راهنما

اگر در ابتدا و انتهای عبارت جستجو علامت (") ( یا quotation) بگذارید، مطالبی که در متن آنها عین کلمات وجود دارد داخل عبارت را جستجو و نمایش می دهد ولی اگر در دو سر عبارت جستجو علامت (") قرار ندهید مطالبی که در متن آنها یکی از کلمات داخل عبارت وجود داشته باشد یافت می شود.

  • تعداد بازديد :
  • 68826
  • چهارشنبه 30/9/1384
  • تاريخ :

تاریخچه شب یلدا


تاریخچه شب یلدا

شرق شناسان و مورخان متفق القولند كه ایرانیان نزدیك به ? هزار سال است كه شب یلدا آخرین شب پاییز و آذر ماه را كه درازترین و تاریك ترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می مانند، در كنار یكدیگر خود را سرگرم می کنند تا اندوه غیبت خورشید و تاریكی و سردی روحیه آنان را تضعیف نكند و با به روشنی گراییدن آسمان (حصول اطمینان از بازگشت خورشید در پی یك شب طولانی و سیاه كه تولد تازه آن عنوان شده است) به رختخواب روند و لختی بیاسایند.

مراسم شب یلدا (شب چله) از طریق ایران به قلمرو رومیان راه یافت و جشن «ساتورن» خوانده می شد. جشن ساتورن پس از مسیحی شدن رومی ها هم اعتبار خود را از دست نداد و ادامه یافت كه در همان نخستین سده آزاد شدن پیروی از مسیحیت در میان رومیان، با تصویب رئیس وقت كلیسا، كریسمس (مراسم میلاد مسیح) را ?? دسامبر قرار دادند كه چهار روز و در سال های كبیسه سه روز بیشتر از یلدا (شب ?? دسامبر) فاصله ندارد و مفهوم هر دو واژه هم یكی است. از آن پس این دو میلاد تقریباً باهم برگزار می شده اند.

آراستن سرو و كاج در كریسمس هم از ایران باستان اقتباس شده است، زیرا ایرانیان به این دو درخت مخصوصاً سرو به چشم مظهر مقاومت در برابر تاریكی و سرما می نگریستند و در خور روز؛ در برابر سرو می ایستادند و عهد می كردند كه تا سال بعد یك نهال سرو دیگر كشت كنند.

پیشتر، ایرانیان (مردم سراسر ایران زمین) روز پس از شب یلدا (یكم دی ماه) را خور روز و دی گان؛ می خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود. در این روز عمدتاً به این لحاظ از كار دست می كشیدند كه نمی خواستند احیاناً مرتكب بدی كردن شوند كه میترائیسم ارتكاب هر كار بد كوچك را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می شمرد. هرمان هیرت، زبان شناس بزرگ آلمان كه گرامر تطبیقی زبان های آریایی را نوشته است كه پارسی از جمله این زبان ها است نظر داده كه دی- به معنای روز- به این دلیل بر این ماه ایرانی گذارده شده كه ماه تولد دوباره خورشید است. باید دانست كه انگلیسی یك زبان گرمانیك (خانواده زبانهای آلمانی) و از خانواده بزرگ تر زبان های آریایی (آرین) است. هرمان هیرت در آستانه دی گان به دنیا آمده بود و به زادروز خود كه مصادف با تولد دوباره خورشید بود، مباهات بسیار می كرد.

فردوسی به استناد منابع خود، یلدا و خور روز، را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران (كیانیان كه از سیستان پارس برخاسته بودند) نسبت داده و در این زمینه از جمله گفته است:

كه ما را ز دین بهی ننگ نیست

به گیتی، به از دین هوشنگ نیست

همه راه داد است و آیین مهر

نظر كردن اندر شمار سپهر

آداب شب یلدا در طول زمان تغییر نكرده و ایرانیان در این شب، باقیمانده میوه هایی را كه انبار كرده اند و خشكبار و تنقلات می خورند و دور هم گرد هیزم افروخته و بخاری روشن می نشینند تا سپیده دم بشارت شكست تاریكی و ظلمت و آمدن روشنایی و گرمی (در ایران باستان، از میان نرفتن و زنده بودن خورشید كه بدون آن حیات نخواهد بود) را بدهد، زیرا كه به زعم آنان در این شب، تاریكی و سیاهی در اوج خود است.

واژه یلدا، از دوران ساسانیان كه متمایل به به كارگیری خط (الفبای از راست به چپ) سریانی شده بودند به كار رفته است. یلدا- همان میلاد به معنای زایش- زاد روز یا تولد است كه از آن زبان سامی وارد پارسی شده است. باید دانست كه هنوز در بسیاری از نقاط ایران مخصوصاً در جنوب و جنوب خاوری برای نامیدن بلندترین شب سال، به جای شب یلدا از واژه مركب شب چله (?? روز مانده به جشن سده، شب سیاه و سرد) استفاده می شود?

خور روز (دی گان)- یكم دی ماه- در ایران باستان در عین حال روز برابری انسان ها بود. در این روز همگان از جمله شاه لباس ساده می پوشیدند تا یكسان به نظر آیند و كسی حق دستور دادن به دیگری را نداشت و كارها داوطلبانه انجام می گرفت، نه تحت امر. در این روز جنگ كردن و خونریزی، حتی كشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود. این موضوع را نیروهای متخاصم ایرانیان می دانستند و در جبهه ها رعایت می كردند و خونریزی موقتاً قطع می شد و بسیار دیده شده كه همین قطع موقت جنگ، به صلح طولانی و صفا انجامیده بود.

  شب یلدا – فیلم 

 

یلدا و بلندای قامت شب 

 

صله ارحام 

 

شب مشکین فام 

 

در کنار هم ، از ظلمت یلدا تا سپیده نور 

 

یلدا آیین اقوام مختلف ایرانی 

ارسال به
آخرین نظرات کاربران
ZOHRE CHEHRAZI
IRANI BUDAN YE EFTEKHARE BOZORGE
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 17/11/1390 - 16:46
mahsa taghioghli
bahal b0od.tnQ
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
دوشنبه 10/11/1390 - 20:39
ناشناس
خیلی جالب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
يکشنبه 2/11/1390 - 19:45
ناشناس
عالی بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 23/10/1390 - 13:56
gilr
خیلی خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
يکشنبه 4/10/1390 - 15:25
حسين جان
مطلب جالبی بود با تشكر / وقتی خوندم خوشم اومد
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 3/10/1390 - 22:28
ناشناس
خیلا خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 3/10/1390 - 16:29
ناشناس
جالبه
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
شنبه 3/10/1390 - 16:5
ناشناس
اطلا عات خوبی به من رساندید خیلی ممنونم نازلی اسدی
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 2/10/1390 - 18:43
ناشناس
خیلی جالب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 2/10/1390 - 16:37
باران
خوب
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 2/10/1390 - 14:40
هلیا
شب یلدا شبی که ما را به ایرانی بودن دعوت می کند
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 2/10/1390 - 14:12
زانا
خیلی خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
جمعه 2/10/1390 - 0:54
مجیب الرحمن رامز
بسیار خونبد
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 20:57
ناشناس
به خاطر مطلبها ممنون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 19:1
زهرا رفیعی
خیلی خوب بود ولی ای کاش یه کن مفصل تر بود بازم ممنون
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 17:4
ناشناس
بنازم این سرزمین را
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 10:6
شروین
از اطلاعاتی که دادین ممنونم ولی ای کاش راجع به رسوم شب یلدا و نحوه انجام اون در تمام شهر های این خاک داغدیده و همیشه سبز بیشتر توضیح میدادین.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 8:13
ناشناس
قشنگ دلجسب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
پنج شنبه 1/10/1390 - 7:30
مهدی حاتمی
مرسی:بسیار جالب بود
به ایرانی بودن خودم می بالم.
سپاس
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 22:33
Hani
very GoOod thank U
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 21:17
حسين
عاطفه جان عزیزم از صمیم قلب این شب را بهت تبریك میگم . امیدوارم همیشه شاد و خرسند باشی
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 21:9
باران
من شب یلدا رو خیلی دوست دارم ولی ناراحت می شوم وقتی نه کسی میاد خونمون ونه خونه کسی می ریم. ولی شب یلدا خیلی خیلی خیلی خوبی را برای همه کسانی که مراسم شب یلدا براشون ارزش داره رو انجام میدن آرزو دارم.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 20:25
مهدی ترابی
فقط گفتن تارخچه رسمی لزوم پایدار ماندن آن رسم نخواهد شد. فرهنگ داشتن آن رسم را باید آموخت.
یلدا یعنی دور هم نشستن و باری از دل هم برداشتن
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 20:8
مجید دانش
خیلی خوب بود ولی بیشتر از این ها تلاش کنید
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 19:50
ناشناس
واقعا اگه یه جور دیگه این ماجرارو نگاه کنیم بازم قشنگه.
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 19:43
یاس
به ایرانی بودن خود افتخار می کنم و از این مطلب بسیار خوشم امد
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 19:3
عاطفه
خیلی لذت بردم.مرسی
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 18:42
pink...
خیلی خوب بود
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 18:10
عباس ایروانی
واقعا که از تاریخ و انسانیت خودمون داریم دور میشیم
پاسخ تبیان :
0
موافقم
0
مخالفم
چهارشنبه 30/9/1390 - 18:9