تعریف
در اصطلاح گیاه درمانی اگر آبریزش از بینی بهطرف خارج باشد زکام و اگر به طرف حلق و سینه رهسپار گردد نزله نامند که این خودزمینه را برای برنشیت و ورم ریه و سایر بیماریهای ریوی مستعد می سازد چه مزاج بیمار گرم و چه سرد باشد باید تا سه روزبجز آش جو هیچ طعامی و آشامیدنی ندهند.
عناب، سه پستان، گل اروانه، بنفشه به صورتجوشانده بکار برند و از غذاهای سرخ کرده و ترش بسیار سرد و محرک بپرهیزند و نیز ازماش، اسفناج، سبوس گندم، نشاسته به صورت حریره و روغن بادام و شکر استفاده نماینداگر بیماری که مبتلا به زکام است بر روی شکم بخوابد و صورت را روی بالش گذارد تاماده بتواند بهتر جاری شود در بهبودی بیمار مؤثر است زیرا در این صورت مایعات ازحلق به طرف پائین سرازیر نمی شود. مبتلایان به زکام بتید حتماً سر را پوشیده دارندو از هوای سرد و شمالی بپرهیزند، هرچند عطش داشته باشند نباید آب سرد بنوشند.اینگونه بیماران کمتر بخوابند زیرا ماده بیماری زا بیشتر می تواند به سوی حلقسرازیر شود و بیشتر به حالت نیمه نشسته بسر برند و استراحت کامل کنند.
نسخه:
برای مزکوم یا صاحب زکام
ریشه ایرسا 10 گرم
کتیرا 5/2 گرم ریشه
شیرین بیان 10 گرم
همه را نرم کوبیده خوب سائیده خمیر کرده بهصورت قرصهائی به اندازه مغز پسته تهیه کرده و مدام در دهان قرار دهند. و در وقتخواب گیشنیز، کتیرا و گل بنفشه را کوبیده با نبات سائیده یک قاشق مرباخوری میلنمایند.
گفتار بقراط (اگر ماده نزله به سوی ریه ریزشکند پس از چندی به چرک مبدل خواهد شد) این نیز پایه اولیه بیماریهای ریوی به علتسینوزیت ها، می باشد. جویدن یخ و آب خیلی سرد همه مولد نزله اند.
درمان زکام در هوای گرم
نسخه:
از شیر خشت می توان در اینجا استفاده نمود شربتبنفشه، نیلوفر و ماءالشعیر مفید است مالیدن روغن بنفشه در بینی مؤثر است. صندل، گلسرخ، کافور، گلاب و سرکه، را مدام بویند اگر گلو دردی بدون چرک همراه زکام باشد ازپخته عدس و پوست بلوط می توان غرغره نمود برای اینکه زکام به ریه ها آسیبی نرسانندمی توان از فرمول زیر استفاده کرد.
نسخه:
زکام در هوای سرد
که علت آن هوای بسیار سرد باشد، نوشیدن و بر سرو رو ریختن آب خیلی سرد خوب نیست این سردردها با سنگینی سر، کدورت حواس و کسالتروان و روحی و خروج رطوبت و سفید یا کبود رنگی از بینی و حلق همراه است.
درمان:
جوشانده بابونه، گل بنفشه، مغز ناخنک، مرزنجوش،وشبت را انتخاب کرده سر را بشویند و سیاهدانه بو داده و انیسون بو کنند و ازجوشانده انجیر 10 دانه مویز 30 دانه در عسل ریخته صبح و ظهر و شب میل نمایند. و یا10 گرم تخم کتان را بو داده در یک استکان عسل ریخته سه مرتبه میل نمایند. اگر آبریزش بینی زیاد باشد از جوشانده انیسون بخور دهند واگر عطسه زیاد باشد از آببادروج در بینی کنند (بادروج گیاهی است که به آن ریحان کوهی نیز گویند و تخم آنبسیار کوچک و سیا رنگ بوده گه به آن تخم شربتی گویند و در فارس زیاد دیده می شود)یا اینکه پودر تنباکو بو کنند.
نسخه:
نسخه برای زکامهای مزمن وکهنه
نسخه:
زکام در افراد پر خون و فشارخونی و چاقها
که علائمی چون سرخی صورت و چشم ها و سنگینی سرو کدورت حواس و شیرینی دهن مایل به بوی بد خروج مایعات سفت مایل به سرخ از بینی وغیره همراه است.
درمان:
این بیماران بایستی فصد شوند تا مقداری از خونآنها کم شود و سپس از شربت بنفشه و عناب و سه پستان و غیره بدن را پاکسازی نمایندماءالشعیر نوشند اگر لازم شود که آب ریزش بینی را بند آورند از شربت عناب و شربتگل بنفشه و اگر سیلان و رقیق شدن مایعات بینی لازم باشد از جوشانده بابونه ومرزنجوش و مغز ناخنک و غیره استفاده نمایند این جوشانده را بایستی از طریق سرشویههم بکار ببرند.
تبخیر عود یا سندورس یا مرزنجوش برای اینگونهبیماران مفید است که می توان مقداری از این داروها را جوشانده به صورت بخور درفضای اطراف بیمار قرار داد.
اگر آب ریزش بینی خیلی رقیق باشد شربت گل بنفشهخورند که منضج است اگر لازم باشد که ماده مرتباً خارج شود از دادن شربتهای سفتکننده ماده خودداری شود اگر ماده غلیظ باشد و باعث درد شدیدی شده باشد بایستی برایرقیق شدن و سیلان و جاری شدن آن از تبخیر کاغذ و عنبر و کنجد استفاده نمایند یاسنگ داغ را در سرکه انداخته و سبوس در سرکه داغ شده ریخته بخور دهند، ماءالشعیرنیز مفید است یا اینکه ماءالشعیر را در روغن بادام و نبات و گلاب و آب انار ریختهمیل نمایند.
نسخه:
زکام در مزاج صفراوی
علائمی چون سوزش چشم و سر، سیلان اشک، تلخیدهان، عطش، خروج رطوبت از دهان و بینی.
درمان:
فلوس یا خیار شنبر را در آب میوه ها یا سکنجبینریخته میل نمایند (5/2 گرم فلوس در یک لیوان آب سکنجبین) شربت سه پستان نوشند ازجوشانده گل بنفشه گل خطمی و برگ کاهو و پوست خشخاش سر را بشویند با گلاب وماءالشعیر غرغره نمایند.
زکام در مزاج بلغمی
این بیماری در این مزاج آسیب فراوانی نمی رساند زیرا مراج هر دویکی است.
درمان:
ازجوشانده گل زوفا، ریشه شیرین بیان، انجیر، گلقند و ترنجبین تلیین مزاج نمایند عوض آب، گلاب بنوشند حریره ازسبوس گندم و مغز بادام مفید است اگر لازم باشد که ماده یا مایع خروجی بینی رقیقشود از جوشانده بابونه شبت مغز ناخنک، و آویشن سر را بشویند، اگر سیلان تمام شودمی توان از تبخیر شکرسرخ یا سنبل یا دانه اسفند، سندروس، کندر، مر، میعه سایله، ویا از قسط استفاده نمود.
زکام در مزاج سوداوی
مزاجهای سوداوی کمتر گریپ می شوند و اگر مبتلاشدند آسیب بیشتر می بینند زیرا خشکی چشمها، سنگینی سر و خشکی بینی، سردرد شدید، دراینجا بیشتر دیده می شود، دهان بوی چیز سوخته می دهد و بوی دود از بینی و دهاناحساس می شود و زود تبدیل به عفونت سینوسها می گردد.
درمان:
با جوشانیده برگ خطمی، گل بنفشه، برگ کاهو،کدو، سر را بشویند، ماءالشعیر خشخاش و حریره از شکر و نشاسته مفید است اگر سده یاماده بیماری زا تمام شد می توان از تبخیر سندروس استفاده نمود.
برونشیت در تعقیب گریپ
در نزله های سخت که با سوزش حلق و سینه همراهاست می توان از لعاب به دانه با عرق گل استفاده کرد اگر شربت بنفشه به آن اضافهشود بهتر است و ریشه کاسنی را نیز جوشانده روزی سه لیوان میل نمایند ( 10 گرم برایهر لیوان ) که باعث باز شدن صدا و صاف شدن آن می گردد اگر صدای بیمار گرفت که آننشانه ورم حلق و طنابهای صوتی می باشد بایستی از نسخه زیر استفاده نمود.
نسخه:
آب ریزش و عطسه زیاد فصلی ( رینیت آلرژیک )
قبلا در باره علت این بیماری در مبحث آلرژک بحثشده است، در اینجا به درمان آن از طریق گیاه درمانی اشاره می شود، لازم به توصیهاست که بیماران مبتلا بایستی تا پایان آخرین علائم بیماری درمان را ادامه داده وبیماران زیادی با درمان زیر بهبودی حاصل کرده اند.
درمان:
مرزنجوش 5 گرم چهار قسمت کرده و هر قسمت را در2 لیوان آب جوشانده صاف نموده در محل خنکی نگهداری کنند روزی شش مرتبه مقداری ازآن را استنشاق نمایند ( آب آن را در بینی کشند )
نسخه:
اگر بیماری آلرژیک یا گریپ فصل سخت باشد بایستی5 گرم سیاه دانه را نیم کوب کرده در نصف استکان آب جوشانده تا به نصف برسد. سپس آنرا صاف کرده و در یک قاشق روغن زیتون تازه بی بو ریخته کمی گرم نمایند تا آبهاتبخیر شود سپس 3 مرتبه در روز در بینی بچکانید.
برای استنشاق، آب داروی جوشیده شده که در زیربه آن اشاره شده است مفید است از آن برای غرغره نیز می توان استفاده کرد.
نسخه:
ونسخهایمجرب و مؤثردیگرکه پس از پرکردن فرم مزاج سنج به شما ارائه خواهد شد: