تمرین أجوف و تمرین معرفه و نکره
١) افعال اجوف را در آیات و احادیث زیر ببینید:
- وَ أَمّا مَن خافَ مقامَ رَبّهِ و نَهَی النَّفسَ عَنِ الهَوی
خاف: فعل اجوف واوی که حروف اصلی آن (اخوف) می باشد.
- أهلُ الدُّنیا کَرَکبٍ یُسارُ بِهِم و هُم نیام.
یُسار افعل اجوف مجهول (حروف اصلی: سیر)
- ما حار من استخار و لانَدِمَ مَنِ استشار.
حار: حروف اصلی: (حیر)
- قیلَ بُعداً للقَومِ الظّالمین.
قیل: فعل اجوف مجهول (حروف اصلی: قول)
- إذا اَرَدتَ أَن تُطاعَ فَاُشأَن ما یُستَطاع
تُطاع: فعل اجوف واوی (حروف اصلی: طوع)
- قالت الأعرابُ ء اَمَنّا قُل لَم تُؤمِنوا و لکن قولوا أَسلَمنا
یا بُنَیَّ أَمِّمِ الصَّلوةَ لِذِکری
أقِمِ: (حروف اصلی: قَوَمَ)
تمرین مثال:
انواع افعال معتل مثالدار را در آیات و احادیث زیر ببینید:
- و الذین یصلون ما أمَرَ اللّهُ به أَن یوصَلَ
یصلون / یوصل: (حروف اصلی: وصل)
- فانطلقا حتّی اذا اَتَیا أَهل قَریَته اٍستطعَما اهلَها فابَوا اَن یُضَیّّفوهما فوجدا فیها جداراً
و جدا ----> حروف اصلی: (وجد)
- ولتجدَّنَهُم أحرَصَ النّاسِ علی صیاةٍ
لتجدنّهم: حروف اصلی (وَجَدَ)
- و إنّما توفّون أجورکم یوم القیامَته
توفّون ---> حروف اصلی (وفی) که البته این فعل به دلیل اینکه حرف اول و سوم آن هر دو حلّه هستند، لفیف نامیده می شود.
- إنّما وُضِعَت الزّکاةُ قوتاً للفقراء
وُضِعَت: حروف اصلی (وضع)
تمرین ناقص
- إذا لم یبق عالمٌ اتّخذ الناسُ رُؤساءَ جُهالاً استُفتُوا فَأَفتَوا بِغَیرِ علمٍ فضّلوا و أَضَلّوا.
لم یبق: حروف اصلی: (بقی)
استفتوا / فأَفتوا : حروف اصلی (فتو)
- و یخّرون للأَذمّان یبکونَ و یزید هم خشوعاً
یبکون: حروف اصلی (بکی)
- اِمشِ بدائِکَ ما مَشی بِکَ
إِمش / مَشی: حروف اصلی: (مشی)
- إِذا تُبلیتَ فَاصبِر
ابتُلیتَ: حروف اصلی (بلی)
- فَانجَیناهُ و اهلَه الّا امرَ أَتَه کانَت مِنَ الغابِرین
فانجینا: حروف اصلی (نجی)
- قد بُصِّّرتُم ان أّبصَر تُم و قد هُدیتُم أنِ اهتَدَیتُم و اسمِعتُم إنِ استَمتَعتُم
قد هدیتُم / اهتدیتُم: حروف اصلی (هدی)
تمرین معرفه و نکره
اسماء معرفه و نکره را در جملات زیر ببینید:
- مَن صَبَرَ علی مُرِّ الأَذی أَبانَ عن صِدقِ التّقوی
مُرّ: معرفه به اضافه صدق: معرفه به اضافه
الأذی: معرفه به "ال" التقوی: معرفه به "ال"
- بحقٍّ أقول لکم: إنَّ أجز عَکُم علی البلاءِ لأشَدُّ کُم حُبّاً للدنیا
حق: نکره کم: معرفه (ضمیر)
أجزع: معرفه به اضافه
البلاء: معرفه به "ال"
أشدّ: معرفه به اضافه
حبّاً: نکره
الدنیا: معروف به "ال"
- الهم لا تجعل بی حاجَتهً إلی أَحَدٍ مِن شِرار خلقِک
حاجَته: نکره خلق: معرفه به اضافه
أحد: نکره ک: معرفه (ضمیر)
شرار: معرفه به اضافه
- أنا أشدُّ إغتباطاً با لکریم مِن اِمساکی علی الجوهر الغای الثمین
أنا: معرفه (ضمیر) أمساک: معرفه به اضافه الثمین: معرفه به "ال"
اغتباطاً: نکره ی: معرفه (ضمیر)
الکریم: معرفه به "ال" الجوهر: معرفه به "ال"
- الغضبُ مفتاحُ کُلِّ شَرٍّ
الغضب: معرفه به "ال" کلّ: نکره
مفتاح: نکره شر: نکره
مرکز یادگیری سایت تبیان - تهیه: فاطمه شیرزاده
تنظیم : نوربخش