموزي. و من بنا به توصيه شيخ محمد رفعت به نزد مشايخ جامع احمدي رفتم اين اولين ملاقات من با شيخ محمد رفعت بود.

در آن زمان در گروهي به‌نام «رابطه القراء» كه سه چهارم قراء آن زمان مصر، در اين گروه عضويت داشتند، عضو شدم و در حقيقت خود را فرد كوچكي ميان آن همه قاري بزرگ مي‌ديدم كه مرا به نحوي بسيار خوب ميان خود پذيرا شدند.

روزي در جامع «الحسين» مشغول قرائت بودم كه از قضا «ملك فاروق» قرائت مرا از راديو شنيد و پس از شنيدن تلاوتم، براي قرائت قرآن در قصر دعوت شدم. پس از اين شهرت جهاني من آغاز شد و مردم مرا از سراسر مصر و جهان اسلام براي تلاوت قرآن دعوت نمودند.

- در مورد نحوه ورود خود به راديوي مصر توضيح دهيد.

مصطفي اسماعيل: پس از انتقالم به قصر و تعيين شدنم به عنوان قاري رسمي حكومت مصر، به عنوان قاري الازهر نيز برگزيده شدم، سپس در سال 1948 به عنوان قاري راديو قرآن انتخاب شدم و اين انتخاب بر خلاف روش معمول آن زمان بود زيرا هيچ قاري قبل از آن‌كه چند سالي را در راديو به قرائت قرآن نپردازد به عنوان قاري الازهر انتخاب نمي‌كردند.

- از قراء معاصر تلاوت كدام قاري را مي‌پسنديد؟

مصطفي اسماعيل: من قرائت همه قراء را گوش مي‌دهم و هيج تفاوتي ميان قراء جوان قائل نمي‌شوم.

مصطفي اسماعيل: تجويد مقدم بر مقامات است

ـ توصيه شما به قراء جوان چيست؟

مصطفي اسماعيل: آنان را به تقواي الهي نصحيت مي‌كنم. قاري بايد در ابتدا به مخارج حروف و تجويد قرآن تسلط يابد و سپس به صوت ولحن قرآن بپردازد. قراء بايد در قرائت قرآن مقدم بر همه چيز، تقوا را برگزينند و تواضع داشته باشند و در راه خود به عنوان خادم و قاري قرآن اخلاص داشته و دعاي «اللهم اقبل مني ما اقرئه» هميشه و از صميم دل بر زبانشان جاري باشد. تأكيد مي‌كنم كه علم به نغمه‌ها و مقامات قرآن را در مرحله بعد از علم به حروف و تجويد قرآن قرار‌دهند. قراء نبايد قرائت قرآن را به استهزاء بگيرد، آن‌گونه كه رسول خدا (ص) مي‌فرمايد: «ليس منا من لم يتغن بالقرآن: از ما « مسلمانان ـ نيست، آنكس كه قرآن را با لحن موسيقى اش دوست ندارد». قاري، خدمت به قرآن را بايد سرلوحه اهدف خويش قراردهد.

ايکنا، باکمي تصرف، ترجمه و تنظيم: فاطمه سواري


تنظيم براي تبيان: شکوري
فقط برای «عشق تلاوت»ها

فقط برای «عشق تلاوت»ها

فقط برای «عشق تلاوت»ها
تلاوت در قلب مصر

تلاوت در قلب مصر

تلاوت در قلب مصر
فنی ترین قاری قرآن کریم

فنی ترین قاری قرآن کریم

فنی ترین قاری قرآن کریم
پدر تجوید قرآن جهان به روایت موسوی بلده

پدر تجوید قرآن جهان به روایت موسوی بلده

پدر تجوید قرآن جهان به روایت موسوی بلده
UserName
عضویت در خبرنامه