الفبای هپاتیت

بقراط، پدر پزشكی دنیا، اولین كسی بود كه بیماری «زردی»‌ یا «یرقان» را توصیف كرد. او آن زمان نمی‌دانست كه چه علت‌های متنوع و متفاوتی می‌توانند باعث ایجاد این بیماری شوند؛ اگر چه كه امروز هم وقتی یك بیمار مبتلا به زردی به یك پزشك مراجعه می‌كند، شاید پزشك به اندازه‌ی بقراط دچار همان سردرگمی شود كه: واقعاً علت ایجاد زردی چیست؟! این، نه به آن معناست كه دانش پزشكان امروز، تفاوتی با دانش بقراط ندارد، بلكه مسأله این است كه با پیشرفت دانش پزشكی، امروز لیست بلند بالایی از تشخیص‌های افتراقی برای بیماری كه به علت «زردی» به پزشك مراجعه كرده است وجود دارد كه یك پزشك، با گرفتن شرح حال در معاینه‌ی بیمار یا به قول معروف پزشكان «كلینیك» بیمار،فقط می‌تواند تعدادی از آنها را كنار بگذارد وبرای رسیدن به تشخیص قطعی باید از آزمایشگاه و یا همان «پاراكلینیك» كمك بگیرد.

از قرن هشتم میلادی كه برای اولین بار فرضیه‌ی میكروبی بودن بعضی از انواع «یرقان» مطرح شد، تا امروز كه پزشكان می‌دانند انواع ویروس‌های هپاتیتAوB وC وD وE وF وG و همین طورVTT وV-SEN وEBV و... همه و همه می‌توانند «هپاتیت» و در نتیجه «یرقان» ایجاد كنند، قرن‌ها گذشته است؛ اما تنها ظرف پنجاه سال گذشته است كه بیشترین پیشرفت‌ها در زمینه‌ی شناخت انواع ویروس‌های هپاتیت صورت گرفته: مك كالم در سال 1947 توانست ویروس‌های هپاتیتB,A را از هم تشخیص بدهد، دین (Dane) در سال 1970 ساختمان ویروس هپاتیتB را تشریح كرد و به افتخار او این ویروس را به نام "DaneParticle" او نامیدند. بعدها معلوم شد كه نوعی از هپاتیت وجود دارد كه نهA است و نهB.

تا سال‌ها این بیماری راnon A non B Hepatitis نام‌گذاری كردند تا سرانجام ویروس دیگری كه عامل این نوع هپاتیت بود كشف شد و آن را ویروس هپاتیتC  نامیدند. به همین ترتیب از سال 1994 تا 1999 ویروس‌های هپاتیتF,G,|TTV, V-SEN هم كشف شدند كه كار برای شناخت هر چه بیشتر آنها ادامه دارد.

واژه‌ی هپاتیت (Hepatitis) به معنای التهاب كبد است. بسیاری از عوامل (از جمله داروها) می‌توانند این التهاب را ایجاد كنند اما به طور كلی، شایع‌ترین علت ایجاد هپاتیت در سراسر دنیا، «ویروس»ها هستند. طبق تعریف، اگر هپاتیت كمتر از 6 ماه طول بكشد آن را «هپاتیت حاد» و اگر بیشتر از آن به طول بینجامد آن را «هپاتیت مزمن» می‌گویند.

هپاتیت حاد ویروسی معمولاً با یك دوره‌ی پیش درآمد آغاز می‌شود: احساس ناراحتی، خستگی، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ، درد عضلانی، سردرد و یك تب خفیف. حتی گاهی این بیماری در ابتدا خود را با اعلایم سرماخوردگی نشان می‌دهد. افراد سیگاری مبتلا به هپاتیت حاد غالباً نسبت به سیگار تنفر پیدا می‌كنند. بعد از این دوره‌ی چند روزه است كه «یرقان» یا «زردی» ایجاد می‌شود.

معمولاً همزمان با ایجاد زردی، حال عمومی بیمار رو به بهبود می‌رود و حتی تب او قطع می‌شود. اما این‌ها نشان دهنده‌ی بهبود بیماری نیستند، بلكه درست برعكس، قسمت اصلی بیماری از اینجا شروع می‌شود.

هپاتیت‌ها چه فرقی با هم دارند؟

در واقع، آنچه هپاتیت را به یك بیماری خطرناك تبدیل می‌كند، دو عارضه‌ای است كه ممكن است برای هر بیماری پیش بیاید:

اگر چه امروزه در همه جای دنیا، خون‌ها را از نظر آلودگی به ویروس‌هایC,B هپاتیت  و همین طورHTV (ویروس ایدز) آزمایش می‌كنند، اما نباید فراموش كرد كه هپاتیت فقط از طریق تزریق خون یا فرآورده‌های خونی منتقل نمی‌شود. تمام مایعات بدن یك فرد مبتلا به هپاتیت آلوده است و تماس با این مایعات می‌تواند به راحتی هر فردی را مبتلا كند. شاید با واكسیناسیون بر علیه هپاتیتB بتوانیم نفس راحتی بكشیم و خیالمان از بابت این نوع هپاتیت آسوده شود، اما فراموش نكنیم كه فعلاً تنها راه پیشگیری از هپاتیتC ،«مراقبت‌های رفتاری» است.

 با مراجعه به آدرس‌های زیر به اطلاعات بیشتری در مورد این بیماری دست خواهید یافت:

www.hivandhepatitis.com