اين لباس به جهت پيوندى كه با دين يافته، تداعى‏كنندة دعوت انبيا به خدا، قيامت، وحى و آسمان است و اين تداعى براى انسان ارزش فراوان دارد. آدمى كه بايد در منزل دنيا مقدمات سعادت ابدى خود را به دست آورد به جهت دل‏مشغولى به شهوات و آرزوها، از وظايف الهى خود غافل مى‏شود. داروى اين غفلت، تذكر و توجه است و نمادهايى مانند لباس، اندكى در غفلت‏زدايى و ايجاد حالت «توجه» تأثير دارند. بسيارى از روحانيان به جهت ارج نهادن به حرمت و قداست اين لباس جز با طهارت كامل (وضو) و ذكر نام خدا اين لباس را به تن نمى‏كنند و دائماً به مسئوليت سنگينى كه اين نماد بر دوش آنها مى‏نهد توجه دارند و تقيدات رفتارى و توجهات معنوى ارزشمندى بر ايشان پديد مى‏آيد.

جلوگيرى از عادى شدن اين هشدارها و بيدار نگاه داشتن اين توجهات در طول زمان، اثر تربيتى شگرفى دارد.

اين توجهات علاوه بر صاحب لباس براى ساير مردم نيز حاصل مى‏شود. حضور يك روحانى در ميان جمع معادل حضور كاروانى از مفاهيم دينى است كه هر يك از آنها در حيات طيبة انسانى بسى نقش‏آفرين و مؤثرند.

آيت‏الله علامه حسن‏زاده آملى مى‏فرمودند: «در ايام كشف حجاب كه پوشيدن لباس بلند - جز براى عده‏اى از علماى بزرگ و مجتهدان با سابقه - ممنوع اعلام شده بود و مأموران دولت رضاخان لباس روحانيت را به زور از تن طالبان علوم دين بيرون مى‏كردند، يكى از علماى بزرگ خود را موظف كرده بود كه روزانه يكى دو ساعت در بازار شهر حضور يابد و قدم بزند. ايشان مى‏فرمودند مى‏خواهم با اين عمل از فراموش شدن دين و روحانيت جلوگيرى كنم.»

اين ماجرا نشان مى‏دهد كه عالمان دين به نقش مؤثر نشانه‏ها در تبليغ دين به خوبى آگاه بوده و از سر آگاهى - نه بدون حساب و تصادفى - از نمادها، پاسدارى و بهره‏بردارى مى‏كرده‏اند.

علاوه بر اين، اين لباس به جهت همراهى مستمر تاريخى با شخصيت‏هاى بزرگ جهان اسلام، بندگان شايستة خدا، دانشمندان بصير، فقيهان نامدار، عارفان متأله، عالمان روشنگر و مبارزان نستوه، تداعى‏كنندة ياد همة آن رادمردان است و راهى را كه آنها پيمودند و ارزش‏هايى را كه با جان و دل برگزيدند در دلها شعله ور مى‏سازد.

اين لباس پژواك حماسه‏ها و مجاهدت‏هاى روحانيت شيعه در قرن‏هاى متوالى تاريخ است. اين لباس احياگر چهرة علم و تقوا و استقامت است در چشم‏ها و آهنگ سخن مردان خداست در گوش‏ها و نويد آيندة تابناك تاريخ است در دل‏ها و تصوير همة ارزش‏ها است در ذهن‏ها.

اين لباس اعلام موجوديت فرهنگ دينى در جامعه و نشانه‏اى از حيات و حضور انديشه‌ی اصيل حوزه‏هاى شيعى است. هر چه تعداد روحانى در جامعه‏اى بيشتر باشد، هويّت روحانى در نظر آنان موجه‏تر و داراى رسميت بيشتر است. اگر از جوانان يك محلّه چند نفر طلبه شوند با اين انتخاب خود گزينة جديدى پيش روى ساير جوانان نيز قرار داده‏اند.

در مقابل اگر در منطقه‏اى روحانيت به چشم نيايد يا نادر باشد، هويت صنفى روحانى در نظر مردم آن منطقه رسميت نمى‏يابد و هيچ كس در انتخاب مسير آيندة خود، روحانيت را تصور نمى‏كند يا اگر تصور كند دور از دسترس و غيرممكن تلقى مى‏كند. نفس حضور روحانى در يك منطقه به معنى امكان انتخاب اين راه براى ديگران است. درست نظير حضور نونهالان حافظ قرآن در جامعة ما كه برداشت نادرست غير عملى بودن حفظ قرآن را باطل كردند.

اگر ارتباط روحانى با مردم ارتباط موفقى باشد و اندكى به جلب اعتماد آنها بينجامد علاوه بر بهره‏هاى تبليغى مستقيمى كه از سخن او به مردم انتقال مى‏يابد، اثر مهم ديگرى نيز دارد و آن جلب اعتماد مردم به «صنف روحانى» و دفع يا رفع پاره‏اى از مفروضات نادرست و شايعات بى‏اساس است.

اين بهرة غيرمستقيم از انبوه مطالبى كه مبلّغ تلاش مى‏كند به ذهن مخاطب خود سرازير كند به مراتب ارزشمندتر است.

همة آنها كه تجربة تبليغ دارند - هر چند پرتلاش و توانا - به خوبى دريافته‏اند كه توان تبليغى مستقيم ما نسبت به «نياز جامعه» بسيار ناچيز است. وظايفى كه روحانى بر عهده دارد - هر چند مخاطبان او در يك روستاى دورافتاده يا مسجد كوچك متمركز باشند - بسيار فراوان‏تر از آن است كه با ارتباط مستقيم و تلاش فردى پايان پذيرد. ارتباط مستقيم شرط لازم ايفاى آن وظايف هست ولى هرگز كافى نيست و نيروى اندك يك روحانى مبلّغ، پاسخگوى آن نخواهد بود. از اين جهت بهترين تدبير، استفاده از توان تاريخى حوزه‏هاى علميه است؛ با استفاده از توان عالمان و انديشمندان گذشته كه همين لباس را به تن داشته‏اند.

روحانى اگر بتواند مخاطب خود را به آثار بزرگانى همچون علامه طباطبايى، امام و شهيد مطهرى پيوند دهد و آنها را به صنف روحانى خوش‏بين و وابسته سازد، بُرد نهايى كار او بسيار بيشتر خواهد شد.

امروزه عده‏اى از مبلغان خوش سليقه با معرفى مقام اوليا و عارفانى مانند آيت‏الله بهجت و ارائة آثار آن بزرگان، روح معنويت و تقوا را در جامعه گسترش داده‏اند.