کيفر در چند قدمي يک شاهکار سينمايي

در روزهاي پاياني جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر سرانجام فيلمي جذاب با شخصيت هاي باورکردني و به شدت واقعي ديديم که نام با مسماي کيفر را بر پيشاني خود داشت.   

به گزارش ايرنا، پس از تحمل فوجي از فيلم هاي متوسط و تک و توکي فيلم خوب سرانحام جشنواره بيست و هشتم برگ برنده خود را رو کرده و به اعاده حيثيت پرداخت.کيفر تازه ترين ساخته سينمايي حسن فتحي پس از دو فيلم و چندين مجموعه تلويزيوني ، نشان از بلوغ فکري و سينمايي فتحي داشته و در قياس با فيلم پستچي سه بار در نمي زند چند پله اي ترقي کرده است.

اين پيشرفت بدون شک مرهون تلاش هاي تيم فيلمنامه نويسي آن متشکل از فتحي و عليرضا نادري است .زوجي که به خوبي با هم هماهنگ شده و به زباني خاص رسيده اند.نقطه قوت کيفر به مانند ديگر ساخته هاي اين کارگردان ، فيلمنامه آن است که چارچوب درستي داشته و روند داستان به مانند بسياري از فيلم هاي ايراني سير نزولي به خود نگرفته است.اين روند تا دقيقه هفتادم فيلم هم ادامه داشته و از اينجا به بعد است که در سراشيبي قرار گرفته و گره هاي داستان زودتر از موعد باز شده و تماشاگر از قصه جلو مي افتد.نيم ساعت ابتدايي فيلم به لحاظ فيلمنامه کلاس درسي است براي علاقمندان اين حرفه که شخصيت پردازي در آن حرف اول و آخر را مي زند.کاراکترهايي که تماشاگر با پوست و استخوانش آن را حس کرده وبراي سرنوشت قهرمانش بي تابي مي کند.

داستان ارتکاب قتل توسط برزو و تلاش خانواده براي جلب رضايت خانواده مقتول از طريق ديه ، شالوده فيلمنامه اي را تشکيل داده که به صورت قطره چکاني اطلاعات در اختيار تماشاگر گذاشته و در بخش هاي مياني فيلم رويه پنهان کاراکترهايش را که پوشيده مانده را به نمايش مي گذارد.قضاوت ايده اصلي فتحي در کيفر است که خود تماشاگر را در مقام قاضي قرار داده و خود از صدور حکم فرار مي کند.نويسندگان فيلمنامه ربودن کيف پر از پول و ناپديد شدن برادر برزو که وجه معمايي داستان را تقويت مي کند ، به خوبي در فيلم جا انداخته و حوادث بعدي فيلم را رقم مي زنند.اين خط اصلي داستان با داستانک هاي فوق العاده جذابي مانند:علاقه برادر برزو به سپيده پيش از ازدواج با برادرش ،داستان اسي و رابطه اش با برزو، حضور مهسا و نقش کليدي اش در قصاص برزو و ... همراه شده که جذابيت فوق العاده اي به فيلم بخشيده است.نکته مهمي که در شخصيت پردازي ها رعايت شده به رئال بودن آن برمي گردد و اينکه کاراکترها مابه ازاي بيروني داشته و کنشمند هستند.اين اتفاق در رابطه با آدم هاي فرعي داستان مانند نامزد مسن و بسيار ثروتمند مهسا نيز رخ داده که پايان فيلم هم به اين امر صحه مي گذارد.

فتحي در ساخته هاي خود همواره به داشتن قهرمان با مختصات کلاسيکش اعتقاد داشته و ردپاي چنين شخصيت هايي را مي توان در تمامي آثارش مشاهده کرد.در کيفر نيز برادر برزو واجد چنين خصوصياتي است که وي را از ديگران مانند جمال و برزو و ... متمايز ساخته و وجوه قهرمانانه اي بدان بخشيده است.جمال به عنوان ضد قهرمان فيلم، پرداخت فوق العاده اي داشته و در پيشبرد داستان نقش برجسته اي ايفا مي کند.اين مثلث با حضور مهسا کامل شده و وي به مانند زنان فيلم هاي ژانر نوآر عمل مي کند البته با تفاوت هايي که به ايرانيزه شدن آن بر مي گردد. 

فتحي به عنوان کارگرداني برخاسته از تئاتر به فيلمنامه و بازيگر بيش از ديگر عناصر فيلم اهميت داده که در اين ميان نقشي کليدي را به بازيگرانش مي سپارد. بازيگراني عمدتا برخاسته از صحنه نمايش مانند:امير جعفري و پانته آ بهرام که قادر به درک کامل نوشته هاي فتحي مي باشند.اما در کيفر فتحي ريسک بزرگي کرده ونقش کليدي فيلم را به مصطفي زماني تازه کار داده که او عالي کار کرده و بسياري از ظرافت هاي نقش را به اصطلاح درآورده است.وي شمايل قهرمان آرماني فيلم در دنيايي پر از دروغ و رياکاري را به شکل باورپذيري خلق کرده و وجوه انساني اش را برجسته تر نموده است.

همچنين بايد به بازي درجه يک امير جعفري در نقش جمال اشاره کرد که متاسفانه از ديد داوران جشنواره پنهان ماند.ضد قهرماني دوست داشتني که سرنوشت تراژيکش، ي را در ذهن تماشاگران ماندگار مي سازد.

نقش کوتاه اما به شدت تاثيرگذار سپيده با بازي درخشان مريلا زارعي تکميل شده و نشان داده که بازي اش در درباره الي اتفاقي نبوده است.کاراکتر سپيده به عنوان تنها آدم کاملا مثبت فيلم غربت عجيبي در دنياي پر از نيرنگ فيلم داشته که بازي زارعي به شکل دلپذيري بدان عينيت ببخشده است.

فتحي با کيفر نشان داد که مي تواند به سينماگري مولف تبديل شده و آثاري ماندگار خلق کند به شرط آنکه روي بخش هاي پاياني فيلمش بيشتر تمرکز نموده و دست از شيرفهم کردن تماشاگرانش بردارد.در اين صورت است که مي تواند به پشتوانه محکم تماشاگرانش دلگرم شده و کم لطفي داوران جشنواره فيلم فجر را به دست فراموشي بسپارد.

تنظيم براي تبيان : مسعود عجمي

سوتيتر :

لينک :   115026   114076